Aanslagen Parijs

Vijf jaar na Bataclan: zij was slachtoffer en hij aanslagpleger, hun vaders zijn nu vrienden

13 november 2020 07:45 Aangepast: 13 november 2020 18:02
Georges Salines en Azdyne Amimour verloren allebei een kind bij de aanslagen van 13 november 2015. De een was slachtoffer, de ander dader. Beeld © Philippe LOPEZ / AFP

Het is een verbroedering die allesbehalve voor de hand ligt. Die van Georges Salines, vader van een slachtoffer, en Azdyne Amimour, vader van een dader van de Bataclan-aanslag in 2015 in Parijs. Samen zoeken ze naar antwoorden: was deze gruwelijke aanslag te voorkomen?

13 november 2015. Parijs wordt opgeschrikt door een terreuraanval. Op meerdere plekken wordt geschoten. Terroristen vallen tijdens een concert de concertzaal Bataclan in de Franse hoofdstad binnen en richtten er een bloedbad aan. Die avond vallen in totaal 130 slachtoffers, honderden mensen raken gewond.

"Zou je me willen ontmoeten, want ik ben ook een slachtoffer." Het mailtje valt anderhalf jaar later bij Georges Salines rauw op z'n dak. Maar de vader van Lola, een van de slachtoffers van de Bataclan-aanslag, gaat op de uitnodiging in. Die komt van Azdyne Amimour, de vader een van de aanslagplegers.

Talloze vragen

Het is het begin van urenlange gesprekken die leiden tot een bijzondere vriendschap. De twee vaders zitten met talloze vragen. Waarom was Salines dochter Lola een doelwit? Waarom radicaliseerde Amimours zoon Samy? En hoe kunnen we dit soort aanslagen in de toekomst voorkomen?

Georges Salines (rechts) met Azdyne Amimour. De vader van Samy, een van de aanslagplegers, wil onherkenbaar blijven. Georges Salines (rechts) met Azdyne Amimour. De vader van Samy, een van de aanslagplegers, wil onherkenbaar blijven.

De twee namen de gesprekken op en lieten ze optekenen in het boek Il Nous Reste Les Mots. In het Nederlands betekent dat Ons Rest Slechts Woorden. De mannen willen met het boek tegenwicht bieden tegen het onderlinge wantrouwen. De anti-Franse gevoelens van moslimjongeren aan de ene en negatieve kijk op moslims aan de andere kant.

"Na de aanslag zagen veel mensen in elke moslim een potentiële terrorist", vertelt Azdyne Amimour aan de telefoon. Hij is wat terughoudend geworden in zijn media-optredens en wil niet meer herkenbaar op beeld. "De gesprekken die ik met Salines had, zorgden ervoor dat wij elkaar en elkaars standpunten beter gingen begrijpen."

Waanideeën

Maar daar begonnen de gesprekken niet mee. Amimour kampte lange tijd met veel schaamte voor wat zijn zoon had aangericht. "De waanideeën die tot zijn verschrikkelijke daad leidden kan ik nog steeds niet begrijpen. Ik legde Salines bij ons eerste gesprek uit dat wij geen familie van terroristen zijn. En dat ook ik voor een raadsel sta."

Azdyne Amimour vraagt zich nog steeds af of hij zijn zoon niet had kunnen stoppen. "Misschien ben ik wel te lief geweest en had ik Samy als kind wel een keer een tik moeten geven als hij niet luisterde. Ik weet het niet." Azdyne Amimour vraagt zich nog steeds af of hij zijn zoon niet had kunnen stoppen. "Misschien ben ik wel te lief geweest en had ik Samy als kind wel een keer een tik moeten geven als hij niet luisterde. Ik weet het niet."

"Ik vertelde Georges over Samy's jeugd en hoe ik langzaamaan de controle over hem verloor. We gaven hem alle kansen van de wereld. Maar hij koos een ander pad, dat resulteerde in verschrikkelijke avond in de Bataclan."

Maar naast het geven van die uitleg bood Amimour ook een luisterend oor. Salines vertelde over zijn dochter Lola en haar dromen voor de toekomst. Over hoe ze op de dag van de aanslag samen nog lunchten. De achtergrond is totaal anders, maar beide mannen konden hun gevoelens over het verlies van een kind bij elkaar kwijt.

Hoop geven

Muziek, schrijvers en zelfs politieke opvattingen. De twee bleken veel gemeen te hebben. "Na het eerste gesprek zijn we vaak samengekomen. Om te ontbijten en te dineren en vooral erg veel te praten." Maar niet iedereen was zo gediend van die vriendschap.

Want hoe kun je vrienden worden met de vader van de man die mogelijk je eigen dochter heeft doodgeschoten? "Maar juist daarom wilden wij ermee doorgaan. Laten zien dat wat er ook gebeurt je met elkaar moet blijven omgaan en praten. Onze gesprekken moeten hoop geven."

Hoe kon het zo fout gaan met Samy?

Het is de vraag die vijf jaar later nog steeds door het hoofd van Azdyne Amimour rondspookt. Wat zorgde ervoor dat zijn zoon in staat was tot zo'n gruwelijke daad? "Ik denk nog steeds: had ik niet eerder kunnen ingrijpen? Waren er momenten dat ik zijn radicalisering had kunnen stoppen?

Een antwoord blijft uit. Want volgens Azdyne Amimour had zijn zoon Samy alles wat in zijn eigen jeugd ontbrak. "In tegenstelling tot toen ik jong was kende Samy geen armoede, hij had kansen genoeg om iets van zijn leven te maken. Wij hielpen hem met alles, tevergeefs."

Naar Syrië vertrokken

Wat de precieze reden was tot de radicalisering van zijn zoon is tot op de dag van vandaag onduidelijk. "Maar hij was van kinds af aan erg lief en meegaand. Makkelijk beïnvloedbaar. De Islam speelde in de opvoeding bij ons geen grote rol, wij praktiseerden het geloof amper. Maar met de jaren merkten we dat hij, aangezet door vrienden, steeds serieuzer werd."

Samy liet zijn baard staan, keek filmpjes van Osama Bin Laden en verbleef vaak urenlang in een moskee. Amimour stelde hem er wel vragen over maar was niet al te kritisch uit angst om de afstand tussen hem en zijn zoon nog groter te maken.

Die afstand kwam er letterlijk en figuurlijk alsnog toen zijn zoon in 2013 naar Syrië vertrok. Een bezoek van Amimour aan Samy om hem op andere gedachten te brengen leverde niks op. Het contact werd verbroken. Amimour hoorde pas in het weekend van 13 november 2015 iets over zijn zoon. Een politierechercheur vertelde hem dat hij in de Bataclan door een agent was neergeschoten."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Franse aanpak islamitische terreur omstreden: 'Oorlogstaal gaat niet werken'

Maar van hoop lijkt de afgelopen weken weinig sprake. Frankrijk wordt opnieuw opgeschrikt door terreurdaden. Bij een aanval op een kerk in Nice vermoordt een moslimextremist 3 kerkgangers. En twee weken daarvoor onthoofdt een jihadist de leraar Samuel Paty. De docent had eerder die dag in de klas een cartoon van de profeet Mohammed laten zien.

De reactie van de Franse overheid is fel. President Macron verklaart de radicale islam de oorlog. Hij richt zich rechtstreeks tot de Islamtische wereld: 'Wij zullen nooit toegeven'. Volgens Amimour dreigt het tegenovergestelde te gebeuren van wat hij en Salines met hun boek proberen te bereiken.

Grote vrees

"De haat en polarisatie nemen nu toe, groepen mensen komen juist verder van elkaar af te staan. Macron heeft ook de oorlog aan het coronavirus verklaard. Het zijn woorden die vervangen moeten worden door daden." Amimour kijkt vooral met grote vrees naar de honderden IS-strijders die in Syrie gevangen worden gehouden. Velen komen oorspronkelijk uit Europa.

"We moeten die mannen en vooral ook hun onschuldige vrouwen en kinderen terughalen, hier vastzetten en berechten. Het zijn enorme bronnen van informatie die ons kunnen helpen te begrijpen wat er allemaal gebeurt. Nu loop je het risico dat ze alsnog via omwegen hier komen en dan een groot risico vormen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore