Politieke moord

Neonazi krijgt levenslang voor moord op Duitse politicus Walter Lübcke

28 januari 2021 10:21 Aangepast: 28 januari 2021 11:14
Stephan Ernst vermoordde in 2019 politicus Walter Lübcke. Beeld © ANP

De Duitse neonazi Stephan Ernst heeft een levenslange celstraf gekregen voor de moord op politicus Walter Lübcke. De christendemocraat werd in 2019 in zijn tuin doodgeschoten. Hij maakte zich sterk voor hulp aan vluchtelingen. Het was de eerste politieke moord met een extreemrechts motief in Duitsland sinds de Tweede Wereldoorlog.

De 47-jarige dader is in het verleden herhaaldelijk met justitie in aanraking geweest wegens misdrijven die gemotiveerd waren door vreemdelingenhaat en rechts-extremisme. Ernst heeft in deze zaak lang tegenstrijdige verklaringen afgelegd maar legde uiteindelijk een bekentenis af en betuigde spijt.

De aanklagers hadden levenslang geëist met maatregelen om hem niet vervroegd vrij te laten. Ze stelden daarom dat er van zeer zware schuld sprake is en de rechters vonden dat ook. Ernst is daarmee vrijwel kansloos als hij na vijftien jaar een verzoek om vervoegde vrijlating indient.

Kogel kwam van rechts

Toen Lübcke dood was aangetroffen, kwam het nieuws langzaam op gang, vertelt correspondent Jeroen Akkermans.

"De politie in Duitsland wil nooit veel kwijt over moordzaken. En hier ging het ook nog eens over een lokale politicus van het CDU. De bekendheid van Walter Lübcke in Duitsland was beperkt. Maar toen eenmaal bleek dat de kogel van rechts kwam, ging er een schokgolf door het land. En eerlijk gezegd was ook ik in shock.''

Een schim en dan het schot

Die avond in juni 2019 zit Lübcke op de veranda van z'n huis in Istha en leest wat op z'n telefoon. Stephan Ernst loopt met een geladen pistool op de politicus af. Het licht dat schijnt is blauw, vertelt hij later tijdens de politieverhoren. 

''Lübcke wilde opkijken en toen schoot ik. Hij kan alleen een schim van me hebben gezien.'' Het is dan 23.00 uur; anderhalf uur later wordt het lichaam van Lübcke gevonden door een buurman. Hij heeft één kogelgat in z'n hoofd.

CDU-politicus Walter Lübcke CDU-politicus Walter Lübcke

Al snel is het de politie duidelijk dat het om moord gaat. Bij de politicus ligt geen wapen. Zelfmoord wordt uitgesloten. Forensisch rechercheurs vinden DNA-sporen op zijn kleding. En die sporen leiden naar Stephan Ernst. Hij woont in de buurt en heeft een gewelddadig verleden.

Racistisch geweld

De Duitse veiligheidsdienst heeft de neonazi al sinds de jaren 90 in het vizier. Ernst heeft een strafblad voor extreem racistisch geweld.

Hij werd eerder veroordeeld voor het in brand steken van een huis van Turkse mensen, stak een vluchteling neer en zat achter een mislukte aanslag met een brandbom op een asielzoekerscentrum.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Neonazi bekent nu toch moord op Duitse politicus Lübcke

In oktober 2015 - als de vluchtelingencrisis in Europa een hoogtepunt bereikt - kruisen Ernst en Lübcke elkaars pad. Dat gebeurt op een bijeenkomst over vluchtelingen in Lohfelden.

'Verschwinde, verdwijn!'

Lübcke is een vooraanstaand politicus in de regio. Hij vindt net als bondskanselier Angela Merkel dat Duitsland zoveel mogelijk vluchtelingen moet opvangen. Lübcke pleit dan ook voor een opvangcentrum. Het komt hem bij de bijeenkomst op een hoop boegeroep te staan.

Lübcke: ''Als christen moet je mensen in nood helpen. Wie tegen opvang is, staat het vrij Duitsland te verlaten''. Uit het publiek klinkt luid het woord 'Verschwinde!'. Verdwijn! De man die dat roept is Stephan Ernst.

Ernst hield de jaren daarna minutieus bij wat Lübcke in de politiek doet. Tijdens politieverhoren vertelt de neonazi dat hij meerdere keren naar het huis van Lübcke reed om hem te observeren, een autorit van zo'n twintig minuten. Ernst wist dat de politicus 's avonds vaak buiten zat en schoot hem op een zomeravond bijna twee jaar geleden dood.

RTL Nieuws aanmelden nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.

Deze politieke aanslag is anders dan het geweld van bijvoorbeeld de linkse Rote Armee Fraktion in de jaren 70 en 80, legt Akkermans uit. ''Deze aanslag kwam van rechts. Dat was sinds 1945 niet meer gebeurd. Walter Lübcke is afgeknald om een uitspraak die hij deed in een zaaltje. Dat is nogal wat." 

Honderden doodsbedreigingen

Lübcke stond op een zwarte lijst van de NSU, de Nationalsozialistische Untergrund. De politicus ontving honderden doodsbedreigingen uit rechts-extremistische hoek.

Zoals eerder vermeld, na de oproep van Lübcke om vluchtelingen te helpen, riep Stephan Ernst luidkeels 'Verschwinde'. Nu 'verdwijnt' de neonazi zelf. Levenslang achter de tralies.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore