Kloof tussen arm en rijk

Historische dag Chili: referendum zou einde kunnen maken aan ongelijkheid

25 oktober 2020 11:13 Aangepast: 25 oktober 2020 11:27
Ook Mony en haar gezin gaan vandaag naar de stembus

Een historische dag in Chili. Ruim een jaar nadat in het Zuid-Amerikaanse land de vlam in de pan sloeg, wordt vandaag in een referendum gestemd of er een nieuwe grondwet moet komen. Deze Chilenen stemmen vóór en hopen dat de grote ongelijkheid in het land daarmee kan worden aangepakt.

Het referendum kan Chili op zijn kop zetten, vertelt de 25-jarige Tómas. Hij gaat vandaag vol verwachting naar de stembus. "Als Chili voor een nieuwe grondwet stemt, gaan er dingen veranderen. Niet alles gaat meteen worden opgelost, maar er komen in ieder geval mogelijkheden om de problemen aan te pakken."

Maandenlange protesten

In Chili wordt al lange tijd geprotesteerd tegen het beleid van de regering. De prijsverhoging van de metrokaartjes was een jaar geleden voor veel Chilenen de druppel. Chili is een economisch sterk land, maar de kloof tussen arm en rijk is gigantisch. Zaken als zorg en onderwijs zijn geprivatiseerd en voor een groot deel van de bevolking nauwelijks te betalen.

De protesten daartegen ontaarden in rellen, waarbij zelfs het leger werd ingezet en tientallen doden vielen. Om de demonstranten tegemoet te komen is er nu een referendum of de grondwet moet worden herschreven. Een nieuwe grondwet moet er voor zorgen dat de inkomensongelijkheid beter kan worden aangepakt én dat de Chileense bevolking meer invloed krijgt in het beleid van de politiek. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Chili is 'eindelijk wakker’: waarom is het crisis in het rijkste land van Zuid-Amerika?

Tómas woont in de Chileense hoofdstad Santiago, de stad waar de protesten begonnen. ''Ik deed mee aan de protesten, omdat er veranderingen nodig zijn. In de zorg, in het onderwijs, in de huisvesting: overal zijn er privileges voor de elite en te weinig mogelijkheden voor de families met een laag inkomen."

Onrecht aanpakken

Ook de Chileense Mony Ruíz is het 'onrecht' in haar land zat, zegt ze. ''Het huidige systeem is gericht op een paar gelukkigen, maar wij horen daar helaas niet bij. We zijn de misstanden in alle sectoren beu. Het is ontzettend hard werken om er überhaupt voor te kunnen zorgen dat mijn kinderen kunnen studeren.''

Tómas (links) bleef deze week thuis, Mony en haar gezin gingen de straat op om campagne te voeren voor een 'ja-stem' Tómas (links) bleef deze week thuis, Mony en haar gezin gingen de straat op om campagne te voeren voor een 'ja-stem'

Ruíz: ''Op dit moment helpt de overheid niet, het is in de grondwet vastgelegd dat de overheidsbemoeienis laag is en veel aan de markt wordt overgelaten. Dat moet veranderen: de overheid moet ervoor zorgen dat iedereen dezelfde kansen heeft op het gebied van onderwijs en dezelfde toegang tot de zorg.''

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Operazangeres Chili krijgt staande ovatie van buren

Een nieuwe grondwet? 

De huidige grondwet van Chili stamt uit de tijd van dictator Augusto Pinochet. In de grondwet werd vastgelegd dat er een kleine overheid is, die veel aan de markt overlaat. Politieke participatie van het volk werd ontmoedigd. In het referendum van vandaag stemmen de Chilenen of deze grondwet moet worden herschreven. Op basis van de peilingen is de verwachting dat een overgrote meerderheid van het volk hiermee in gaat stemmen. 

Ook Chilenen in Nederland volgen het referendum met spanning. De 33-jarige Gustavo Ortíz is voor werk naar Nederland verhuisd, maar mag ook stemmen over een nieuwe grondwet.

''Ik stem voor, omdat ik geloof dat dit een grote verandering teweeg kan brengen. Toch is er al een overwinning geboekt. Sinds de protesten vorig jaar hebben families en heb ik het bijvoorbeeld met vrienden weer over politieke zaken. Er is geloof dat het volk invloed kan hebben en kan meepraten over zaken die ze direct aangaan.''

Op Plaza Baquedano wordt deze week campagne gevoerd voor een nieuwe grondwet. De Chilenen gaan massaal de straat op. Op Plaza Baquedano wordt deze week campagne gevoerd voor een nieuwe grondwet. De Chilenen gaan massaal de straat op.

Onzekere dromen

Tómas denkt hardop na wat een nieuwe grondwet kan betekenen. ''Ik zie mezelf als een dromer en denk dat dingen kunnen veranderen als de juiste personen de grondwet herschrijven.''

Juist dat is nog onzeker. Vandaag wordt er gestemd of er een nieuwe grondwet moet komen, volgend jaar wordt er gestemd over wie die dan gaat schrijven. In de polls wil een meerderheid van de Chilenen dat dit gebeurt door een nieuw gekozen parlement en dat het huidige parlement er niets mee te maken heeft. 

Met een nieuw referendum hopen ze in Chili ook dat er een eind komt aan alle onrust

Bij de rellen het afgelopen jaar werden veel vernielingen aangebracht

Ondanks alle onzekerheid, zijn de meeste Chilenen het eens: dit is een historische dag. Vandaag zal de geschiedenis in gaan als een dag waar toekomstige generaties het nog over hebben, zegt Tómas. 

Ruiz: ''Vandaag wil ik deel uitmaken van een volk dat zo lang onderdrukt is, maar nu de eerste stappen richting verandering zet. Met mijn gezin ga ik dat uitgebreid vieren.''

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore