Hoofd onder water

Baby sterft na doopritueel Roemeens-orthodoxe kerk: reden voor hervorming?

06 februari 2021 19:25
Baby wordt gedoopt op Roemeens-orthodoxe wijze Beeld © ANP

De dood van een zes weken oude baby vlak na het dopen, heeft een hoop stof doen opwaaien in Roemenië. Het kindje werd, geheel volgens het ritueel van de Roemeens-orthodoxe kerk, drie keer volledig in wijwater ondergedompeld. Even later overleed het aan een hartstilstand. Een petitie waarin Roemenen oproepen tot hervorming is inmiddels meer dan 60.000 keer getekend.

De doop vond plaats in een kerk in Suceava, een stad in het noordoosten van Roemenië. Ambulancepersoneel heeft het kindje ter plekke nog gereanimeerd, maar uiteindelijk is het in het ziekenhuis een dag later toch overleden. Er zat vocht in de longetjes. De baby zou te vroeg geboren zijn. Het is nog niet duidelijk of het verder wel gezond was

Dit nooit meer, vinden meer meer dan 60.000 ondertekenaars van de petitie. De oprichter, Vladimir Dumitru, vertelt tegen de Amerikaanse nieuwszender CNN dat het starten van de petitie niet bedoeld is als aanval op de kerk. Hij hoopt wel dat op deze manier het ritueel zo wordt aangepast dat er geen kans meer is op verdrinking tijdens de doop. "Het uitoefenen van de doop zou meer symbolisch moeten zijn, bijvoorbeeld door een paar druppels water op het hoofd te sprenkelen."

Ook in Nederland

De Roemeens-orthodoxe priester Ciprian-Constantin Pintilie, die een kerk leidt in het Brabantse Best, is bekend met deze manier van dopen. "Ik doe het in mijn kerk ook, maar alleen als ik er zeker van ben dat het kind gezond is en als de ouders zich er comfortabel bij voelen. Ik bedek de neus en de mond van de baby en vervolgens gaat het kind drie keer volledig onder water. Bij elkaar duurt dat hooguit twee seconden," vertelt hij.

Pintilie benadrukt dat communicatie met de ouders erg belangrijk is. "Als priester moet ik van tevoren weten of het kind medisch gezien helemaal in orde is. Als daar twijfel over is dan doop ik het kind op een andere manier: tot de nek volledig in het water en vervolgens giet ik wat water over het hoofd."

Pintilie vermoedt dat het in orthodoxe kerken in Roemenië nog wel eens ontbreekt aan goede communicatie. "Er zijn wellicht priesters die ouders onvoldoende voorlichten en voorbereiden op de doop. Daarnaast is een traditie soms zo sterk, dat vooral daar de nadruk op wordt gelegd. Alle ouders en overgrootouders zijn op dezelfde manier gedoopt en dan is het lastig als de doop van een kind uit diezelfde familie buiten de traditie valt. Als er een gebrek is aan goede voorlichting of onvoldoende rekening wordt gehouden met de medische situatie van het kind, dan kunnen er ongelukken gebeuren."

Toch benadrukt Pintilie ook dat een fatale afloop, zoals met de baby in Roemenië, erg zeldzaam is. "Niet alleen de Roemeens-orthodoxe kerk doopt op deze manier, dat doen alle orthodoxe kerken. Dat betekent dat er misschien wel miljarden mensen op deze manier gedoopt zijn. Ik heb maar één keer eerder gehoord dat een baby’tje tijdens de doop stierf."

Het drie keer onderdompelen van een pasgeboren baby staat symbool voor de heilige drie-eenheid: de vader, de zoon en de heilige geest. Het wordt door orthodox-christenen gezien als de manier om zonden van de voorouders weg te wassen. Het drie keer onderdompelen van een pasgeboren baby staat symbool voor de heilige drie-eenheid: de vader, de zoon en de heilige geest. Het wordt door orthodox-christenen gezien als de manier om zonden van de voorouders weg te wassen.

Roemeens-orthodoxe kerk in opspraak

De Roemeens-orthodoxe kerk is behoorlijk gerespecteerd in Roemenië. Meer dan tachtig procent van de bevolking is orthodox.

De kerk komt zo nu en dan in opspraak. Onlangs nog vanwege het negeren van coronaregels. Sommige vooraanstaande geestelijken bleven vasthouden aan tradities die niet helemaal coronaproof zijn, zoals het drinken van wijn van dezelfde lepel of het organiseren van grote missen waar veel mensen bij elkaar komen. 

Onlangs compenseerde de kerk dat beeld wel weer: zo spoort de Roemeens-orthodoxe kerk gelovigen actief aan wél een coronavaccin te nemen. Een vooraanstaande priester benadrukte op tv dat wie vaccineren niet tegen het geloof indruist.

 

Het kussen van iconen is een traditie binnen de Roemeens-orthodoxe kerk. 'Coronaproof' is het niet. Het kussen van iconen is een traditie binnen de Roemeens-orthodoxe kerk. 'Coronaproof' is het niet.

Tijd voor hervorming?

Of er iets gaat veranderen aan de doopcultuur binnen de Roemeens-orthodoxe kerk is de vraag. Een vooraanstaande orthodoxe aartsbisschop heeft na het incident gezegd dat 'dergelijke rituelen moeten worden geanalyseerd om verdere tragedie te voorkomen'. De woordvoerder van de Roemeens-orthodoxe kerk, Vasile Bânescu, betreurt het voorval: "Dit is zonder twijfel een trieste zaak die onderzocht moet worden," zegt hij tegen CNN. Maar een voorstander van het radicaal aanpassen van het doopritueel is hij niet. Dat geldt ook voor een groot deel van zijn collega’s, die deze eeuwenoude traditie in stand willen houden.

Roemeens-orthodoxe priester Roemeens-orthodoxe priester

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore