'Beetje merkwaardig'

Op maar 38 personen getest, toch keurt Rusland eigen corona-vaccin goed

12 augustus 2020 02:43 Aangepast: 12 augustus 2020 06:22
Beeld © Sputnikvaccine.com

Volgens president Poetin heeft het nieuwe Russische corona-vaccin alle noodzakelijke checks doorstaan en is het veilig. Volgens Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, is het veel te vroeg om die conclusie te trekken.

Het nieuwe vaccin heeft de naam Spoetnik V gekregen, en verwijst naar de eerste satelliet die de Sovjet-Unie lanceerde. In de race naar de ruimte waren de Russen destijds de eersten, net als nu in de race naar het vaccin.

Het mag dan goedgekeurd zijn in Rusland, "in Nederland zou dit vaccin niet worden toegelaten," zegt vaccinoloog Huckriede. "Normaal test je in 3 fases, in de laatste fase op een groep van 10.000 mensen. Het Russisch vaccin wordt nu al na de eerste fase op de markt gebracht. Volgens de toegankelijke informatie hebben ze maar getest op 38 personen. Dat is veel te weinig."

Verbazing over goedkeuring

Bij het testen van een vaccin wordt gekeken naar de werkzaamheid en naar de veiligheid. "Van beide is minimale informatie beschikbaar", zegt Huckriede. "Ik vind het eerlijk gezegd een beetje merkwaardig. Ze lopen een behoorlijk risico."

De hoogleraar vaccinologie legt uit wat die risico's zijn. Er kunnen problemen zijn met bijwerkingen. Ook zou het kunnen dat het vaccin maar bij een (te klein) deel van de patiënten naar behoren werkt. Of dat het vaccin geen langdurige bescherming geeft. Mensen die ingeënt zijn kunnen zich dan veilig wanen, maar zijn dat mogelijk niet. Vandaar dat vaccins uitgebreid getest moeten worden. "Ik verbaas me over de snelle goedkeuring. De Russen schieten zichzelf er misschien mee in de voet." 

Hoe werkt het Russisch corona-vaccin

Het Russisch corona-vaccin is gebaseerd op een verkoudheidsvirus. Daar is aan gesleuteld zodat het onschuldig is. Het is een gangbare manier om een vaccin te ontwikkelen.

In het virus wordt een stukje DNA geplaatst, met daarin de code van het eiwit van het coronavirus.

Als je het inspuit, gaat het gemanipuleerde verkoudheidsvirus eenmalig cellen infecteren in het lichaam. Deze cellen beginnen dan het coronavirus-eiwit te produceren en uit te scheiden.

Omdat het eiwit een lichaamsvreemd eiwit is, reageert ons immuunsysteem en gaat het vervolgens anti-stoffen produceren. Deze anti-stoffen voorkomen dat het coronavirus kan toeslaan in je lichaam.

Oxford-vaccin

Nederland heeft ingezet op het vaccin van de Britse onderzoekers van Oxford. Het gaat miljoenen doses inkopen van het vaccin, dat AstraZeneca gaat produceren. Het wordt door medisch experts gezien als veelbelovend.

Het ontwikkelen van een vaccin kost normaal jaren, maar ook de onderzoekers van Oxford willen het vaccin snel beschikbaar stellen. "Dit vaccin doorloopt wel alle testfases. Het gebeurt nu alleen parallel. Naast elkaar, in plaats van na elkaar", zegt Huckriede. "Zij doen geen concessies op veiligheid."

Anke Huckriede, vaccinoloog bij het UMCG (Groningen) Anke Huckriede, vaccinoloog bij het UMCG (Groningen)

'Ik zou vaccin niet nemen'

De Wereldgezondheidsorganisatie zal het Russische vaccin op dit moment niet goedkeuren, omdat er te weinig informatie over veiligheid en werkzaamheid beschikbaar is. Ook hoogleraar Huckriede vindt dat de Russen de internationale afspraken moeten volgen. "Houd je aan de gebruikelijke protocollen. Als die niet zijn gevolgd zou ik het vaccin niet nemen."

Op dit moment zijn volgens de WHO 26 kandidaat-vaccins in de testfase aanbeland. Een aantal zijn al behoorlijk ver. Naast het Oxford-vaccin gaat het om een vaccin van Moderna (VS) en Sinovac (China).

Herfst 2021

Het is goed mogelijk dat er straks verschillende vaccins naast elkaar bestaan. Elk met hun voor- en nadelen. "Het is spannend om te zien hoe elk vaccin zich gaat gedragen", zegt Huckriede. "Ik hoop dat er in de herfst van volgend jaar een vaccin voor iedereen beschikbaar is."

 

VIDEO: Denise is proefpersoon in Brazilië voor 'ons' coronavaccin

Denise Abranches is de eerste Braziliaanse vrijwilliger die het Oxford-vaccin toegediend heeft gekregen. Als er een kans is op een vaccin, moet je gewoon meedoen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore