'Verpleeghuizen open houden'

Oplossing voor bezoek ouderen? Zo werkt de Belgische bubbel

24 augustus 2020 15:50
Belgisch verpleeghuis (archief) Beeld © ANP

Ouderen mogen nooit meer zo vereenzamen in verpleeghuizen als tijdens de eerste coronagolf. Dat zeggen regeringsadviseurs van het Outbreak Management Team (OMT). Een van hun suggesties is de zogenaamde 'sociale bubbel'. In België hebben ze daar al maanden ervaring mee.

Het idee van sociale bubbels wordt in het AD geopperd door zorgverleners van kwetsbare ouderen uit het OMT. Sociale bubbels zouden bezoek mogelijk maken omdat ze een beschermlaag voor ouderen zijn. En als kwetsbare ouderen zijn afgeschermd van corona, zouden jongeren misschien meer vrijheid kunnen krijgen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zorgen om tweede golf, maar verpleeghuis totaal sluiten? Dat nooit meer

De Belgische bubbel

Onze zuiderburen gebruiken deze bubbels al een paar maanden, maar dan voor iedereen. Begin mei werd de 'sociale bubbel' ingevoerd, tegelijk met het openen van de winkels, als versoepeling na de eerste coronagolf. Tot dat moment was het motto: 'blijf in uw kot'. Met de bubbel waren weer wat sociale contacten mogelijk, aanvankelijk met maximaal vier mensen per bubbel.

Dat werkt zo. Een Belgisch huishouden mag vier mensen uitkiezen waarmee 'nauw contact' is toegestaan. Kinderen onder de twaalf worden niet meegerekend. Elkaar thuis ontmoeten, uit eten gaan: het mag binnen de bubbel allemaal zonder de verplichte 1,5 meter afstand. Mensen buiten je bubbel ontmoeten mag wel, maar alleen buiten, met 1,5 meter afstand en vaak ook met een mondkapje.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Josje Huisman roept op tot verzet tegen Belgische coronaregels

Het maximumaantal mensen in de bubbel wordt in België regelmatig aangepast. In de maanden na de eerste coronapiek werd het verhoogd naar tien – en later naar vijftien. Door de tweede golf is het nu weer teruggeschroefd naar vijf.

In meerdere bubbels tegelijk zitten, mag niet. Wel was het tot voor kort toegestaan om elke week een nieuwe bubbel te kiezen.

Kritiek op Belgische bubbel

De bubbelregels waren niet altijd even duidelijk voor alle Belgen. Het leidde tot kritiek. Professor cognitieve psychologie Wouter Duyck (Universiteit Gent) zei eerder tegen HLN dat de regels wat hem betreft te vaag zijn. "Zitten mijn collega's in mijn bubbel of niet? En iemand met wie ik deze week een vergadering heb gehad? Wat met nieuw samengestelde gezinnen? Liefjes, verenigingen?"

Ook is het volgens Duyck moeilijk om de mensen te motiveren om zich aan de sociale bubbels te houden: het is een ingrijpende maatregel, maar als iemand de bubbelregels overtreedt, is er voor diegene amper een voelbare link met het aantal coronabesmettingen.

In hoeverre de sociale bubbel een (grote) rol speelt bij het terugdringen van de corona-uitbraak, is lastig te zeggen. België heeft gemiddeld wat meer besmettingen dan Nederland, maar er wordt bij onze zuiderburen ook meer getest. Ook zijn er, behalve de sociale bubbelregels, nog meer maatregelen die tussen beide landen verschillen.

'Geschikt voor verpleeghuizen'

Het motivatieprobleem bij de sociale bubbels zal in Nederland wellicht minder spelen, omdat mensen er zelf voor kiezen zodat ze hun opa of oma kunnen bezoeken. Dit beaamt Hilde Verbeek, hoogleraar zorgomgeving voor kwetsbare ouderen (Maastricht University). Zij deed de afgelopen maanden onderzoek naar de impact van het sluiten van verpleeghuizen. Verbeek sprak met ouderen, familieleden en zorgverleners. "We moeten nooit meer alle verpleeghuizen sluiten."

Sociaal en fysiek contact, bleek uit Verbeeks onderzoek, is cruciaal. "Het afsluiten van de verpleeghuizen in maart was heel schadelijk. Op dat moment was het een noodzakelijke maatregel, maar bij een tweede golf moeten we het niet meer doen." Een sociale bubbel kan volgens Verbeek helpen om de verpleeghuizen open te houden.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

De Jonge belooft: verpleeghuizen bij tweede golf alleen in uiterste geval dicht

Eigen verantwoordelijkheid

"Als je tot zo'n vaste bubbel behoort", zegt Verbeek, "heb je wel een bepaalde verantwoordelijkheid. Je moet in het leven daarbuiten wel strikt alle regels volgen. Volgens mij kan je in zo'n bubbel best naar de supermarkt, als je maar anderhalve meter afstand houdt en alle andere regels opvolgt." Wat Verbeek betreft krijgen familieleden in de bubbel dezelfde eisen als zorgmedewerkers.

Waar we het volgens Verbeek ook over moeten hebben, is dat sommige mensen in een verpleeghuis zelf kunnen bepalen welke risico's ze willen lopen en welke eisen ze stellen aan mensen in hun sociale bubbel. "We moeten maatwerk leveren, het gesprek aangaan met de mensen zelf, hun familieleden en zorgverleners."

Wil (82) demonstreert voor verpleeghuis: 'Ik wil mijn man bezoeken'

Wil voert actie omdat ze haar man wil bezoeken.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore