Nieuwe regering

Libanon vervangt premier vlak voor bezoek Franse president: 'Opmerkelijke timing'

31 augustus 2020 20:32 Aangepast: 31 augustus 2020 20:39
De kersverse premier Mustapha Adib maandag tijdens een persmoment in Beiroet. Beeld © AFP

Vier weken na de verwoestende explosie in de haven van Beiroet heeft Libanon een nieuwe premier aangewezen. Maar gaat hij echt voor verandering zorgen? "Het is een taak die eigenlijk alleen maar kan mislukken", zegt Midden-Oostencorrespondent Olaf Koens.

Wisseling van de wacht in Libanon, waar de 48-jarige diplomaat Mustapha Adib verrassend naar voren is geschoven als nieuwe premier. De voor velen onbekende Adib was de afgelopen zeven jaar ambassadeur in Duitsland.

Een week na de ramp, waarbij 190 doden vielen en 6500 mensen gewond raakten, viel de Libanese regering om. De nog zittende president van het land, Michel Aoun, wil nu dat Adib een nieuwe regering gaat vormen. 

De bevolking schreeuwt om verandering. Gaat deze man daar voor zorgen?

Koens: "Dat is maar zeer de vraag. De betogers die ik vorige maand sprak willen de bezem door het hele politieke systeem. Dat is deze benoeming zeker niet. Ook de timing is opmerkelijk, het komt vlak voor het nieuwe bezoek van de Franse president Emmanuel Macron aan Libanon. Het lijkt er sterk op dat de benoeming van Adib het resultaat is van een politiek compromis."

De nieuwe premier kreeg tijdens een wandeling door Beiroet onlangs de wind van voren van omstanders, onder wie Lina Boubess. Zij is uitgroeide tot icoon van de protesten. In de video, hieronder te zien, wordt geroepen: "We hoeven je niet. Wij zijn de revolutie. Je maakt geen deel uit van het volk, jij maakt deel uit van de zittende regering."

Wat kan hij doen? Libanon zit in een zware economische crisis, terwijl ook het coronavirus weer oplaait.

"Premier van Libanon worden is een taak die eigenlijk alleen maar kan mislukken. De ellende in het land stapelt zich op. Het probleem zit ‘m er grotendeels in dat Libanon speelbal is geworden van grootmachten. Landen als Saoedi-Arabië, Iran, maar ook Turkije en nu dus Frankrijk bemoeien zich intensief met alles wat er speelt."

Macron bezoekt het land dinsdag voor een tweede keer. Kan hij iets betekenen?

"Het eerste bezoek van Macron, vrij snel na de explosie, was iets opmerkelijks. Net als allerlei andere landen zegde Frankrijk hulp toe, kwam met zoekbrigades, voedsel en hulpgoederen. Maar Macron zelf kwam mee. Hij liep in Beiroet over straat, ging in gesprek met inwoners, die hem recht in zijn gezicht zeiden wat ze van de politici in hun land dachten. Geen Libanese politicus had zich tot die tijd op straat durven vertonen."

De Franse president Macron bezocht de rampplek in Beiroet al na twee dagen. De Franse president Macron bezocht de rampplek in Beiroet al na twee dagen.

"Macron was duidelijk, hij kwam soelaas bieden. Hij zegde toe dat hij de ontwikkelingen op de voet zou volgen en de politici ter verantwoording zou roepen. Daar komt hij nu gehoor aan geven. Voor veel Libanezen is dat een stukje houvast. Ze hebben meer vertrouwen in de president van Frankrijk dan in hun eigen politici. Maar tegelijkertijd is het tragisch, want ook Macron komt met een agenda. Daarmee is het kleine Libanon niet meer dan een pion op een schaakbord van grootmachten."

Volgens Macron dreigt een burgeroorlog als Libanon wordt 'losgelaten' en zo in handen komt van regionale machten. Hoe groot is die kans?

"Met het woord burgeroorlog moet je voorzichtig zijn. Er bestaat inderdaad het risico dat het land uit elkaar valt, dat allerlei groeperingen, politieke partijen, sektarische groepen en organisaties zich terugtrekken en elkaar gaan bestrijden om de macht. Dat roept nare herinneringen op aan de burgeroorlog in het land van 1975 tot 1990. Het is belangrijk dat de nationale eenheid bewaard blijft, dat het land overeind blijft. Ik denk dat het onnodig is om te waarschuwen voor een herhaling van zetten uit de jaren 70 en te verwijzen naar het geweld van toen."

Is er ook hoop voor de Libanezen na de benoeming van Adib?

"Wat een beetje hoop geeft, is dat je in de protesten die volgden op de explosie mensen van allerlei achtergronden zag. Jong en oud, sjiiet, soenniet en christen. Iedereen was verenigd in de afkeer van de regering. Er is in ieder geval iets waar de Libanezen het over eens kunnen zijn."

"Je kunt ook hoop putten uit het feit dat Libanon een fantastisch mooi land is, dat het heel veel potentie heeft en dat de hele wereld er om geeft. Maar het is in zekere zin onbestuurbaar. Hoe Adib de klus gaat klaren durf ik niet te voorspellen. Zonder ingrijpende hervormingen en een nieuw onafhankelijk beleid gaat dat heel lastig worden."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore