Door coronacrisis

Noodsituatie dreigt in Latijns-Amerika: ongelijkheid blijft stijgen

28 juli 2020 10:13 Aangepast: 28 juli 2020 10:42
Tussen de hoge gebouwen staan deze mensen in de rij voor eten Beeld © Zuma Press

Het is het epicentrum van de coronapandemie: Latijns-Amerika. Toch wordt op het continent niet iedereen even hard geraakt door de coronacrisis. Uit een nieuw rapport van Oxfam Novib blijkt dat sinds de uitbraak van het virus op het continent de rijken steeds rijker worden en de armen steeds minder te besteden hebben. Een noodsituatie, want je inkomen bepaalt in Latijns-Amerika steeds meer je kansen om de coronacrisis te overleven.

Volgens Oxfam Novib is het inkomen van de 73 miljardairs in Latijns-Amerika met ongeveer 36,5 miljard euro gestegen. Het staalt in schril contrast met het aantal mensen die door de corona-crisis hun baan zijn verloren. Alleen in de Peruaanse hoofdstad Lima zijn al zeker twee miljoen mensen hun baan verloren.

Maar ook in andere zwaar getroffen landen als Chili en Brazilië stijgt het aantal werklozen rap, merkt ook onze correspondent Sandra Korstjens. ''Veel mensen zijn door de crisis hun baan kwijt geraakt en daardoor zie ik dat er in mijn woonplaats Sao Paolo ook steeds meer daklozen zijn. Mensen die hun huur niet kunnen betalen worden simpelweg op straat gezet. Daardoor ontstaan aan de rand van de stad nieuwe sloppenwijken''. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Chili is 'eindelijk wakker’: waarom is het crisis in het rijkste land van Zuid-Amerika?

Social distancing onmogelijk

Volgens Korstjens loopt de arme bevolking meer kans om besmet te raken met het virus. ''Ze wonen nu vaak met veel mensen in kleine huisjes. Social distancing is in die wijken over het algemeen niet te doen'. Uit het rapport van Oxfam blijkt dat mensen zich zoveel mogelijk opsluiten uit angst voor het virus. Toch stelt Korstjens dat ook dit in de praktijk lastig blijkt. 

Korstjens: ''Thuiswerken wordt hier echt gezien als iets voor de rijken. Veel mensen werken in de informele sector en zien geen andere optie om toch de straat op te gaan om zo hopelijk wat geld te kunnen verdienen. Daarnaast moeten mensen op sommige plekken noodgedwongen in lange rijen wachten om zich te kunnen laten registreren voor financiële noodhulp. Juist in die rijen zijn veel mensen ook besmet geraakt''. 

Verschil in overlevingskansen

Niet alleen heeft de armere bevolking meer kans om het virus op te lopen, de overlevingskansen zijn gemiddeld genomen ook nog eens lager dan die van rijkere mensen. In de gezondheidszorg zie je de verschillen tussen arm en rijk enorm goed terug, stelt Korstjens. 

''Zo'n twintig procent van de bevolking in Brazilië kan gebruik maken van dure particuliere ziekenhuizen. De zorg is daar stukken beter en er zijn nog genoeg bedden. Maar de rest van de bevolking is overgeleverd aan de publieke gezondheidszorg, die op veel plekken al slecht was, en nu zwaar onder druk staat door de coronacrisis.'

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Sloppenwijk Brazilië strijdt zelf tegen corona, omdat de overheid niet ingrijpt

Uit recente cijfers bleek zelfs dat je als coronapatiënt in een particulier ziekenhuis een veel grotere kans hebt om te overleven. Zo verlaat 51% van de coronapatiënten in particuliere ziekenhuizen, het ziekenhuis uiteindelijk levend. Tegen slechts 34% in publieke ziekenhuizen. Het zijn cijfers die lang niet alleen voor Brazilië gelden.

Ook in Chili, het meest ongelijke land ter wereld, hebben patiënten in particuliere ziekenhuizen meer kans om te overleven. In het land zijn er inmiddels noodwetten en mogen mensen vervroegd een deel van hun pensioen opvragen om zo het hoofd boven water te kunnen houden. 

Een structurele oplossing is er echter niet. Volgens Oxfam wordt er te weinig geïnvesteerd in de publieke gezondheidszorg, maar dat kan ook worden verklaard door de economische toestand van de landen. Mensen met hoge vermogens hoeven in verhouding weinig belasting te betalen, waardoor er nu geen middelen zijn om de zorg te financieren.

In Brazilië wordt op straat voedsel uitgedeeld In Brazilië wordt op straat voedsel uitgedeeld

Belastinghervormingen

Volgens het rapport van Oxfam moeten er in Latijns-Amerikaanse landen eerlijkere belastingen komen voor de rijkere mensen. Bijvoorbeeld een vermogensbelasting. Op dit moment wordt dat alleen in Argentinië, Colombia en Uruguay toegepast. Vermogenden dragen daar 1 tot 1,25 procent van hun vermogen af. 

Het vrijgekomen geld moet volgens Oxfam worden geïnvesteerd in zorg en sociale zekerheid, zodat meer Latino's een eerlijke kans hebben om het hoofd boven water te houden in deze corona-crisis. 

Nieuwe protesten? 

De grote ongelijkheid in Latijns-Amerika zorgde afgelopen najaar voor een golf aan protesten. Nadat de metrokaartjes duurder waren gemaakt, leidde dit in Chili tot hevige protesten. Maar ook in vele andere landen werd er gedemonstreerd tegen de grote verschillen tussen arm en rijk. Door het coronavirus zijn er op straat echter veel minder protesten. Alleen in Chili zelf gaan er nu weer mensen de straat op, maar op veel kleinere schaal dan voorheen. 

Korstjens: ''Dat heeft twee redenen. Enerzijds wordt er niet op straat geprotesteerd uit angst voor corona. De angst van mensen om zich in grote groepen te mengen. Anderzijds zie je, zeker hier in Brazilië, dat mensen ook hun geloof een beetje zijn verloren dat het systeem kan worden veranderd. Zij zien het nut van de protesten niet meer in''.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore