5 vragen aan correspondent

Knuffel tussen leiders Qatar en Saoedi-Arabië na ruim 3 jaar ruzie

06 januari 2021 09:52 Aangepast: 13 januari 2021 21:22
Deze omarming is het startpunt voor een hernieuwde relatie tussen Qatar en Saoedi-Arabië. Beeld © EPA

De lucht lijkt geklaard tussen Qatar en een aantal Arabische buurlanden. Op een bijeenkomst voor Golfstaten omarmden de leiders van gewezen vijanden Qatar en Saoedi-Arabië elkaar. Ruim drie jaar ruzie ging eraan vooraf. Midden-Oostencorrespondent Olaf Koens beantwoordt vijf vragen over het conflict: "Het is nog niet voorbij."

1. Waar ging het conflict om?

"Het komt neer op macht en invloed in de Arabische wereld. De vraag is: welk land is de politieke, morele en economische leider in de regio? Van oudsher is dat natuurlijk Saoedi-Arabië. Dat land is groot en rijk. Het is de zetel van de twee belangrijkste plaatsen in de islam, Mekka en Medina."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Arabische landen verbreken banden met Qatar vanwege terrorisme

"Iran is die andere grote machthebber in de regio. En die twee zijn elkaars grootste vijanden. Daarbij is Saoedi-Arabië soennitisch, Iran sjiitisch, twee verschillende stromingen binnen de islam."

"De koers die Saoedi-Arabië heeft ingezet is een koers waarvan het land wil dat de hele regio hem volgt. Saoedi-Arabië wil de morele en politieke leider zijn van het Midden-Oosten."

De Saoedische kroonprins Bin Salman wil een koers uitzetten voor de hele regio. De Saoedische kroonprins Bin Salman wil een koers uitzetten voor de hele regio.

"Qatar is langzaam maar zeker van die lijn gaan afwijken. Het is de moslimbroederschap, door veel landen beschouwd als terreurorganisatie, gaan steunen. Ook boycotte het Iran niet, maar ging het er juist mee onderhandelen. Qatar is ook goede banden op gaan bouwen met Turkije, terwijl Saoedi-Arabië en Turkije ook op voet van oorlog met elkaar staan."

"Qatar was dus het buitenbeetje in de golfregio. Het onderhield dus liever goede banden met Iran en Turkije, dan met de rest. En in het bijzonder Saoedi-Arabië. Dat conflict is tot hoogspanning gekomen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Al Jazeera zegt slachtoffer te zijn van 'constante hackpogingen'

"Er kwam een hele grote waslijst aan eisen waar Qatar aan moest voldoen, heel onredelijk. Inclusief het sluiten van nieuwszender Al Jazeera. Daar konden ze niet aan voldoen en sindsdien is deze crisis ontstaan."

2. Welke landen zijn erbij betrokken?

"Het conflict gaat primair tussen Saoedi-Arabië en Qatar. Maar je ziet bijvoorbeeld dat de Verenigde Arabische Emiraten, eigenlijk een vazalstaat van Saoedi-Arabië, zich ermee bemoeit. Bahrein hoort daar ook bij. Koeweit en Oman hebben nog wel een beetje een bemiddelende functie."

"Maar Egypte kiest bijvoorbeeld heel erg sterk partij voor Saoedi-Arabië. Zo zijn er verschillende machtsblokken. Zoals je ook zag dat Qatar samen met Iran en Turkije een linie vormden. Saoedi-Arabië vormt dus met bijvoorbeeld Egypte de andere linie."

Zo zag de kaart er tijdens het conflict uit:

"Het is een beetje hogere Midden-Oostenkunde, maar het heeft allerlei gevolgen. Qatar steunt de moslimbroederschap en bijvoorbeeld terreurbeweging Hamas in de Palestijnse gebieden. Saoedi-Arabië oefent veel invloed uit op radicale soennitische bewegingen. Je ziet het niet aan de oppervlakte, maar alle conflicten in het Midden-Oosten hebben hier mee te maken."

3. Is het conflict nu voorbij?

"Nee, het conflict is nog niet voorbij. Die waslijst aan eisen die eerder is opgesteld voor Qatar, daar is niet aan voldaan. We gaan er vanuit dat Qatar het een en ander heeft moeten inleveren, maar we weten nog niet wat."

Lange tijd stond de Emir van Qatar tegenover de Saoedische prins Bin Salman. Lange tijd stond de Emir van Qatar tegenover de Saoedische prins Bin Salman.

"Ook zullen er nog een heleboel zaken zijn waar ze het niet over eens zijn. Bijvoorbeeld de relatie met Turkije. Is dat weer koek en ei? Worden Turkije en Saoedi-Arabië dan ook weer politieke vrienden van elkaar? Er zitten allemaal korte eindjes aan die nog lang niet opgelost zijn."

4. Wat is de aanleiding voor de betere relaties?

"Donald Trump. Dan met name die toch wat vreemde schoonzoon van hem, Jared Kushner. Die blijft zich bemoeien met de ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Hij kwam eerder met het nogal slecht opgezette plan voor vrede tussen Israël en de Palestijnen, maar in de oplossing van dit conflict lijkt hij de spil. Dat komt doordat de Verenigde Staten goede relaties hebben met zowel Saoedi-Arabië als Qatar."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Qatar geslachtofferd in conflict tussen Iran en Saoedi-Arabië'

"Er is een belangrijke militaire basis in Qatar, maar die zijn er ook in Saoedi-Arabië. Amerika zat niet te wachten op het conflict en had het ook het liefste opgelost gezien. Het lijkt er een beetje op alsof ze in Washington alles op alles hebben gezet om dit toch op te lossen."

"Het kan te maken hebben met de betere relaties die Israël aanknoopt in de Arabische wereld, onder leiding van de Verenigde Staten. Maar dit is wel het resultaat van de onderhandelingen van specifiek Jared Kushner."

Trumps schoonzoon Jared Kushner zou de aanzet hebben gegeven om de ruzie op te lossen. Trumps schoonzoon Jared Kushner zou de aanzet hebben gegeven om de ruzie op te lossen.

5. Hoe gaat het nu verder met Qatar?

"Maak je maar over Qatar geen zorgen. Qatar is een van de rijkste landen ter wereld, zo niet het rijkste land. Dus met Qatar gaat het prima. Ze hebben een klein beetje de economie moeten hervormen. Ze zijn een tijd afgesloten geweest van de rest van de wereld. Toen moesten ze groente, fruit, eieren en vlees invliegen. Dus zijn ze als een gek boerderijen gaan bouwen in de woestijn."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Qatar is klaar voor vrede met buren, want boycot kost klauwen met geld

"Toch is de opheffing van de boycot welkom. Het heeft mensen uit elkaar gedreven en voor een klein beetje economische malaise gezorgd. Als je daar überhaupt van kan spreken in het rijkste land ter wereld. Maar dit zal goed zijn voor investeringen, voor vastgoeddeals en voor mensen in de regio die heen en weer reizen. Dus alleen maar goed nieuws."

Ook de dupe van de crisis in het Midden-Oosten waren dromedarissen:

Door de diplomatieke crisis kunnen Qatarese dromedarissen niet meer grazen in Saoedi-Arabië. En dat is een probleem, want in het gortdroge Qatar zijn amper weilanden. Correspondent Olaf Koens sprak een dromedarisherder.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore