Onrust avondklok

Journalisten buurlanden niet verbaasd door rellen, wel door hevigheid

26 januari 2021 16:03 Aangepast: 26 januari 2021 19:08
Rotterdam maandagavond. Beeld © ANP

Nederland staat in het middelpunt van de belangstelling. De rellen rond de avondklok zijn in onze buurlanden groot nieuws. RTL Nieuws sprak met journalisten uit onze buurlanden die ons land al jaren volgen. "Sommige Nederlanders zijn verbaasd, maar dan vraag ik me af in welk land ze hebben geleefd."

Ivan Ollevier volgt Nederland al sinds 2005 voor de publieke omroep VRT. "De rellen zaten er al wel aan te komen. Toen de avondklok vorige week bekend werd gemaakt, zag je dat er wel politiek verzet tegen was, ook binnen de regering. Toen had je al kunnen verwachten dat het niet zomaar zou passeren. Maar dat het zo erg uit de hand zou lopen, ik denk dat weinig mensen dat hebben zien aankomen."

In België is er vooral verwondering, zegt Ollevier. "Bij ons is er ook een avondklok, en Frankrijk heeft een avondklok die nog zwaarder is dan in Nederland. Dus hoe komt het dat Nederlanders daartegen in opstand komen? Dat is een vraag die ik heel vaak krijg."

Persoonlijke vrijheid

Nederlanders zijn, meer nog dan andere Europeanen, gesteld op hun persoonlijke vrijheid, denkt Ollevier. "Nederlanders laten zich niet graag de les lezen door de overheid. Ik denk dat dat toch wel twee verklaringen zijn voor de woede van de afgelopen dagen."

Ivan Ollevier is al sinds 2005 Nederland-specialist bij VRT. Ivan Ollevier is al sinds 2005 Nederland-specialist bij VRT.

"Wat me opvalt, is de extreme gewelddadigheid van de rellen. Toen ik gisteren rondliep in Eindhoven, zag ik veel schade aan het centraal station, maar in de rest van de stad – en misschien zullen de slachtoffers dat niet zo graag horen – valt het eigenlijk nogal mee. Als je ziet hoe betogers de afgelopen jaren Brussel hebben achtergelaten na een gewelddadige betoging, dat is nog wel iets anders. De conclusie die ik daar gisteren uit trok: het geweld is vooral gericht tegen de politie."

Als journalist voelde Ollevier zich niet bedreigd. "In Eindhoven was er gisteren op dat vlak weinig aan de hand. Wij hebben ook wel een paar opgestoken middelvingers gezien, maar daar voel je je niet door bedreigd. Op andere plaatsen of op andere dagen zal het anders zijn geweest voor collega’s die daar rondliepen."

Forum en de PVV hebben 'ongetwijfeld' voor polarisatie gezorgd, denkt hij. "Maar om nu te zeggen dat zij schuld hebben aan de rellen, vind ik heel kort door de bocht."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kritiek op tweets Forum en PVV over rellen: 'Stemmingmakerij'

"Of Nederland iets kan leren van België? Ik vraag het mij af, onze cijfers zijn ook niet denderend. Iets meer zelfdiscipline misschien? In België zie je bijna niemand zonder mondkapje in de binnenstad, in Nederland zie je veel minder mondkapjes. Ik weet dat er een discussie over was, maar ik denk dat de cijfers aantonen dat mondkapjes hun nut bewezen hebben."

Niet nuchter, maar emotioneel

Annette Birschel doet al 25 jaar verslag vanuit Nederland voor verschillende Duitse media, nu vooral voor persbureau DPA. "Dat er rellen in Nederland komen, verbaast me helemaal niet. Nederlanders zijn nogal emotioneel. Nederlanders zeggen wel dat ze nuchter zijn, maar ik snap niet hoe ze daarbij komen."

Birschel: "Sommige Nederlanders zijn verbaasd, maar dan vraag ik me af in welk land ze hebben geleefd. Achttien jaar geleden moest ik van het Binnenhof worden geëvacueerd omdat er een protest kwam na de moord op Pim Fortuyn. We hebben laatst de boerenprotesten gehad waarbij ze het provinciehuis van Groningen hebben bestormd. Of de zwartepietdemonstranten, die hadden in Friesland een hele snelweg afgesloten."

Annette Birschel doet al 25 jaar verslag vanuit Nederland. Annette Birschel doet al 25 jaar verslag vanuit Nederland.

"Dat de rellen zo massaal zouden zijn en zich als een olievlek zouden verspreiden, dat verbaast me wel. Ik heb het nog nooit meegemaakt dat het via internet zo werd opgehitst."

Onderstroom van woede

Wat je in Duitsland ziet, zegt Birschel, is een 'onderstroom van woede' – in Duitsland noemen ze het Wutbürger, mensen die kwaad zijn op de overheid. "Dat zie ik hier nu in Nederland ook tot uiting komen."

"Duitsers zijn allang niet meer zo naïef dat ze denken: Nederland is een leuk, stabiel, grappig land waar alles in orde is. Dat denken ze allang niet meer. Toch zijn ze over deze rellen wel verbaasd, dat valt me nu wel op."

Overslaan naar Duitsland

"In Duitsland is er een angst dat de rellen overslaan naar ons. Wij hebben ook hooligans die het fantastisch vinden om te meppen en dat nu niet kunnen doen bij het voetbal. En je hebt de radicale coronaontkenners die de rellen misschien gaan kopiëren."

Nederland is ook nieuws in het grootse Duitse tabloid Bild. Nederland is ook nieuws in het grootse Duitse tabloid Bild.

Birschel denkt dat de rellen een uitlaatklep zijn. "Er sluimerde een woede: we kunnen nergens naartoe, dus gaan we maar rellen."

"Ik moet veel aan de Duitsers uitleggen. Ze vragen me wat men wil bereiken met deze protesten. Dat het ook rellen om te rellen is, gaat er moeilijk in. Eerst was het een anticoronaprotest, op het Museumplein in Amsterdam, maar dat is het allang niet meer: de relschoppers hebben eigenlijk geen agenda."

Bezem in de hand

Is er iets wat Nederland van Duitsland kan leren? "Ik vind het mooi om te zien hoe Merkel altijd uitlegt waarom de maatregelen nodig zijn. Dat doen ze in Nederland niet en dat is dom: je moet uitleggen wat er zou gebeuren als je geen maatregelen zou nemen. Dan zou de gezondheidszorg het niet aankunnen en dan kan je, als je gewond raakt, niet meer naar het ziekenhuis. Maak het mensen duidelijk dat ze het voor zichzelf doen."

"Wat ik wel heel mooi vond, is dat mensen een bezem in de hand hebben genomen en zeggen: dat gaan we opruimen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore