Iedereen kan schilderen

Schilder Bob Ross is 25 jaar dood – én immens populair: 'Dankzij hem verbaas je jezelf'

04 november 2020 17:52 Aangepast: 04 november 2020 20:16
Bob Ross in zijn studio. Beeld © Getty Images.

Bertine (43) rijdt elke week drie kwartier naar Marknesse, speciaal voor een Bob Ross-cursus. De populariteit van de schilder is 25 jaar na zijn dood onverminderd groot en zijn nalatenschap is nog altijd springlevend. "Je verbaast jezelf met wat je kunt."

Een kleine opfriscursus voor wie Ross nét even gemist heeft: hij is een schilder die vanaf 1983 in de tv-serie The Joy of Painting binnen 30 minuten een landschap schilderde. Dat leerde hij ook aan kijkers.

Miljoenen kijkers

Die serie sloeg aan. Miljoenen mensen keken naar de show, waarvan 403 afleveringen zijn gemaakt. Volgens Ross kan iedereen schilderen en heb je daar geen jarenlange opleiding voor nodig. De schilder overleed in 1995 op 52-jarige leeftijd aan lymfeklierkanker, maar zijn boodschap is nog altijd populair.

Al jaren worden Bob Ross-workshops gegeven. Dit is er een in 2008 in Amsterdam. Al jaren worden Bob Ross-workshops gegeven. Dit is er een in 2008 in Amsterdam.

Ross' YouTube-kanaal heeft inmiddels bijna 4,5 miljoen abonnees. Zijn Facebookpagina heeft ruim 1,5 miljoen volgers en op Instagram volgen zo'n 164.000 mensen hem.

Broodroosters en poppen

Over de hele wereld worden Bob Ross-cursussen gegeven. Op de website van Bob Ross staan er zo'n 145 en wereldwijd zijn er duizenden gecertificeerde Bob Ross-docenten.

Er komt zelfs een Bob Ross-monopolyspel, naast de al bestaande Bob Ross-poppen, kerstballensokkenboxers, pannen, broodroosters, dvd's, boeken en T-shirts. En er zijn ook hele verjaardagspakketten. In de Verenigde Staten en Canada verkopen zeker 297 winkels Bob Ross-producten.

In Nederland worden zijn afleveringen nog op televisie uitgezonden. Wekelijks kun je op NPO 2 Extra naar de serie kijken. Het Museum voor modern realisme in Gorssel zou vanaf komende zondag een solotentoonstelling wijden aan Ross, naar eigen zeggen als eerste museum ter wereld. Door de nieuwe coronamaatregelen kan het museum niet open, maar zodra dat weer mag, gaat de expositie alsnog door.

Populariteit

Op de tentoonstelling zijn straks veertig werken te zien die uitgeleend zijn door Bob Ross Inc., het bedrijf achter de nalatenschap van de tv-schilder.

"Het zijn niet eens zozeer de veertig schilderijen van Bob Ross waar het ons om gaat", zei artistiek directeur Ype Koopmans van Museum More eerder al tegen EditieNL. "Het gaat vooral om het fenomeen Bob Ross als cultureel icoon. Hij was een ontwapenend blije promotor van schildervreugde, die op een authentieke en laagdrempelige manier bij mensen de angst wegneemt voor kunst maken en kunst kijken."

Een les in Miami. Een les in Miami.

Dat laagdrempelige is precies waar Bertine van der Zee op aanslaat. Ze woont in het Drentse Een-West en rijdt elke week drie kwartier naar Marknesse om te schilderen. Ze wil haar docent Riek achterna, en ook gecertificeerd docent worden. "Dus ik moet de techniek goed onder de knie krijgen."

Moeder voor de televisie

Bob Ross werd haar met de paplepel ingegoten. Toen Bertine een jaar of 12 was, zat haar moeder mee te schilderen voor de televisie. Ze had videobanden, en boeken. En zelf zit ze inmiddels ook geregeld voor de televisie te schilderen. "Op zondagochtend worden afleveringen uitgezonden. Daar mag ik graag naar kijken. Dus ja, dat doe ik weleens."

Werk van Bertine van der Zee. Werk van Bertine van der Zee.

Het is Ross' losse manier van schilderen die haar aanspreekt. "Ik ben perfectionistisch, dus ik wil los leren schilderen. En met deze techniek zie je in korte tijd heel veel resultaat. Je verbaast jezelf wat je in korte tijd op een doek kunt krijgen en hoe snel je ergens diepte in kunt brengen. Dat is leuk."

En zijn manier van spreken vindt ze fijn. "Omdat hij aangeeft dat iedereen het kan. Het is laagdrempelig, heel leuk om naar te kijken. En er zit een bepaalde humor in. Uitspraken als: 'We don't make mistakes, just happy little accidents'."

Van slager naar Bob Ross-docent

Bertines docent Riek van de Bor (58) herkent die laagdrempeligheid bij haar cursisten. Ze is officieel gecertificeerd Bob Ross-docent in Marknesse. Voor de corona-uitbraak gaf ze elke week twee lessen. Nu is dat er één per twee weken. "Vrijwel iedereen weet wie Bob Ross is. Jong en oud."

Riek is eigenlijk gediplomeerd slager, maar wilde creatiever werk doen en volgde in 2004 een opleiding tot Bos Ross-docent. "Sindsdien is hij een soort rode draad door mijn carrière." 

Toen ze in 2004 begon met haar lessen, dacht ze nog dat het een hype was. Maar de leerlingen blijven komen. Elke maand heeft ze zo'n twintig nieuwe studenten. 

Ook voor leken te behappen

Zelf is ze ook groot fan. Zijn manier van schilderen spreekt mensen aan, zegt Riek. "Het is voor iedereen te volgen, stap voor stap. Zelfs als je denkt dat je niet kunt schilderen, kun je toch schilderen. Hij zet in 30 minuten iets op een doek, terwijl traditioneel schilderen superlang duurt. Daar ben je maanden of jaren mee bezig. Dit kan in één keer. Dit is schilderen voor de ongeduldige mens."

Een les bij Riek van de Bor. Een les bij Riek van de Bor.

Ross was de eerste die dit schilderen zo op televisie bracht, zegt Riek. Maar had een ander dat gedaan, dan was die wellicht niet zo populair geweest.

"Het is ook de manier waarop hij het brengt en vertelt. Met een rustgevende stem, heel zachtaardig. Cursisten zeggen weleens dat ze in hun studententijd bij zijn stem in slaap vielen, en wakker werden als hij klaar was."

En dat schilderen, dat is uiteindelijk ook zo ingewikkeld niet, zegt Riek. "Het is hetzelfde als fietsen. Je moet even doorhebben hoe het moet."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer

'Een klein boompje hier': Bob Ross-expositie in de Achterhoek

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore