'WHO bedrogen'

In Turkmenistan is officieel geen corona: 'Prestigekwestie'

15 november 2020 19:05 Aangepast: 16 november 2020 07:52
Turkmeense vrouwen met mondkapje. Beeld © ANP

Nul. Dat is het aantal coronabesmettingen in Turkmenistan. Officieel dan, want zelfs uit de gesloten dictatuur komen berichten over serieuze coronaproblemen. RTL Nieuws sprak met een Turkmeense journalist die vanuit Nederland probeert om informatie boven tafel te krijgen.

Turkmenistan is coronavrij, dat benadrukte president Gurbanguly Berdymuchammedov gisteren nog. De dictator, die al 14 jaar aan de macht is, zei dit bij de opening van een gloednieuw ziekenhuis tegen infectieziekten. Volgens de president hebben strenge maatregelen begin dit jaar het virus buiten de deur van het Centraal-Aziatische land gehouden.

De Turkmeense president baarde al eerder opzien:

President Berdymuchammedov verspreidt regelmatig bizarre filmpjes.

"We weten dat het niet waar is", zegt Ruslan Myatiev, Turkmeens journalist die in Nederland woont. Zijn site Turkmen News is een van de zeldzame media die nieuws uit het gesloten Turkmenisten verzamelt, dankzij een netwerk van informanten.

Griep bij 45 graden

"De autoriteiten hebben inderdaad in januari snel de grenzen gesloten," zegt Myatiev. "Vluchten werden geschrapt en wie toch kwam, moest in quarantaine. Begin dit jaar kreeg ik dan ook geen signalen dat er corona in Turkmenistan zou zijn."

Ruslan Myatiev Ruslan Myatiev

Toch kwam het virus binnen. Myatiev denkt wel te weten waarom. "Ons land is heel corrupt. Mensen met geld of connecties konden de quarantaine ontlopen."

Speciale lijkzakken

Begin juni kreeg hij de eerste verontrustende berichten, aan het begin van de hete Turkmeense zomer. Het werd toen 45 graden en toch kregen mensen ineens griepverschijnselen. Wat Myatiev inmiddels vaak hoort, is dat nabestaanden hun dierbare terugkrijgen in een speciale lijkzak, die hermetisch is afgesloten om virusverspreiding tegen te gaan.

Volgens de WHO-site heeft Turkmenistan nul besmettingen, iets dat verder alleen enkele eilandjes en Noord-Korea presteren. Volgens de WHO-site heeft Turkmenistan nul besmettingen, iets dat verder alleen enkele eilandjes en Noord-Korea presteren.

'Veel besmettingen'

Op dit moment heeft Myatiev 41 coronadoden bevestigd kunnen krijgen, onder meer via nabestaanden en andere, anonieme bronnen in Turkmenistan. "Daar zitten ook hooggeplaatste politici en een Turkse diplomaat tussen. Het treurige is dat ongeveer een kwart van die 41 doden bestaat uit medisch personeel."

Die 41 zijn hoogstwaarschijnlijk lang niet alle coronaslachtoffers. Myatiev en zijn collega's moeten het doen met flarden aan informatie. Het is onmogelijk om te zeggen hoe groot de pandemie in Turkmenistan echt is. "Maar de artsen die we spreken, zeggen dat er veel besmettingen zijn."

Ter illustratie vertelt Myatiev over repatriëringsvluchten in oktober: "De Turkmenen die terugkwamen, hadden voor vertrek een negatieve coronatest gedaan. Na hun quarantaineperiode kregen ze coronaklachten. Dus ze hebben dat virus in Turkmenistan opgelopen. Dat is een slecht teken."

In spotjes roept het regime op om buiten te sporten met een mondkapje:

'WHO werd misleid'

De hoop was volgens Myatiev gevestigd op wereld gezondheidsorganisatie WHO. Na veel duwen en trekken mocht een WHO-delegatie in juli tien dagen het land in. Misschien zou men eindelijk iets toegeven.

De autoriteiten deden er alles aan om de WHO te misleiden. Myatiev: "Coronapatiënten werden uit de ziekenhuizen gehaald en overgeplaatst. Er kwamen patiënten met andere ziektes in hun bedden te liggen. Die mensen kreeg de WHO-delegatie te zien."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit is de invloed van wereldgezondheidsorganisatie WHO

Het bezoek werd een teleurstelling, vooral de afsluitende persconferentie. "Ze zeiden dat ze geen corona hadden aangetroffen. De bevolking was in shock."

Wel werd, toen de WHO-delegatie aankwam, een mondkapjesplicht ingevoerd. Ook het treinverkeer is inmiddels stilgelegd. Het land 'zonder corona' heeft wel coronamaatregelen.

'Dodeninjecties'

Bij sommige slachtoffers kreeg Myatiev verontrustende informatie. "Twee van de 41 doden die we konden bevestigen, stierven net nadat ze zich hadden gemeld bij de dokter. Een van hen, een agent, belde zijn vrouw en zei: 'Als je me hier nu niet weghaalt, krijg ik een spuit en ga ik dood'. Een halfuur later kreeg ze het bericht dat haar man was overleden. Dat was kort voor het WHO-bezoek."

Dit soort verhalen hebben volgens Myatiev als effect dat sommige Turkmenen niet meer naar de dokter durven. "Meteen gingen er door het hele land geruchten dat er dodeninjecties worden gedaan."

Een gouden standbeeld van de vorige Turkmeense president. Een gouden standbeeld van de vorige Turkmeense president.

Onvrede groeit

Waarom liegt de president over corona? "Veel mensen vragen zich dat af," zegt Myatiev. "Hij heeft vanaf het begin gezegd dat er geen corona is. Het is een prestigekwestie geworden: In zijn Turkmenistan mag er niets negatiefs bestaan. In de jaren '90 had je dat ook al tijdens een aids-uitbraak. Toen waren er officieel ook nul gevallen."

De corona-ontkenning leidt volgens Myatiev tot onvrede onder de Turkmenen. Allereerst voelen nabestaanden van coronaslachtoffers zich niet gehoord – en steun krijgen ze ook niet. Ten tweede: dat de pandemie niet onder controle is, heeft grote gevolgen voor de economie.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Banken Turkmenistan moeten investeren in fokprogramma lievelingshond president

"Veel Turkmenen zijn afhankelijk van het geld dat door een gezinslid in het buitenland wordt verdiend en [vanwege problemen met de Turkmeense munt, red.] contant moet worden binnengebracht. Nu de grenzen dicht zijn, kan dat niet meer."

"De ontevredenheid en woede is groter dan ooit," ziet Myatiev. "Er zijn niet alleen demonstraties van Turkmenen in het buitenland, maar ook in Turkmenistan zelf. Een Turkmeen die openlijk protesteert? Dat was vroeger ondenkbaar. Je moet er ook veel angst voor overwinnen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore