Vredesmacht op weg

Armenië en Azerbeidzjan tekenen bestand in Nagorno-Karabach

10 november 2020 07:08 Aangepast: 10 november 2020 07:09
Inwoners in Bakoe vieren feest na de verovering van Shusha

Armenië en Azerbeidzjan hebben gisteravond een bestand getekend om de oorlog in Nagorno-Karabach te beëindigen. De Armeense premier Nikol Pasjinian spreekt van een 'zwaar besluit', maar weigert het een nederlaag te noemen. De Azerbeidzjaanse president Ilham Alijev heeft het juist over een overwinning.

Het nieuws komt als een verassing, want eerder op de avond bereikte de strijd een nieuw dieptepunt. Het Russische ministerie van Defensie meldde dat een Russische helikopter was neergestort op de grens tussen Armenië en Azerbeidzjan.

De helikopter werd met raketten uit de lucht geschoten boven de Nakhchivan-regio, een grensgebied waar voor zover bekend niet werd gevochten. Azerbeidzjan heeft toegegeven achter de beschieting te zitten, maar spreekt van een ongeluk.

Na het ongeluk heeft Rusland vaart gezet achter onderhandelingen tussen de twee landen. Het resultaat is nu dit bestand. De precieze inhoud van het bestand is nog niet bevestigd, maar volgens bronnen gaat het om de volgende punten:

Punten bestand Nagorno-Karabach

  • Staakt het vuren tussen de partijen
  • Gebieden buiten Nagorno-Karabach worden overhandigd aan Azerbeidzjan
  • Russische vredestroepen bewaken het front en een corridor tussen Nagorno-Karabach en Armenië
  • Vluchtelingen krijgen de mogelijkheid terug naar huis te keren
  • Krijgsgevangenen worden vrijgelaten

Volkswoede in Armenië

In de Armeense hoofdstad Jerevan braken na de bekendmaking van het nieuws hevige rellen uit. Demonstranten bestormden het hoofdkantoor van de Armeense overheid op zoek naar premier Pasjinian. Die was nergens te bekennen maar verscheen later wel live op Facebook. Hij beweerde geen keus te hebben en dat hij niet alles aan het volk kon vertellen op het moment.

Een groep demonstranten wist wel de spreker van het parlement te pakken te krijgen, die werd naar verluidt door de woedende menigte gelyncht. 

Een wanhopige strijd

Ondanks dat het bestand een bittere pil is voor Armenië lijkt het ook een reddingsboei te zijn. Want Azerbeidzjan was in Nagorno-Karabach aan de winnende hand. Het Azerbeidzjaanse leger boekte de afgelopen dagen overwinning na overwinning. Armeense troepen voerden een wanhopige strijd om het gebied te behouden.

Correspondent Olaf Koens is meerdere keren in het gebied geweest en kent de situatie goed: "Als je er vanuit een militair standpunt naar kijkt, is Nagorno-Karabach lastig terrein: er zijn heuvels, bergpassen. Maar als Azerbeidzjan zou willen, zou het 't hele gebied kunnen innemen. Zeker wanneer de steun uit NAVO-land Turkije blijft aanhouden."

Kaart van de situatie in Nagorno-Karabach. Kaart van de situatie in Nagorno-Karabach.

Zondag kondigde de Azerbeidzjaanse president Ilham Alijev in militair uniform de laatste verovering aan: de stad Shusha. In de Azerbeidzjaanse hoofdstad Bakoe barstte na het nieuws feestgedruis los. Het verlies van Shusha in 1992 is een van de pijnlijkste herinneringen voor het Azerbeidzjaanse volk.

Met de herovering van de stad is Stepanakert, de hoofdstad van Nagorno-Karabach, binnen schootsafstand van de Azerbeidzjaanse troepen gekomen. Het leek erop dat Azerbeidzjan met deze overwinning de beslissende slag had geleverd.

De strategische stad Shusha (Shushi in het Armeens) in Azerbeidzjaanse handen De strategische stad Shusha (Shushi in het Armeens) in Azerbeidzjaanse handen

Vrees voor bloedbad

Het doorgaan van de strijd zou volgens Koens weinig goeds hebben betekend voor de Armeense inwoners van Karabach. "Veel mensen vrezen dat een Azerbeidzjaanse verovering van heel Nagorno-Karabach zal uitlopen op een bloedbad. Nu al zijn veel Armenen uit het gebied gevlucht. Wanneer Azerbeidzjan het hele gebied overneemt, zal nagenoeg de hele burgerbevolking moeten vluchten."

Toch was de kans altijd klein dat de Armenen Nagorno-Karabach volledig zouden opgeven, benadrukt Koens. "Het gebied is in de jaren 90 veroverd, ik ben bang dat niet veel Armenen het makkelijk zullen afstaan. Al het conflict zou voortduren zou het kunnen uitlopen op een eindeloze strijd."

Veel schade in de lokale hoofdstad Stepanakert, nog steeds in Armeense handen Veel schade in de lokale hoofdstad Stepanakert, nog steeds in Armeense handen

Rusland lijkt er nu in te zijn geslaagd een staakt-het-vuren te bemiddelen. Koens verbaast zich over het feit dat er buiten Moskou weinig interesse was voor dit conflict. "Het is bizar om te zien dat noch bij de VN, noch in Brussel, noch in Washington echt de alarmbellen afgaan vanwege dit conflict. Toegegeven, de VN, de EU of de Amerikanen kunnen weinig doen. De sleutel voor een vreedzame oplossing van dit conflict ligt in Moskou, Rusland is het enige land dat met beide partijen aan tafel kan zitten en kan onderhandelen. Dat heeft het jarenlang gedaan. Maar hoe zich dat nu verder zal ontwikkelen, is de vraag."

De Russische president Vladimir Poetin heeft tegen persagentschap Interfax gezegd dat het verdrag voorziet in een Russische vredesmacht. Die wordt gestationeerd langs de frontlinie in Nagorno-Karabach. Poetin zei te hopen dat de overeenkomst 'zal zorgen voor de benodigde omstandigheden voor een duurzame en volledige oplossing van de crisis rond Nagorno-Karabach'.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore