Aanslagen Parijs 2015

30 jaar cel voor woedende handlanger aanslag Charlie Hebdo

16 december 2020 17:55 Aangepast: 16 december 2020 19:06
De 35-jarige hoofdverdachte Ali Riza Polat. Hij moet levenslang de cel in. Beeld © AFP

Vijf jaar geleden werd de wereld opgeschrikt door de bloedige aanslag op Charlie Hebdo en een Joodse supermarkt. Nu kunnen nabestaanden een belangrijk hoofdstuk afsluiten. Na een maandenlang proces heeft de rechter celstraffen opgelegd tegen 14 handlangers van de terroristen. De hoofdverdachte kreeg 30 jaar cel, een afwezige medeverdachte werd veroordeeld tot levenslang.

Het gaat om dertien mannen en een vrouw. Volgens de rechter hebben ze de aanslagplegers geholpen, onder meer door het leveren van wapens.

De broers Saïd en Chérif Kouachi drongen begin 2015 de redactie van van Charlie Hebdo binnen en schoten in het rond. Twee dagen later pleegde Amédy Coulibaly een aanslag op een koosjere supermarkt. De drie zijn door Franse elite-eenheden doodgeschoten.

Justitie ging vervolgens op zoek naar handlangers, omdat ze overtuigd waren dat de drie niet alleen handelden.

Handlangers van de aanslagplegers. In het midden de hoofdverdachte Ali Riza Polat. Handlangers van de aanslagplegers. In het midden de hoofdverdachte Ali Riza Polat.

Hoofdverdachte ging tierend tekeer

De 35-jarige Ali Riza Polat, van Frans-Turkse komaf, is de belangrijkste verdachte. Hij moet 30 jaar de cel in. Tijdens de rechtszaak ging hij scheldend en tierend tekeer: "De rechter heeft een zondebok nodig. Ik wil niet naar de gevangenis voor wat ik niet heb gedaan."

Na een van zijn woede-uitbarstingen werd hij zelfs uit de rechtszaal gezet. Ook bedreigde hij een politieagent, die tegen hem getuigde.

Polat wordt gezien als de rechterhand van Coulibaly. Hij gaf toe dat hij hem kende en dat ze samen in de drugshandel zaten. Volgens Polat had hij een oude schuld staan en heeft toen een kalasjnikov en een busje geregeld. Die waren bedoeld om een bank te overvallen. "Van de aanslagen was ik me echt niet bewust," zei hij daarover.

Naar Libanon gevlucht

Op de avond van de aanslag vluchtte hij naar Libanon, richting de Syrische grens, maar hij beweerde dat hij niet van plan was om zich aan te sluiten bij IS.

Door Polat kwam het proces langer dan een maand stil te liggen. Hij kreeg corona en besmette ook twee medeverdachten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Cartoonisten 5 jaar na Charlie Hebdo: 'We denken nu wel 10 keer na'

Frankrijk voorgoed veranderd

De aanslagen - ook die op concertzaal Bataclan -  hebben Frankrijk voorgoed veranderd, zegt correspondent Stefan de Vries. "Het is een traumatische gebeurtenis en alles wordt nu opnieuw opgerakeld. Het is de eerste keer dat nabestaanden hun verhaal kunnen doen in de rechtbank. Voor deze families is zo'n proces heel belangrijk." Bij de aanslagen werden 17 mensen vermoord.

Uit getuigenverklaringen wordt duidelijk dat slachtoffers en nabestaanden vijf jaar later nog altijd stress ervaren van de gebeurtenissen. In de rechtbank vertelden ze over een constante waakzaamheid. "Ik ben bang voor lawaai, ik hou niet van mensen die schreeuwen. Ik ben bang dat ik zal worden vermoord", vertelde er een. "Ik was een vechter, vandaag ben ik bang voor mijn schaduw. Dat is moeilijk te accepteren," zegt een ander.

Naar aanleiding van het proces is in Frankrijk de discussie over de vrijheid van meningsuiting weer opgelaaid. Zo zijn de cartoons van Charlie Hebdo opnieuw gepubliceerd. De Vries: "Dat heeft geleid tot nieuwe incidenten, beter gezegd, aanslagen. Denk aan de steekpartij bij de redactie van Charlie Hebdo en de onthoofding van Samuel Paty, de maatschappijleraar die in zijn klas een spotprent van Charlie Hebdo over de profeet Mohammed toonde."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Onthoofde Samuel Paty (47) werd gezien als een gedreven en betrokken leraar

Het frustrerende voor Frankrijk is dat de echte verdachten - de drie terroristen - dood zijn, zegt De Vries. "Het liefst wil je die ook in de rechtszaal hebben." De veertien mensen die nu veroordeeld zijn, zijn dat vanwege hun betrokkenheid. Daar zijn er overigens elf van voor de rechter verschenen. Twee zijn waarschijnlijk dood, de enige vrouwelijke verdachte is onvindbaar.

Hayat Boumeddiene, de verloofde van aanslagpleger Coulibaly. Hayat Boumeddiene, de verloofde van aanslagpleger Coulibaly.

Waar is Hayat Boumeddiene?

Hayat Boumeddiene is weduwe van Coulibaly. Volgens de Franse justitie is ze op de vlucht geslagen. Ze was toen 26.

Bovenstaande foto is een paar dagen na de aanslag openbaar gemaakt. Het zou Boumeddiene zijn op het vliegveld van Istanbul. Ze zou een paar dagen voor de aanslag van Madrid naar Turkije zijn gevlogen.

Volgens dataverkeer van haar mobiele telefoon is ze een dag na de aanslag op Charlie Hebdo de grens met Syrië overgestoken.

Het OM eiste 30 jaar cel, vanwege haar rol bij de voorbereidingen. "Ze heeft nooit afstand genomen van de acties van haar man en is een propagandamiddel geworden voor Islamitische Staat", zei de aanklager. Ze werd bij verstek veroordeeld tot 30 jaar cel.

Polat en Boumeddiene krijgen dus 30 jaar cel. De overige twaalf verdachten kregen celstraffen opgelegd van ten minste 4 jaar. Bij zeven van hen werd terrorisme niet bewezen.

Stefan de Vries acht de kans groot dat verdachten in hoger beroep gaan. "Het proces gaat door, en ook voor nabestaanden is afsluiten er nog niet bij, maar deze veroordelingen zijn een belangrijke stap."

Na 5 jaar start zaak Charlie Hebdo: 'Ideologie moet terechtstaan'

Oud-columniste van Charlie Hebdo, Zineb al Rhazoui, dacht eerst dat het een grap was.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore