Enorme achterban

Trump heeft verloren, maar Amerika is nog lang niet van hem af

07 november 2020 18:12 Aangepast: 08 november 2020 20:33
Een supporter van Trump draagt een T-shirt waarop de president wordt afgebeeld als superheld Captain America. Beeld © ANP

Na dagenlang stemmen tellen weten Amerikanen de uitslag: Donald Trump trekt in de strijd tegen Joe Biden aan het kortste eind. Maar de sleutels van het Witte Huis blijven nog een tijdje in handen van de Republikeinse president. Hoe gaat die aflossing van de wacht, en wat kan Trump voor die tijd nog allemaal doen?

Op 20 januari vindt de inauguratie plaats en wordt Biden officieel president. Tot die tijd is Trump nog een van de machtigste mensen ter wereld. ''In principe heeft hij nog steeds de volledige bevoegdheden van een president'', legt Amerikadeskundige Victor Vlam uit.

''Maar omdat hij verloren heeft, is die macht in de praktijk wel beperkt. Een uitgaande president wordt ook wel een lame duck genoemd. Die heeft geen breed mandaat meer van het volk.'' Zo kijken politici liever naar de toekomstige samenwerking met de nieuwe president dan naar dealtjes met een vertrekkende.

Veel beslissen

''De meeste uitgaande presidenten doen daarom minder grote dingen. Dat is de traditie, maar daar hoeft Trump zich niet aan te houden'', zegt Vlam. In principe kan hij nu dus eigenhandig nog net zoveel beslissen als vóór de verkiezingen.

Hoe het overdragen van de macht normaal gezien verloopt, zagen we na Trumps verkiezing in 2016 toen hij het presidentsstokje kreeg uit handen van Barack Obama. De twee ontmoetten elkaar op 10 november van dat jaar, twee dagen na de verkiezingen, in het Witte Huis voor overleg.

Tijdens zo'n periode moet door zowel de zittende als de nieuwe president veel administratief werk worden verzet. ''Er moeten door de nieuwe president ministers gezocht worden en tal van andere posities worden ingevuld", legt Vlam uit. "Besluiten moeten worden voorbereid. Het is een tijdrovend proces."

'Huwelijksreis'

Voor arriverende presidenten wordt de eerste tijd na de inauguratie ook wel de honeymoon-periode genoemd: na hun verkiezingswinst worden ze door de bevolking vaak welwillend tegemoet getreden, net als door het Congres en veel media.

Dat verliep bij Trump heel anders. "Zo kwam hij al snel met het inreisverbod voor mensen uit moslimlanden. Maar dat pakte niet heel goed uit, het verbod werd een week later alweer opgeschort."

Protesten op een vliegveld in New York tegen de 'Muslim Ban'. Protesten op een vliegveld in New York tegen de 'Muslim Ban'.

Maar ook voor aanstaand president Biden lijken zijn eerste maanden in het Witte Huis niet uit te lopen op een eenvoudige huwelijksreis. Hij heeft de verkiezingen gewonnen, maar deed dat allesbehalve overtuigend. Tientallen miljoenen Amerikanen hadden liever nog vier jaar Trump gehad.

''Dat zal nu ook een probleem voor Biden zijn: dat hij geen groot mandaat heeft", zegt Vlam. "Ik denk dat voor hem weinig sprake zal zijn van die honeymoon-fase. Hij heeft zetels verloren in het Huis van Afgevaardigden, daardoor zal hij het moeilijker hebben om dingen voor elkaar te krijgen.''

Trump op Twitter

Iets anders waar Biden zich mogelijk zorgen om moet maken, zijn de volgers van de huidige president. ''Trump heeft zijn achterban echt in zijn greep. Zijn Twitterkanaal, met bijna 90 miljoen volgers, kan voor een grote impact zorgen.''

Aanhangers Trump aanbidden hem: 'Ik ben een Trumpiaan'

Donald Trump heeft ongetwijfeld de fanatiekste hardcore aanhang. 'The Donald' wordt simpelweg aanbeden. Kleding, huisinrichting, huwelijken alles wordt overgoten met een Trumpsausje.

Ook wordt gespeculeerd dat Trump zijn eigen nieuwszender zou kunnen oprichten. ''Dat is ook een manier om invloed te behouden, en dat zou nog weleens vervelend kunnen zijn voor Biden."

Traditiegetrouw laten voormalig presidenten zich niet uit over hun opvolgers. Bush hield zich daaraan, Obama wat minder. "Ik verwacht dat Trump vanaf dag één los zal gaan op Biden. Hij zal zich absoluut niet inhouden'', voorspelt Vlam.

Geen macht, maar invloed

Formeel zal Trump na 20 januari de macht over het land kwijt zijn. Maar volgens Vlam blijft hij iemand om nog jaren rekening mee te houden. ''Als president heb je macht, als ex-president heb je invloed." En dat geldt zeker voor Trump, met zijn trouwe aanhang.

De president kreeg deze verkiezingen miljoenen stemmen meer dan in 2016. Volgens Vlam mogelijk de motivatie om het in 2024 nog een keer te proberen. "Hij heeft dan wel zijn leeftijd als nadeel. Met 78 jaar is hij dan ouder dan Biden nu is.''

Maar er zijn ook andere manieren waarop het Trump-gedachtegoed Amerika kan blijven beheersen. ''Misschien stelt een familielid zoals zijn zoon zich verkiesbaar. Of een andere Republikein die denkt: wat Trump deed, scoort – dat ga ik ook doen.''

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Het leukste van vier jaar Trump

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore