Hoge babysterfte

Peter overleefde een Iers 'moederhuis': 'We werden verwaarloosd en uitgehongerd'

13 januari 2021 17:01 Aangepast: 13 januari 2021 18:45
Peter Mulryan met zijn vrouw Kathleen Beeld © Reuters

Decennialang werden ongetrouwde moeders in Ierland weggestopt in tehuizen. De situatie was daar zo schrijnend dat volgens onderzoekers zeker 9000 kinderen omkwamen. Peter Mulryan overleefde het, maar zijn zusje Marian niet.

Duizenden kinderen overleden in tehuizen Ierse kerk

Een 'doodzonde': zo wordt het wegstoppen van kinderen in Ierse tehuizen genoemd.

Peter Mulryan was een kind dat er eigenlijk niet had mogen zijn, omdat zijn moeder niet getrouwd was. Een zonde in het conservatieve katholieke Ierland van de 20ste eeuw. Daarom kwam hij met zijn moeder terecht in een zogenaamd 'moeder-en-babyhuis'. Naast Peter is naar schatting 57.000 kinderen in Ierland hetzelfde overkomen.

Geen liefde en zorg

Peter groeide op in het St. Mary's-opvanghuis in Tuam, in het westen van Ierland. Het werd gerund door nonnen. Nadat zijn moeder hem daar ter wereld had gebracht, werden ze van elkaar gescheiden.

Liefde en aandacht was er niet voor baby's in het kraamhuis. "Ze zijn verwaarloosd en uitgehongerd", vertelt Peter. "Baby's huilden en huilden de hele nacht door. Waarom? Omdat ze zich ongemakkelijk voelden. Er was geen enkele liefde en zorg."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Abortus onder strenge voorwaarden toegestaan in Ierland

Een aantal jaren geleden werden in een put op het terrein babylijkjes aangetroffen. Dat vormde de start voor een groot onderzoek naar achttien van dit soort huizen in Ierland. De resultaten zijn nu gepubliceerd. Volgens de onderzoekers heerste er een 'verstikkende, onderdrukkende en vrouwonvriendelijke cultuur'.

'Verschrikkelijk niveau'

Het leidde tot de dood van 9000 jonge kinderen. De babysterfte lag op een 'verschrikkelijk niveau', staat in het rapport: zo rond de 15 procent. Een klein aantal baby's werd ter adoptie aangeboden in het buitenland, de meeste bleven tot ze groot genoeg waren om naar een weeshuis te gaan. Peter woonde er tot zijn vierde jaar.

Een altaar voor de slachtoffers van het St. Mary's opvanghuis. Een altaar voor de slachtoffers van het St. Mary's opvanghuis.

Inmiddels is Peter dik in de zeventig. Het opvanghuis St Mary's sloot de deuren in 1961. Zijn verhaal mag zich dan decennia geleden hebben afgespeeld, de opvanghuizen zijn niet iets uit een ver verleden. Het laatste moeder-en-babyhuis ging pas in 1998 dicht.

Excuses van kerk en staat

De Ierse premier heeft vandaag namens de regering officieel excuses aangeboden aan de duizenden vrouwen en kinderen die het slachtoffer zijn geworden van de moeder-en-babyhuizen. De tehuizen werden gefinancierd vanuit de staat.

Ook het hoofd van de Ierse Katholieke Kerk, die de tehuizen runde, reageerde op het rapport. "Ik bied mijn onvoorwaardelijke excuses aan aan de overlevenden en aan al degenen die persoonlijk zijn betrokken bij de feiten die aan het licht zijn gekomen", zei aartsbisschop Eamon Martin in een verklaring.

De overheid werkt aan een financiële tegemoetkoming voor de slachtoffers. Ook wordt geprobeerd het identificeren van menselijke resten te versnellen.

Pas veel later zou Peter erachter komen dat hij waarschijnlijk nog een zusje had, Marian. Ze overleed na negen maanden. Zij is waarschijnlijk één van de 802 baby's en jonge kinderen die omkwamen in het St. Mary's-moederhuis. Ze stierven door ondervoeding of werden ziek vanwege de slechte hygiëne.

DNA-onderzoek

Hij wil weten wat er met haar is gebeurd. "Ik wil dat ze de waarheid vertellen, en eerlijk zijn voor één keer in hun leven." Met DNA-onderzoek moet er meer duidelijkheid komen. "Ik wil weten of mijn zusje daar ligt of niet. Het is een fundamenteel mensenrecht om dat te weten."

Er is een overlijdensakte gevonden van Marian. Maar stiekem hoopt Peter dat zijn zusje nog leeft. Dat ze is geadopteerd door een familie in de Verenigde Staten. Het is namelijk bekend dat overlijdensaktes zijn vervalst, om zo adoptie mogelijk te maken.

Namen van kinderen die overleden in St. Mary's tehuis. In totaal kwamen er 802 baby's en jonge kinderen om. Namen van kinderen die overleden in St. Mary's tehuis. In totaal kwamen er 802 baby's en jonge kinderen om.

Moeder opgespoord

Tegen Ierse media vertelt Peter dat hij zijn moeder pas zag toen hij 33 jaar was. Ze was opgesloten in een inrichting, waar ze werd gedwongen te werken. Hij bleef haar opzoeken, tot ze ruim tien jaar later overleed.

Hij kwam achter haar identiteit, omdat hij wilde trouwen voor de kerk. Op de doopakte, die hij opvroeg bij de kerk, stond haar naam. In 1975 trouwde hij met Kathleen. Ze kregen samen zeven kinderen.

RTL Nieuws aanmelden nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore