Pijnlijke parasiet

Pijnlijke Afrikaanse wormenziekte bijna de wereld uit

30 januari 2021 14:40 Aangepast: 30 januari 2021 14:50
Kinderen drinken water uit rivier Nigeria. Hier is de worm inmiddels uitgeroeid. Beeld © New York Times

Kronkelende wormen die onder je huid kruipen: de Guineaworm is een van de naarste en pijnlijkste parasieten die je kunt oplopen. Miljoenen mensen in Afrika werden er jaarlijks door getroffen, maar nu is er goed nieuws: het aantal gevallen is scherp gedaald.

Hoe het voelt als een Guineaworm onder je huid kruipt? Een brandende pijn. Daarom wordt de ziekte ook wel omschreven als de 'vurige slang'. De Guineaworm is een parasiet die je binnen kunt krijgen door verontreinigd water te drinken. In dat water zit dan een watervlo die de parasiet bij zich draagt.

Meter lang

Als je de parasiet binnen hebt gekregen merk je niet gelijk dat het mis is. Maar na een jaar hebben de larven gepaard in je lijf en begint de vrouwelijke variant, die wel een meter lang kan worden, haar weg naar buiten. De worm beweegt onder je huid. Er vormt zich een soort blaar, die openbarst, en daardoor komt de worm langzaam naar buiten gekropen.

Guineaworm kruipt uit een voet. Guineaworm kruipt uit een voet.

Meestal kruipt de worm naar buiten via de huid van je benen of voeten. En omdat dat zo zeer doet, steken patiënten hun benen vaak in koud water. Maar dat is precies wat de worm wil: als ze in contact komt met water, scheidt ze nieuwe larven uit, die weer andere mensen kunnen besmetten.

Ziekte uit de oudheid

Officieel heet de ziekte Dracunculiasis, wat in het Latijn neerkomt op 'getroffen door kleine draken'. De ziekte bestaat al duizenden jaren. De wormen zijn zelfs teruggevonden in mummies uit het oude Egypte. Eind jaren tachtig kregen jaarlijks nog zeker 3,5 miljoen Afrikanen de ziekte. Omdat de pijn zo hevig is, kunnen mensen vaak wekenlang niet werken of naar school.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit weten we van de Zuid-Afrikaanse variant van het coronavirus

Er is geen medicijn of vaccin om je te beschermen tegen de worm. De enige manier om te voorkomen dat je besmet raakt, is zorgen dat je geen verontreinigd water binnenkrijgt. De meeste hulpprogramma’s tegen de ziekte zijn dan ook gericht op informatie verspreiden en mensen leren hoe ze hun water moeten zuiveren.

Bijna uitgestorven

En dat heeft effect gehad: de laatste jaren is het aantal gevallen van de ziekte flink teruggedrongen. In 2019 werden nog maar 54 gevallen gemeld; en in 2020 was dat gehalveerd tot 27 gevallen. De ziekte kan ook honden treffen. Maar ook daar loopt het aantal gevallen flink terug.

En daarmee is de ziekte bijna de wereld uit. Er zijn nog maar een paar landen waar de worm voor komt. De meeste gevallen werden vorig jaar gemeld in afgelegen gebieden in Tsjaad en Ethiopië.

Computeranimatie van een Guineaworm. Computeranimatie van een Guineaworm.

De hulpprogramma’s tegen Guineaworm worden gesteund door de Carter Foundation, opgericht door de 96-jarige oud-president van Amerika Jimmy Carter. Hij is erg blij met het nieuws, en laat weten: "Ik hoop dat de laatste Guineaworm sterft voor ik dat doe."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore