Progressief tegen conservatief

Lhbti’ers en feministen sluiten aan bij Turkse studentenprotesten

05 februari 2021 18:34 Aangepast: 05 februari 2021 19:30
De regenboogvlag kwam sowieso al vaak voorbij tijdens de studentenprotesten. Beeld © AP

De demonstraties in de Turkse stad Istanbul worden steeds omvangrijker. Het begon een aantal weken geleden met studentenprotesten tegen de aanstelling van een rector. "Maar intussen zijn ook vakbonden, politieke partijen, feministen en zelfs de LHTBI-gemeenschap erbij betrokken", zegt correspondent Olaf Koens.

Aan het begin van het jaar kreeg de Boğaziçi Universiteit in Istanbul een nieuwe rector: Melih Bulu. De aanstelling zorgde direct voor een hoop spanning op de universiteit en dat uitte zich uiteindelijk in massale protesten. Bulu werd niet door de studenten gekozen, maar aangesteld door president Recep Tayyip Erdoğan.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Trouwe hond wacht dagenlang bij ziekenhuis op haar baasje

Dat is geen toeval. Bulu is oprichter van de AKP, de partij van president Erdogan, in het district Sarıyer in Istanbul. Hij wilde in 2015 voor die partij meedoen aan de parlementsverkiezingen, maar hij werd uiteindelijk niet genomineerd. De aanstelling gaat volgens studenten in tegen de academische vrijheid.

Liberaal bolwerk

Bovendien zou Bulu niet bij de universiteit passen. "Dat komt doordat de Bogazici Universiteit hét bolwerk van het liberale en progressieve Turkije is", zegt correspondent Olaf Koens. "Daar past iemand van de AKP-partij dus niet goed bij. Daar komt nog bovenop dat er sterke aanwijzingen zijn dat de 51-jarige Bulu veelvuldig plagiaat heeft gepleegd."

Een enorme politiemacht sluit een aantal vrouwen in. Een enorme politiemacht sluit een aantal vrouwen in.

"Het gaat nu van kwaad tot erger. De studentenprotesten worden neergeslagen, er worden studenten van hun bed gelicht en opgepakt. Om nog eens olie op het vuur te gooien vergelijkt de president de studenten met 'terroristen'."

Hardhandig optreden

Op social media verschijnen verschillende beelden van hoe de politie een einde probeert te maken aan die protesten. En het gaat er soms hardhandig aan toe.

Afgelopen zaterdag barstte de bom bij een kunstexpositie op de campus van de universiteit. Een van de kunstwerken toonde de Kaäba, een van de heiligste plekken binnen de Islam. Maar op die heilige plek was ook een regenboogvlag te zien, het symbool van de LHTBI-gemeenschap. Vier mensen werden opgepakt, waarvan er twee nog vastzitten.

'LHBTI-viespeuken'

De actie kon rekenen op felle kritiek van de Turkse regering. Erdogan zei dat de LHBTI-gemeenschap niet bestaat. En de minister van Binnenlandse Zaken, Süleyman Soylu, sprak zijn afschuw uit op Twitter. "Vier LHBTI-viespeuken die de Kaäba belachelijk hebben gemaakt op de Bogazici Universiteit zijn gearresteerd." Twitter heeft een melding bij de tweet van Soylu geplaatst, dat de tekst haatdragend is.

Ali Erbaş, de baas van de hoogste religieuze instelling in Turkije, uitte zijn ongenoegen ook via Twitter. "Ik veroordeel de aanval op de heilige Islamitische plek, de Kaäba, en op onze Islamitische waarden." Hij kondigde daarbij aan maatregelen te nemen tegen de verantwoordelijken.

Maar ook op de reactie van de Turkse regering en Erbaş kwam een hoop kritiek. Volgens hoogleraar rechten Şule Özsoy Boyunsuz van de Galatasaray Universiteit in Istanbul moeten politici zoals Soylu wegblijven bij dit soort haatdragende en polariserende teksten. Ook ziet ze zijn reactie als een schending van de rechten van de LHTBI-gemeenschap.

Artistieke vrijheid

Ook het harde optreden van de politie krijgt kritiek. "Er bestaat zoiets als artistieke vrijheid. De twee studenten die nog vastzitten zouden zijn gearresteerd voor haat zaaien, kwaadwilligheid en het beledigen van religieuze waarden. Maar ik zie hier nergens een boodschap van haat of van kwaadwilligheid", zegt Boyunsuz tegen de Duitse nieuwsorganisatie Deutsche Welle.

De Kaäba is een heilige plek voor moslims. De Kaäba is een heilige plek voor moslims.

Duidelijk is dat veel verschillende groepen zich in de protesten hebben gemengd. "De onvrede in Turkije is zo groot dat iets wat op het eerste oog een kleine aangelegenheid lijkt, namelijk een politieke benoeming aan een universiteit, snel kan uitgroeien tot iets veel groters", zegt correspondent Koens.

Progressief tegen conservatief

"In de afgelopen dagen hebben allerlei bewegingen zich aangesloten bij de studentenprotesten. Denk dan aan vakbonden, aan politieke partijen, feministen en na de opmerkingen van Erdogan en Soylu ook de LHBTI-gemeenschap. Het is in feite een strijd tussen progressief en conservatief Turkije die nu fel oplaait."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Pogingen vluchtelingen om Europa te bereiken enorm gedaald

"Een paar dagen geleden was ik bij een van de betogingen in Kadıköy, een liberale wijk aan de Aziatische kant van Istanbul. Dat was bij toeval. Ik zat op een veerpont en zag aan de kade een enorme politiemacht. Eerder die middag was er traangas ingezet tegen de betogers."

Demonstranten opgejaagd

"Het protest was voorbij, maar nog altijd gingen er honderden ME'ers door de straten om een handjevol demonstranten op te jagen. Wat je dan ziet is wel bijzonder. De inwoners van de wijk hingen uit hun ramen of van de balkons en sloegen met lepels op potten en pannen, uit protest."

Tot nu toe zijn 528 demonstranten opgepakt.  Van hen zijn er 498 alweer vrijgelaten, 22 van de mensen die nog vastzitten zouden volgens het Turkse ministerie van Binnenlandse Zaken banden hebben met terroristische organisaties.

'Niet bemoeien met Turkije'

De mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties roept Turkije op om alle demonstranten vrij te laten. In een tweet veroordelen ze de 'homofobe en transfobe reacties van de autoriteiten die zorgen voor haat en discriminatie tegen de LHTBI-gemeenschap'. Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken liet weten 'dat niemand het recht heeft zich te bemoeien met nationale aangelegenheden'.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore