Diplomatieke deal

Opvallende deal: gijzelaars VS vrijgelaten bij gevangenenruil Jemen

15 oktober 2020 18:38 Aangepast: 15 oktober 2020 22:35
Bevrijde Jemenitische Houthi-gevangenen aangekomen op het vliegveld in Sanaa

Een opvallende gevangenenruil in het Midden-Oosten. Twee Amerikanen die werden gegijzeld in Jemen zijn vrijgelaten in ruil voor 250 Houthi-rebellen. Hoe is deze deal tot stand gekomen?

Hulpverlener Sandra Loli werd drie jaar gevangengehouden en zakenman Mikael Gidada bijna een jaar, maar de twee bevinden zich inmiddels weer op Amerikaanse bodem. De vrijgelaten rebellen werden per vliegtuig overgebracht naar de hoofdstad van Jemen, die in handen is van de Houthi's.

Steun van Saoedi's

De Amerikaanse nationale veiligheidsadviseur, Robert O'Brian, bedankte koning Salman van Saoedi-Arabië, want zonder zijn goedkeuring was dit niet gebeurd. Saoedi-Arabië voert namelijk de felste strijd tegen de Houthi-rebellen. De Amerikanen steunen de Saoedi's in die strijd.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Steun uit onverwachte hoek voor door oorlog en ziekte geteisterd Jemen

Volgens gijzelingsexpert Hans Slaman is de ruil opvallend. "Een gevangenenruil is van alle tijden, maar hier wordt wel een heel hoge prijs betaald om twee mensen vrij te krijgen. In dit soort situaties spelen achter de schermen allerlei politieke belangen. Het is wrang gezegd, maar aan de kant van de rebellen is dit goed uitonderhandeld."

Timing niet toevallig

Ondanks dat Saoedi-Arabië medewerking heeft verleend bij de gevangenenruil zit het land volgens Jemen-expert Laila al-Zwaini niet te wachten op een terugkeer van de Houthi-rebellen, die zij ervan beschuldigen bondgenoten van hun aartsrivaal Iran te zijn.

Volgens experts is de timing niet geheel toevallig. De Amerikanen worden nu vrijgelaten omdat er verkiezingen aan zitten te komen. De steun van president Trump werd explicitiet genoemd in het dankwoord van de nationale veiligheidsadviseur.

De oorlog in Jemen

In Jemen woedt sinds 2015 een burgeroorlog. De door Saoedi-Arabië gesteunde regering strijdt tegen de sjiitische Houthi-rebellen, gesteund door Iran. Naar schatting zijn meer dan 100.000 mensen omgekomen door het geweld.

Deze oorlog veroorzaakt wat de Verenigde Naties omschrijft als de grootste humanitaire crisis ter wereld. In de Zweedse hoofdstad Stockholm werd in 2018 onder begeleiding van de VN een begin gemaakt aan vredesbesprekingen tussen de strijdende partijen.

Effectief middel

Het ontvoeren van buitenlanders is in Jemen niet zeldzaam. Lokale stammen gebruikten in het verleden ontvoeringen om bijvoorbeeld de overheid onder druk te zetten. Dit kwam meestal voort uit een economische achterstand. In de meeste gevallen kwamen de gijzelaars ongeschonden vrij. Islamitische terroristen hebben weer andere doeleinden.

"Ontvoeren is een bekend pressiemiddel", zegt gijzelingsexpert Slaman. "Jemen is vanouds erg instabiel. Dan regeert het geweld en is ontvoering een heel effectief middel."

 Vrijgelaten Jemenitische Houthi-gevangenen worden bij aankomst begroet door familieleden Vrijgelaten Jemenitische Houthi-gevangenen worden bij aankomst begroet door familieleden

Families herenigd

De ruil staat niet op zichzelf. De komende dagen worden meer gevangenen vrijgelaten. In totaal worden 681 Houthi-rebellen vrijgelaten. De Houthi's laten op hun beurt 400 gevangenen vrij die aan de kant van Saoedi-Arabië vochten. Honderden families konden zich vandaag weer verenigen met hun dierbaren. De deal is ontstaan na lange onderhandelingen.

Het Rode Kruis begeleidt de uitwisseling. Het zette meer dan 70 vrijwilligers in die medische controles uitvoeren. Ook werden één-op-ééninterviews afgenomen met gevangenen om zeker te weten dat ze terug naar huis willen. De organisatie hoopt dat binnenkort nog meer gevangenen worden vrijgelaten of uitgeruild.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Oorlog, ziekte en zware regenval: Jemen overspoeld door ellende

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore