Vluchtelingencrisis

EU waarschuwt: humanitaire ramp dreigt op de Balkan

05 januari 2021 10:28 Aangepast: 05 januari 2021 10:59
De winter maakt de omstandigheden in Bosnische kampen nog moeilijker. Beeld © Anadolu Agency

De Europese Unie waarschuwt voor een humanitaire ramp in Bosnië-Herzegovina. De omstandigheden in de vluchtelingenkampen daar zijn erbarmelijk. Tegelijkertijd leven in buurland Servië kinderen in de ijskoude buitenlucht. Ze worden aangestuurd door mensensmokkelaars.

Een van die vluchtelingenkampen is kamp Lipa, bij het plaatsje Bihac, dicht bij de grens. Of beter gezegd, dat was het.

Door een brand afgelopen maand zijn grote delen van het kamp verwoest. Vele migranten zijn daardoor dakloos geworden, bij temperaturen die geregeld onder nul duiken.

De Balkan, het gebied in het zuidoosten van Europa, is opgedeeld in een deel EU en een deel niet-EU. Dat is de kern van het probleem.

Vluchtelingen willen EU-lidstaten als Kroatië en Slovenië graag bereiken omdat deze landen de toegangspoort zijn tot andere, vooral westerse EU-landen. Bosnië-Herzegovina en Servië zijn geen lid. En omdat Kroatië niet iedereen toelaat, ontstaan er kampen langs de Kroatisch-Bosnische grens.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Honderden mensen vast in vrieskou in afgebrand kamp bij grens Kroatië

Bosnië-Herzegovina lijkt weinig actie te ondernemen om de migranten ergens anders op te vangen. "De situatie is onacceptabel", zegt Johann Sattler, de EU-vertegenwoordiger van het land.

"Levens en mensenrechten van honderden mensen zijn ernstig in gevaar gebracht. Bosnië-Herzegovina is onderdeel van internationale organisaties en moet als potentiële kandidaat voor het EU-lidmaatschap voldoen aan zijn verplichtingen."

85 miljoen euro

Ambassadeurs roepen op om een nieuw kamp op dezelfde plek als kamp Lipa in te richten, met humane voorzieningen zoals water en elektriciteit. De EU en Bosnië-Herzegovina hebben met elkaar afgesproken dat het land ruim 85 miljoen euro krijgt om de bijna 10.000 vluchtelingen in het land een opvang te kunnen bieden.

Zo zijn de vluchtelingen in het afbrande kamp eraan toe:

Honderden vluchtelingen in Bosnië moeten in de vrieskou slapen nu hun kamp is afgebrand. Er is geen verwarming en de enige tenten die nog overeind staan, staan door de hevige sneeuwval op instorten. De migranten zijn ten einde raad.

Ook buurland Servië zit met een probleem. In hoofdstad Belgrado slapen vluchtelingen in de koude buitenlucht in parken. Het zijn allemaal onbegeleide jongens van tussen de 11 en 17 jaar, de meesten uit Afghanistan. 

Bibberend van de kou

De jongens wachten op hun kans om door te reizen naar Kroatië, hoewel ze daar al eerder zijn geweest. "De Kroaten hebben mijn telefoon gestolen en me teruggestuurd", zegt Sherkat tegen de Duitse nieuwsorganisatie Deutsche Welle.

"De situatie in vluchtelingenkampen in Servië is lastig. Omdat de Servische autoriteiten me ook niet geregistreerd hebben, maak ik geen aanspraak op hulp."

Ook in Servië zijn er nog veel migranten. Ook in Servië zijn er nog veel migranten.

Kinderen zoals Sherkat worden gecontroleerd door smokkelaars. Dat zegt Katarina Jovanovic, een psycholoog die voor onderzoek veertig minderjarige vluchtelingen die in Belgrado verblijven heeft geïnterviewd. Volgens Jovanovic worden de kinderen aangestuurd door een zogenoemde 'kachakbar'. Die kachakbar staat weer in contact met lokale smokkelaars.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Mensensmokkel groeit sterk op Balkan: met 211 man in een vrachtwagen

"Ouders in Afghanistan benaderen de kachakbar om hen te helpen hun oudste zoon naar West-Europa te sturen", zegt Jovanovic. "Op de route naar het westen worden de lokale smokkelaars geïnformeerd. Soms geven zij de kinderen geld voor prepaidkaarten, zodat ze hun ouders kunnen bellen. Alleen bepalen de smokkelaars wat er dan gezegd wordt."

Mishandeld en verkracht

Dat de smokkelaars controleren wat er wordt gezegd heeft een reden. "In veel gevallen mishandelen de smokkelaars de kinderen. Ook worden ze soms verkracht. Maar geen woord daarover in gesprekken met hun ouders. Ook willen de kinderen dat vaak zelf niet. Ze willen hun ouders niet ongerust maken. Ze hebben het gevoel sterk te moeten zijn."

In de zomer gingen vele Serviërs nog de straat op:

In de Servische hoofdstad Belgrado zijn gisteren rellen uitgebroken, nadat de president nieuwe coronamaatregelen had aangekondigd. Mensen gingen massaal de straat op en bestormden het parlementsgebouw.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore