Van code oranje naar code geel

Zweden veilig? Volgens in Zweden woonachtige epidemioloog niet

01 september 2020 13:21 Aangepast: 01 september 2020 17:19
Van een tweede golf is in Zweden voorlopig geen sprake als we de cijfers mogen geloven. Beeld © Jeppe Gustafsson

Een paar maanden geleden was Zweden nog een van de weinige Europese landen waar het reisadvies op oranje bleef staan. Ernaar reizen werd afgeraden. Maar nu staat het grootste deel van het land weer op geel en is het aantal nieuwe besmettingen fors afgenomen. Althans, als we de cijfers mogen geloven. En dat mogen we nou juist niet, zegt epidemioloog Nele Brusselaers van het Karolinska Instituut in Stockholm.

Nog geen 200 besmettingen erbij op een dag. Dat is de nieuwe (positieve) realiteit in Zweden. Nieuw, want een paar maanden geleden kreeg het land er nog zo'n 2000 per dag bij. In onderstaande grafiek is te zien dat Zweden begin augustus omgerekend meer besmettingen had dan Nederland en Frankrijk, maar dat is intussen veranderd.

Je zou dus denken dat op basis van de cijfers er geen tweede golf aanstaande is. Maar volgens de Vlaamse epidemioloog Nele Brusselaers is dat alles behalve zeker.

"Al vanaf het begin houdt de Zweedse overheid informatie achter", aldus Brusselaers die voor haar werk deels in Stockholm verblijft. "De cijfers zijn niet up to date."

'Kinderen kunnen geen corona krijgen'

Ze vervolgt: "Het is nog steeds heel erg lastig om je te laten testen. Daarnaast worden kinderen helemaal niet getest. Want de overheid zegt dat kinderen geen corona kunnen krijgen. Ja, als je niet test, dan heb je ook geen besmettingen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zorgpersoneel in Zweden: 'Bewust geen plek voor ouderen in ziekenhuizen'

Volgens Brusselaers probeert de Zweedse overheid door het achterhouden of geven van incorrecte informatie de bevolking het idee te geven dat alles onder controle is. "De Zweden noemen hun eigen beleid het beste beleid ter wereld. Ik heb geen idee waar ze de beste in zijn. In het volk kalmeren blijkbaar."

'Verscherpingen bij lokale opleving virus'

Ondanks de kritiek houdt de Zweedse overheid al maandenlang vast aan de strategie. Al presenteerde de minister van Volksgezondheid vandaag in een persconferentie mogelijke verscherpingen bij een opleving van het virus.

Zo worden mondkapjes voor het eerst een manier om het coronavirus in Zweden in te dammen. De focus gaat hiervoor naar het in de kiem smoren van lokale corona-uitbraken. Zo moeten de mondkapjes in bijvoorbeeld het openbaar vervoer een opleving van het virus helpen afremmen.

Daarnaast moeten lokale overheden bijeenkomsten van grote groepen mensen inperken als het virus in die regio de kop opsteek. Ook worden huisgenoten die met een besmet iemand samenwonen geadviseerd om thuis te blijven werken. Nieuwe directe landelijke maatregelen werden niet aangekondigd.

Goed nieuws voor hoteleigenaren

Of de cijfers nu kloppen of niet, voor het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken is het reden geweest om het reisadvies aan te passen van oranje naar geel. Dat is eindelijk goed nieuws voor Nederlandse hoteleigenaren in het land. "In het voorjaar zijn alle reserveringen namelijk afgeboekt", vertelt Linda VeenVeen runt met haar man een hostel in Björkfors, zo'n 350 kilometer van Stockholm.

Begin juni sprak RTL Nieuws al met Veen. Toen vertelde ze dat ze een zwaar voorjaar had gehad met veel afboekingen, uit Nederland, Duitsland en Zweden zelf. De vooruitzichten voor de maand juni zagen er toen ook niet rooskleurig uit. Dat Nederland het reisadvies op oranje hield hielp niet mee.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Liever niet op vakantie naar het Verenigd Koninkrijk en Zweden, maar waarom?

Nu is dat reisadvies dus aangepast. En daar zit vooral één groot voordeel aan. "We hopen dat er nu boekingen gaan binnenkomen voor de winter, als mensen hier kunnen schaatsen. Dat is nog wel even afwachten, meestal komen die boekingen in oktober. Maar we hebben er vertrouwen in, net zoals in het zomerseizoen van 2021", zegt de hoteleigenaar.

Zomer 2020 geen succes

Want Veen heeft niet het idee dat het zomerseizoen van 2020 nu nog een succes wordt. Het aangepaste reisadvies komt namelijk te laat. "Een week geleden zijn alle scholen weer begonnen in Zweden. Ook zijn mensen weer aan het werk. Voor de Duitsers gelden er nog coronamaatregelen en de meeste Nederlanders zijn al op vakantie geweest", zegt Veen.

Zweden stond lange tijd bekend om zijn unieke aanpak van de coronacrisis:

Zweden pakt de strijd tegen Covid-19 anders aan dan de meeste Europese landen. De kroegen en terrassen zaten lange tijd nog vol, voetbaltrainingen gingen door. Maar daardoor had het land wel veel besmettingen.

Maar vertrouwen blijft ze dus houden. "In de weekenden kunnen we kano's blijven verhuren en de bruiloften die dit jaar zijn afgezegd, staan er gewoon weer in voor volgend jaar. En ik neem aan dat ze bruiloften niet blijven uitstellen."

Dat Zweden nu op geel staat is volgens hoogleraar Scandinaviëstudies Petra Broomans niet heel verwonderlijk. Broomans is deze maand zelf drie weken in Zweden geweest en zag dat er veel maatregelen zijn genomen. "In het openbaar vervoer mocht je niet voorin instappen om te voorkomen dat je te dichtbij de bestuurder zou komen. In trams en bussen kon je dus gratis reizen."

'Veiliger dan in Nederlandse supermarkt'

Ze vervolgt: "Je moet reserveren in restaurants en de tafeltjes zijn ver uit elkaar gezet. Ik heb me wat dat betreft veiliger gevoeld dan in een Nederlandse supermarkt." Toch zijn er ook nog wel zorgen in Zweden. "Met name jongeren kwamen in augustus massaal bijeen op stranden en in parken vanwege het goede weer", zegt Broomans. "Sommigen houden zich slecht aan de regels. Ook kijkt men naar Zweden die terugkomen van vakantie."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zweedse economie krijgt hardste klap ooit tijdens coronapiek

Epidemioloog Brusselaers deelt die zorgen. "De jongeren blijven feesten, terwijl de ouderen zich opsluiten. Maar dat is geen garantie op gezondheid. In Zweedse ziekenhuizen ben je als jongere namelijk niet welkom, omdat je geen risicopatiënt bent. Gezonde dertigers zijn daardoor overleden. Dat is angstaanjagend."

Gepest door mondkapje

"Ook speelt mee dat ouders niet worden geïnformeerd door scholen als andere kinderen of leerkrachten ziek blijken te zijn", zegt Brusselaers. "En een mondkapje dragen is helemaal taboe. Als een kind dat op school doet wordt hij gepest. Sowieso doet bijna niemand het."

Al met al is Zweden volgens Brusselaers alles behalve coronaproof. "Nadat Noorwegen en Denemarken de grenzen met Zweden weer openden was al snel driekwart van de besmettingen in die landen te linken aan Zweden die naar een van de buurlanden reisden of Noren en Denen die terugkwamen uit Zweden." Het blijft dus ook voor Nederlanders die naar Zweden reizen oppassen.

Reisadvies

Voor bijna heel Zweden, waaronder hoofdstad Stockholm en Linda Veens woonplaats Björkfors geldt dus weer code geel. Een klein deel van het land is nog oranje. Het gaat om het gebied rond de tweede stad van het land, Göteborg. 

Alleen rond Göteborg geldt code oranje nog. Alleen rond Göteborg geldt code oranje nog.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore