Decembermoorden

Proces tegen Bouterse gaat verder: moet hij straks echt de cel in?

30 oktober 2020 06:37
De Surinaamse ex-president Desi Bouterse Beeld © ANP

In Suriname moet Desi Bouterse vandaag opnieuw in de rechtbank verschijnen. De oud-president werd vorig jaar veroordeeld tot twintig jaar celstraf vanwege zijn betrokkenheid bij de Decembermoorden. Bouterse is nog altijd op vrije voeten en gaat tegen de straf in verzet. Hoe groot is de kans dat hij straks echt achter de tralies verdwijnt?

We vragen het advocaten Gerard Spong, Gerald Roethof en Hugo Essed. Alle drie hebben ze Surinaamse roots. Het proces rond de Decembermoorden volgen ze al jaren. Essed is daarnaast als advocaat van de nabestaanden direct betrokken bij het proces. 

Decembermoorden

De zaak rond de Decembermoorden draait om het martelen en doodschieten van vijftien politieke tegenstanders van Desi Bouterse op 8 december 1982. De slachtoffers waren critici van het regime van Bouterse, die twee jaar daarvoor met een staatsgreep aan de macht was gekomen. Bouterse heeft zelf altijd ontkend dat het om een executie ging, maar noemde het het gevolg van een 'wilde vluchtpoging'. De Krijgsraad (de militaire rechtbank van Suriname) ging daar niet in mee en veroordeelde hem vorig jaar tot twintig jaar celstraf voor zijn betrokkenheid bij de moorden.

De Decembermoorden werden uitgevoerd in Fort Zeelandia De Decembermoorden werden uitgevoerd in Fort Zeelandia
Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Bouterse reageert op veroordeling Decembermoorden: het zat eraan te komen

Wat zijn de kansen van Bouterse?

Advocaat Gerard Spong was bevriend met enkele slachtoffers van de Decembermoorden. Spong verwacht dat de Krijgsraad 'korte metten' maakt met het verzet van Bouterse. ''De samenstelling van de Krijgsraad is hetzelfde gebleven, dus voor mij staat vast dat hij opnieuw zal worden veroordeeld.''

De vraag is met name hoelang het proces deze keer gaat duren. In principe wordt de zaak opnieuw behandeld, maar dat betekent niet dat alle getuigen opnieuw zullen worden verhoord.

Bouterse als bevelhebber in de jaren '80 Bouterse als bevelhebber in de jaren '80

Advocaat Spong legt uit dat de Krijgsraad in Suriname kan volstaan met eerdere verklaringen, als getuigen nu niet opnieuw verschijnen. Als dat het geval is, kan het snel gedaan zijn. ''In het snelste scenario is er dan eind dit jaar een uitspraak, maar het kan ook langer gaan duren.''

Advocaat Gerald Roethof verwacht opnieuw een langdurig proces. ''De verdediging van de heer Bouterse zal geen enkel verweer onbenut laten. Het hoger beroep is immers zijn laatste kans. Het is logisch om te veronderstellen dat de verdediging van de heer Bouterse, die inmiddels niet meer de jongste is, dit proces zo lang als mogelijk zal willen laten duren. Dat kan zomaar drie jaar of zelfs langer zijn.''

Moet Bouterse straks de cel in?

Wat vaststaat is dat in Bouterse is veroordeeld tot een forse gevangenisstraf. Als dat in verzet opnieuw de uitspraak is, kan hij volgens Roethof direct 'naar binnen moeten'. Spong vult daarbij aan dat er een belangrijk verschil is ten opzichte van de periode waarin Bouterse nog president was. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Advocaat wil vrijspraak Bouterse: 'Niet de bedoeling dat critici werden gedood'

Spong: ''Bouterse is zijn macht kwijt. De vorige keer is er geen bevel uitgevaardigd om hem gevangen te nemen, maar dat kan nu wel gebeuren.'' Als dat bevel komt, moet hij worden gearresteerd en dat was volgens Spong toen hij president was een stuk lastiger.

''Desi Bouterse is een zwaarbewapende man met milities om zich heen. Een arrestatie gaat mogelijk met het nodige geweld gepaard. Dat is een riskante onderneming. Het is niet uit te sluiten dat de politie bij de arrestatie bijstand van het leger nodig heeft. Maar toen Bouterse president was, was hij ook opperbevelhebber van het leger. Toen kon het leger niet helpen bij een arrestatie, nu kan dat wel.''

Advocaten Gerald Roethof en Gerard Spong Advocaten Gerald Roethof en Gerard Spong

Hoe kijken de nabestaanden hiernaar?

Gaat Bouterse proberen het land uit te vluchten na een veroordeling? Spong verwacht dat hij dan alsnog wordt opgepakt en in de cel belandt. Die gevangenisstraf zou voor de nabestaanden een nieuwe overwinning zijn, stelt hun advocaat Hugo Essed. 

''De nabestaanden hebben in feite nu al een goed gevoel omdat hij veroordeeld is. Als Bouterse echt de gevangenis ingaat, is dat de ultieme morele bevrediging voor de nabestaanden. Wel zullen wij blijven strijden voor economische compensatie. De slachtoffers waren namelijk vaak de kostwinners van het gezin."

Slachtoffers Decembermoorden

  • Soerendre Rambocus (29): voormalige legerofficier die zich tegen Bouterse had verzet en een tegencoup pleegde in maart 1982. Rambocus werd in november 1982 veroordeeld tot twaalf jaar cel.
  • John Baboeram (31): advocaat, onder meer in de zaak-Rambocus
  • Bram Behr (31): journalist.
  • Cyrill Daal (46): voorzitter grootste vakcentrale, De Moederbond. Leidde protesten en stakingen tegen militair bewind. Bouterse kondigt kort voor Decembermoorden aan dat Daal de rekening gepresenteerd zal krijgen.
  • Kenneth Gonçalves (42): advocaat, eveneens in zaak-Rambocus.
  • Eddy Hoost (48): advocaat en ex-minister van Justitie, eveneens advocaat in zaak-Rambocus.
  • André Kamperveen (58): eigenaar Radio ABC en ex-minister van Cultuur en Sport.
  • Gerard Leckie (39): universitair docent.
  • Sugrim Oemrawsingh (42): universitair docent, verdacht van voorbereiding van coup tegen Bouterse.
  • Leslie Rahman (28): journalist.
  • Harold Riedewald (49): advocaat, ook in zaak-Rambocus.
  • Jiwansingh Sheombar (25): sergeant, kompaan en ondergeschikte van Rambocus, medeverdachte in proces rond tegencoup 1982.
  • Jozef Slagveer (42): journalist
  • Robby Sohansingh (37): zakenman, door militairen verdacht van betrokkenheid bij tegencoup.
  • Frank Wijngaarde (43): journalist en Nederlands staatsburger, werkzaam bij Radio ABC.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore