Spanning loopt op

Egypte en Ethiopië vliegen elkaar in de haren om mega-dam in de Nijl

07 juli 2020 20:56

Ethiopië is bezig met het bouwen van een gigantische dam aan de voet van de Nijl. Egypte is bang dat het daardoor te maken krijgt met een watertekort. Daarover zijn de landen nu een propagandaoorlog begonnen die misschien wel uitloopt op een echte oorlog. Wie heeft recht op de rivier?

Ethiopië werkt al sinds 2011 aan de bouw van de dam. Het moet de grootste dam worden in heel Afrika, de nationale trots van Ethiopië. De droom van de Ethiopiërs is dat de dam miljoenen in het land van stroom kan voorzien. In een land waar maar 45 procent van de bevolking toegang heeft tot elektriciteit, is dat een grote sprong voorwaarts.

Het zou het land daarnaast ook een economische boost kunnen geven. Met zo'n dam wordt Ethiopië de grootste energie-exporteur van Afrika.

Desastreuze gevolgen

Voor Egypte is het een nachtmerrie. Het land van 100 miljoen inwoners is volledig afhankelijk van de Nijl voor drinkwater en landbouw: buiten het deltagebied van de Nijl bestaat Egypte alleen maar uit woestijn. Een afname van water in de Nijl zou desastreuze gevolgen hebben voor het land. Hongersnood ligt dan op de loer.

Egypte zet daarom alles op alles om het Nijlwater veilig te stellen. De landen proberen het eens te worden over hoe snel Ethiopië het waterreservoir achter de dam mag vullen. Ethiopië wil dit binnen vier jaar voor elkaar hebben, maar Egypte hoopt op een periode van twaalf jaar en misschien wel langer – in dat geval zou er alsnog genoeg water doorstromen voor Egypte.

Propagandaoorlog

In beide landen verhardt nu de taal rond de dam. De Egyptische president Al-Sisi beweert dat voor Egypte de Nijl een 'kwestie van bestaan is'. Egypte voert de propagandaoorlog nu op met een gelikt Engelstalig filmpje, bedoeld voor een internationaal publiek. Daarin verwijst Egypte naar de rijke geschiedenis van het land en hoe de Nijl de bron van zijn bestaan was.

Maar Ethiopië slaat terug. De Ethiopische premier Abiy Ahmad maakte eerder duidelijk dat 'geen macht in de wereld' zijn land kan tegenhouden in het vullen van het damreservoir. Het komt zelf ook met een Engelstalig propagandaspotje: Ethiopia speaks ('Ethiopië spreekt'). Daarin maakt het land duidelijk niet te zullen buigen voor buitenlandse druk.

Klaar voor de strijd

De grote vraag is nu of de landen het eens kunnen worden over de verdeling van het water. Zo niet, dan kan de wereld te maken krijgen met de eerste moderne 'wateroorlog'. Egypte heeft al eerder gewaarschuwd dat het bereid is de wapens op te pakken voor de Nijl. In antwoord daarop zegt Ethiopië dat miljoenen Ethiopiërs klaar zijn voor de strijd.

De spanningen bereikten afgelopen week een nieuw hoogtepunt toen Ethiopië, gefrustreerd door mislukte onderhandelingen, besloot te beginnen met het vullen van de dam. Het buurland Soedan wist dit op het laatste moment te voorkomen en heeft Ethiopië en Egypte weer rond de tafel gekregen.

Tussen twee vuren

Ook Soedan heeft belang bij een overeenkomst. Net als Egypte is Soedan voor een groot deel afhankelijk van de Nijl, maar als buurland bevindt het zich, in het geval van oorlog, tussen twee vuren. Soedan heeft de afgelopen maand al te maken gehad met sporadische aanvallen door Ethiopische troepen op de grens. Een oorlog zou voor het land rampzalig zijn. Ethiopië heeft nu toegezegd het opvullen van de dam uit te stellen, maar het is niet gezegd dat daarmee een overeenkomst dichterbij komt.

Stroomgebied van de Nijl en locatie van de dam Stroomgebied van de Nijl en locatie van de dam
Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Tientallen doden bij zeldzaam noodweer in Egypte

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore