Einde aan tijdperk-Merkel

Wie volgt Merkel op als leider van het machtige CDU? Dit zijn de drie topkandidaten

11 januari 2021 16:29 Aangepast: 13 januari 2021 21:17
De 'kroonprinsen' van het CDU van links naar rechts; Friedrich Merz, Norbert Röttgen en Armin Laschet. Beeld © Getty

Lang gold een vrouw als de gedroomde opvolger van Angela Merkel, die dit najaar na liefst zestien jaar afzwaait als bondskanselier van Duitsland. Maar inmiddels draait de machtsstrijd binnen haar partij CDU nog om drie mannen, die ook allemaal uit dezelfde deelstaat komen.

Aanstaande vrijdag en zaterdag staan met dikke stift omcirkeld bij de grootste regeringspartij van Duitsland, de christen-democratische CDU. Twee keer werd de stemming uitgesteld vanwege de coronacrisis, maar komend weekend bepalen de 1001 gedelegeerden van de partij op een virtueel partijcongres wie de nieuwe partijvoorzitter wordt.

Diegene is ook automatisch topfavoriet om de nieuwe bondskanselier van Duitsland te worden. Die belangrijke nationale parlementsverkiezingen staan in het najaar gepland, naar verwachting op 26 september. 

Exit AKK

Maar eerst dus de CDU-verkiezing. Annegret Kramp-Karrenbauer (AKK) was lange tijd de topfavoriet, maar trad deze zomer af als partijvoorzitter en beoogd bondskanselier. Dat gebeurde na een grote politieke rel in deelstaat Thüringen, waarbij de rechts-radicale partij AfD betrokken was. Merkel noemde die gang van zaken 'onvergeeflijk' gezien het oorlogsverleden van Duitsland.

Wat rest zijn drie mannelijke kandidaten uit de aan Nederland grenzende deelstaat Noordrijn-Westfalen die komend weekend een gooi doen naar het leiderschap. Correspondent Jeroen Akkermans stelt ze aan je voor.

Friedrich Merz is een tegenpool van Angela Merkel. Friedrich Merz is een tegenpool van Angela Merkel.

De wraak van Merz?

De 65-jarige Friedrich Merz uit het plaatsje Brilon gooit hoge ogen bij een groot deel van de partijleden. Hij is conservatief en wordt gezien als iemand die de rechtervleugel van de partij kan bedienen. Daar zijn voor het CDU nog veel stemmen te halen, nu de AfD in crisis is beland door ruzies binnen de partijtop. Ook doet Merz het opvallend goed bij de jongeren binnen het CDU.

Merz heeft alleen één groot nadeel: hij botst met Merkel. Sterker nog: Merkel heeft hem de partij uitgejaagd toen hij begin deze eeuw gold als de grote belofte binnen het CDU. In 2009 verliet hij zelfs het parlement voor een carrièreswitch naar het bedrijfsleven. Met succes: de tot advocaat opgeleide Merz werkte als lobbyist en commissaris bij topbedrijven zoals BASF, Commerzbank en BlackRock.

Maar toen Merkel liet weten dat ze de politiek ging verlaten, meldde Merz zich terug bij de partij. Hij ging meteen voor de hoogste post. De vraag is of hij komend weekend na de partijleden ook genoeg van de 1001 gedelegeerden voor zich kan winnen. Merz loopt weliswaar voorop in de peilingen, maar is niet erg populair onder vrouwelijke kiezers. Al is zijn grootste probleem dat hij geen ervaring heeft als minister in een deelstaat of de landelijke regering.

Norbert Röttgen werkte zich na een matige start op tot favoriet. Norbert Röttgen werkte zich na een matige start op tot favoriet.

De slimste van Merkel

Norbert Röttgen (55 jaar) is een outsider die zich heeft ontwikkeld tot geheime favoriet. Dat is vooral omdat Merz niet gepruimd wordt door de volgelingen van Merkel. Röttgen liet dan ook direct van zich horen toen AKK afgelopen jaar het veld moest ruimen en stelde zich verkiesbaar als partijvoorzitter.

De welbespraakte Röttgen zou staan voor het moderne CDU. Hij is voorstander van meer internationale samenwerking met Frankrijk en de VS. Röttgen kreeg in het verleden de nodige bijnamen in de Duitse media, zoals de 'kroonprins van Merkel', 'Muttis Klügster' (de slimste van Merkel) en de 'George Clooney van Meckenheim' (zijn geboorteplaats). Bovendien was hij van oktober 2009 tot mei 2012 minister van milieuzaken. Het is niet veel ervaring, maar meer dan Merz.

Maar ook Röttgen heeft een stevige handicap. Hij verloor in 2012 jammerlijk de verkiezingen in Noordrijn-Westfalen, met zo'n 18 miljoen inwoners erg belangrijk voor Duitsland. Dat is iets wat hem zwaar wordt aangerekend. Een politicus die het in Berlijn wil maken, moet namelijk kunnen aantonen dat je regionale verkiezingen kunt winnen. Röttgen krikte nadien wel zijn imago op als voorzitter van de buitenlandcommissie van het Duitse parlement. In die rol wordt hij vaak gevraagd als commentator in Duitse talkshows.

Armin Laschet won wel knap in Noordrijn-Westfalen, maar ging ook in de fout. Armin Laschet won wel knap in Noordrijn-Westfalen, maar ging ook in de fout.

De man van het midden

Dan is er nog de 59-jarige Armin Laschet uit Aken, die voor een groot deel de lijn Merkel wil doorzetten. De voormalig leraar boekte zijn belangrijkste politieke overwinning in 2017. Wat Röttgen niet lukte, kon Laschet wel: het CDU won dankzij hem knap het felbegeerde premierschap van Noordrijn-Westfalen.

Laschet is als Merkelianer een man van het midden. Hij is gematigder dan Merz en wil zich als CDU-leider vooral inzetten voor digitalisering en het bestrijden van klimaatverandering. Naast zijn (deelstaat-)regeringservaring krijgt hij steun van Jens Spahn, de gezondheidsminister die eerder de race verloor van AKK. Van belang is ook dat Laschet de deur kan openen naar een coalitie tussen het CDU en de Groenen, wat met Merz als leider zeer onwaarschijnlijk is.

Laschet was eerder nog topfavoriet, maar hij liet steken vallen tijdens de coronacrisis. Hij zou te laks hebben opgetreden en de maatregelen veel te snel hebben willen versoepelen. Nog erger is dat hij van vriendjespolitiek wordt beschuldigd, omdat zijn zoon een lucratieve opdracht in de wacht sleepte om een grote partij mondkapjes te fabriceren. Volgens Laschet wilde zijn zoon alleen maar helpen in tijden van grote tekorten aan mondkapjes.

De uitslag van de CDU-verkiezing wordt naar verwachting op zaterdag 16 januari bekendgemaakt.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore