Netanyahu en Trump

Annexeert Israël de Palestijnse gebieden? 'Felle weerstand aan allerlei kanten'

01 juli 2020 13:42 Aangepast: 01 juli 2020 14:13
Van links naar rechts: Trump, Kushner en Netanyahu in 2017 in Jeruzalem. Beeld © Getty Images

Een deadline voor de Israëlische annexatie van delen van de Palestijnse Westelijke Jordaanoever verstrijkt vandaag. Wat er gaat gebeuren is onduidelijk, maar er staat druk op de ketel. Vier vragen aan Midden-Oostencorrespondent Olaf Koens.

Wat gaat er vandaag gebeuren?

"Wisten we dat maar! De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft 1 juli als deadline aangehouden voor een plan waarin Israël delen van de Palestijnse Westelijke Jordaanoever zou annexeren. Dat was een verkiezingsbelofte, maar vooral ook de implementatie van het vredesplan van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat plan is een farce, maar Netanyahu ziet een kans om het er nu door te drukken.

Toch is het volstrekt onduidelijk wat er gaat gebeuren. Het Amerikaanse plan is vaag en er is veel weerstand tegen de illegale annexatie. Bij de Palestijnen, onder de internationale gemeenschap, maar ook in Israël zelf. Oppositieleider Benny Gantz die samen met Netanyahu een wisselend premierschap heeft, liet gisteren weten dat de datum van 1 juli niet langer heilig is. Wat er precies geannexeerd zou worden is óók onduidelijk. Het kan om een kleine grensstrook gaan, het kan om de Jordaanvallei gaan, het gaat misschien om nederzettingen, of juist om andere gebieden. Niemand weet wat er gaat gebeuren."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Trump erkent Jeruzalem als hoofdstad van Israël, vrees voor onrust in Midden-Oosten

Want hoe zit het nu? En waarom is er haast bij?

"Officieel is er nog altijd sprake van een tweestatenoplossing, of in ieder geval is dat de richting waar beide partijen naartoe moeten. Israël en de Palestijnse gebieden moeten naast elkaar kunnen bestaan. In de praktijk is dat niet zo: Israël heeft het militaire gezag over een flink deel van de Westelijke Jordaanoever en met de uitbreiding van allerlei illegale nederzettingen is een Palestijnse staat niet levensvatbaar. Het is een soort gatenkaas. De internationale gemeenschap probeert vast te houden aan de tweestatenoplossing, maar Israël heeft daar lak aan.

Er is haast bij omdat Donald Trump nu nog in het Witte Huis zit. Hij verplaatste eerder de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem, de heilige plaats die volgens de afspraken de hoofdstad van én Israël én de Palestijnen moet worden. Trump erkende ook de Israëlische annexatie van de Golanhoogten, en komt nu met een vredesplan dat Israël in feite de vrije hand geeft. Bovendien is Netanyahu nu nog premier; hij staat ondertussen in Israël voor de rechter wegens corruptie en machtsmisbruik. Omdat ze allebei nog aan de macht zijn is er een kans het annexatieplan door te drukken, ondanks felle weerstand aan allerlei kanten."

Want de Palestijnen zijn hier natuurlijk tegen, klopt dat?

"Ja, de Palestijnen zijn niet gekend in het bizarre vredesplan van de regering Trump. Het plan is door de schoonzoon van Trump, Jared Kushner, geschreven. Het is een soort futuristisch scenario waarin rijke Golfstaten moeten investeren in de Palestijnse gebieden, maar wat Israël het volledige gezag over het gebied geeft. Al aan het begin van de termijn van Trump hebben de Palestijnen aangegeven dat het voor hun weinig nut heeft om met de Amerikaanse regering in dialoog te treden. Ze worden simpelweg niet gehoord.

Je merkt dat de Palestijnen murw zijn geslagen. Al sinds de Oslo-akkoorden in 1993 en 1995 hebben de Palestijnen keer op keer moeten inleveren. Na het geweld aan het begin van deze eeuw is er een grote muur om de Palestijnse gebieden gezet. Ook de Gazastrook is omsingeld en inmiddels onleefbaar. De Westelijke Jordaanoever heeft een wildgroei aan nederzettingen, het Israëlisch leger heeft de vrije hand en buitensporig geweld is aan de orde van de dag.

Zelfs als de Netanyahu de annexatie, in wat voor vorm dan ook, zal doordrukken is het onduidelijk wat er precies met de Palestijnen gaat gebeuren die dan ineens onder Israëlisch gezag vallen. Worden ze Israëlisch staatsburger? Krijgen ze dan stemrecht? Dat lijkt uitgesloten. De vrees is dat een annexatie zal zorgen voor het definitieve einde van de Oslo-akkoorden, en het uiteenvallen van de Palestijnse autoriteit. Dat zal dan weer voor een opleving van het geweld gaan zorgen."

Dagelijkse update nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.

Hoe reageert de rest van de wereld?

"Er is een hoop kritiek op de aanstaande plannen, zelfs al zijn ze onduidelijk. De Verenigde Naties laat onversneden weten dat annexatie illegaal is. Iedere vorm van annexatie, stellen zij. Of het nu om dertig procent van de Westelijke Jordaanoever gaat, of om vijf procent. De gevolgen van de annexatie zijn niet te voorspellen, maar het is waarschijnlijk dat het een ramp zal zijn voor de Palestijnen, voor Israël zelf en voor de hele regio."

"Ook China, Rusland en de Europese Unie keuren de annexatie af. In Israël zelf zijn er maar weinig mensen die de annexatie steunen. Om de week zijn er grote betogingen in Tel-Aviv tegen het plan en tegen premier Netanyahu. Ook Arabische landen, waar Israël voorzichtige diplomatieke relaties mee heeft of probeert aan te knopen, zijn fel tegen de eenzijdige annexatie. De Israëlische regering riskeert in een diplomatiek isolement te raken. Behalve de regering Trump steunt niemand de annexatie. Wat aanvankelijk een formaliteit leek is voor de regering in Jeruzalem een enorme hindernis geworden."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore