Istanbul

Erdogan krijgt zijn zin: Hagia Sophia wordt weer moskee

10 juli 2020 17:34 Aangepast: 10 juli 2020 18:32
Aanhangers van Erdogan vieren feest bij de Hagia Sophia. Beeld © ANP

De Turkse president Erdogan krijgt zijn zin: de wereldberoemde Hagia Sophia in Istanbul wordt weer een moskee. Sinds 1934 is de Hagia Sophia een museum, maar een Turks hof heeft dat besluit vandaag teruggedraaid.

Dit is waarom de Turkse Hagia Sophia zo'n belangrijk symbool is

Midden Oostencorrespondent Olaf Koens legt je uit waarom.

De van oorsprong christelijke kathedraal is een populaire toeristische attractie in Istanbul. Het idee om er weer een moskee van te maken, komt van president Erdogan. Religie is een belangrijk thema voor de Turkse president. 

Al jaren van plan

"Deze beslissing heeft alles te maken met identiteit", zegt Turkije-correspondent Olaf Koens. "Erdogan roept al jaren dat hij de Hagia Sophia weer tot moskee wil maken. Hij ziet het gebouw als iets dat de Turken veroverd hebben en dus van hen is. Vooral bij zijn islamistische achterban is zijn plan populair."

Kerk, moskee, museum en nu weer moskee

De Hagia Sophia is in de zesde eeuw gebouwd als kathedraal en werd lange tijd gezien als middelpunt van de orthodox-christelijke wereld. Rond 1500 werd de kerk veranderd in een moskee. Veel moskeën, ook in Nederland, zijn gebouwd naar voorbeeld van de Hagia Sophia. 

In 1934 werd het gebouw, dat op de werelderfgoedlijst staat, door de seculiere Turkse leider Atatürk in een museum veranderd. 

Maar het voornemen leidde ook tot verzet: onder meer in Rusland en Griekenland, waar veel orthodox-christenen wonen, werd bezorgd gereageerd op het plan. 

En ook in Turkije zelf is niet iedereen er blij mee. Koens: "Zo'n beetje de helft van Turkije vindt dit helemaal niet nodig. Bovendien: met zijn beslissing zet Erdogan zich af tegen het gedachtegoed van Atatürk, de grondlegger van de republiek Turkije."

"Atatürk is in Turkije geliefd", legt Koens uit. "Hij was een groot voorstander van de scheiding tussen kerk en staat. Dat is Erdogan nu aan het terugdraaien. Dat gaat stapje voor stapje, maar dit is in één keer een flinke stap."

Het eigendom van het gebouw is per direct overgedragen aan Diyanet, het 'presidium voor godsdienstzaken' dat alle moskeeën in Turkije beheert.

Fresco van Jezus en Maria

Het gebouw zal nog wel aangepast moeten worden aan zijn nieuwe functie. Koens: "In het gebouw zijn bijzondere christelijke fresco's, bijvoorbeeld van Jezus en Maria. Het is de vraag wat daarmee moet gebeuren. In een moskee mogen namelijk geen afbeeldingen van mensen te zien zijn, laat staan christelijke iconen."

Toen de Hagia Sophia in de vijftiende eeuw een moskee werd, werden die fresco's simpelweg overgeschilderd. Dit keer worden de afbeeldingen mogelijk op een andere manier aan het zicht onttrokken.  

Geen entreegeld, maar ook geen korte broek

Toeristen hoeven straks geen entreegeld meer te betalen als zij de Hagia Sophia willen bezoeken. De regels worden wel anders.

Zo moeten bezoekers zich 'bescheiden' kleden en hun schoenen uitdoen. Vrouwen moeten mogelijk een hoofddoek om. In je zomerse kloffie binnenwandelen is er niet bij.

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore