Buitenland

Ex-topadviseur Bolton fileert Trump in boek: 'Ongelooflijk om te horen'

18 juni 2020 14:57 Aangepast: 18 juni 2020 15:13
President Trump en zijn voormalige veiligheidsadviseur John Bolton tijdens een persconferentie in augustus 2019. Beeld © Getty

Een hooggeplaatste oud-medewerker van de Amerikaanse president Donald Trump veegt in een onthullend boek de vloer aan met zijn beleid. Vooral de beschuldiging dat Trump de Chinese leider Xi Jinping vroeg om een vriendendienst is ernstig, zeggen deskundigen. Al zijn er ook kanttekeningen. "Bolton lijkt een held en lafaard ineen."

Wat is er aan de hand?

John Bolton is de voormalige nationale veiligheidsadviseur en een partijgenoot van Trump. Hij schrijft in een nog niet gepubliceerd boek dat de president stelselmatig zijn eigen belang boven dat van Amerika heeft gezet. Ook zou Trump zijn goedkeuring hebben uitgesproken voor het bouwen van kampen voor minderheden in China.

Hoewel het Witte Huis het vernietigende verslag koste wat kost wil tegenhouden, is deze al in handen van enkele grote Amerikaanse kranten, waaronder The Wall Street Journal.

"Ongelooflijk om te horen van iemand met zo'n hoge functie."

Wat is de meest ernstige beschuldiging?

Dat is de vriendendienst. Toen de Chinese president Xi Jinping op de G20-top in juni 2019 klaagde over Amerikaanse vijandigheid tegen China, begon Trump volgens Bolton direct over de komende Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Als de Chinezen meer sojabonen en tarwe zouden kopen van Amerikaanse boeren, zou dat helpen bij zijn herverkiezing, benadrukte Trump.

"Een buitengewone ernstige beschuldiging", zegt Amerika-deskundige Willem Post van Clingendael. "Regeringsleiders vragen elkaar vaker om gunsten, maar dit gaat wel een stukje verder. Dit is inmenging van een buitenlands staatshoofd bij Amerikaanse verkiezingen. Ongelooflijk om te horen van iemand met zo'n hoge functie."

Post benadrukt dat het vragen van zo'n gunst aan nota bene de leider van aartsvijand China betekent dat Trump zijn eigenbelang boven dat van zijn land stelt. Een vorm van landverraad, aangezien de handelsdeal ongunstig kan uitpakken voor de VS.

Ook waarschuwde de VS vorig jaar al voor 'onaanvaardbare' Russische inmenging bij de presidentsverkiezingen. Nu beschuldigt een topfunctionaris als Bolton Trump hoogstpersoonlijk van een samenzwering met China.

Welke onthullingen staan nog meer in het boek?

Er is veel meer. Zo gaf Trump zijn zegen aan Xi om door te gaan met het bouwen van de zogenoemde 'heropvoedingskampen' voor de Oeigoeren, een overwegend islamitische minderheid die wordt onderdrukt in China. Bolton vergelijkt deze in zijn boek met concentratiekampen.

Ook zou Trump wel degelijk militaire hulp aan Oekraïne afhankelijk hebben gemaakt van een Oekraïens onderzoek naar zijn politieke rivaal Joe Biden - wat in de afzettingsprocedure tegen Trump juist niet bewezen kon worden.

Daarnaast zou Trump de Turkse president Erdogan een gunst hebben verleend bij het voorkomen van sancties tegen het Turkse bedrijf Halkbank, gaf hij graag geschenken aan de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un en vonden buitenlandse leiders zoals Rusland-leider Vladimir Poetin het gemakkelijk om Trump te manipuleren, aldus Bolton.

"Het is Trump first en niet America first, zoals hij altijd zegt."

Wat zegt dit over de Amerikaanse president?

"Het geeft aan dat Trump alleen maar met zichzelf bezig is", zegt diplomatiedeskundige Robert van de Roer. "Het is Trump first en niet America first, zoals hij altijd zegt. Bolton was de spin in het web van Amerika's buitenlandbeleid en juist deze ooggetuige schildert Trump af als een westerse tiran met minachtig voor de wet."

Moeten we zomaar alles geloven wat deze man zegt?

Nou, wraak speelt mogelijk een rol. Volgens Trump werd Bolton vorig jaar ontslagen omdat de president het niet eens was met 'veel van zijn adviezen'. Bolton zelf beweert juist dat hij is opgestapt.

Post: "Die rancune van Bolton zit er ook nog in. En dat wordt de aanklacht van Trump, die Bolton direct heeft afgeschilderd als een grote leugenaar. Het is nu wachten op andere bronnen die Boltons beschuldigingen bevestigen."

Trump noemt Bolton op Twitter onder meer een 'ontevreden saaie idioot die alleen maar ten oorlog wilde trekken'.

Dan is er nog iets opmerkelijks: Boltons beschuldigingen komen op een gek moment. De ex-veiligheidsadviseur weigerde namelijk begin dit jaar om vrijwillig te getuigen in de afzettingsprocedure tegen Trump.

Van de Roer: "Bolton heeft zich verscholen achter juridisch gedoe. Door niet te getuigen stelde ook hij zijn eigen belangen boven die van Amerika. Hij lijkt een held en lafaard ineen."

Welke gevolgen heeft dit alles voor Trump?

Door alle commotie wil iedereen het boek juist lezen en staat het op nummer 1 in de bestsellerlijst van Amazon. Saillant detail: op nummer twee staat het boek van de 55-jarige nicht van de president, Mary Trump. Zij beweert in een boek dat op 11 augustus verschijnt dat Trump betrokken is bij frauduleuze fiscale regelingen.

Van de Roer: "Er gaat nu van alles heel snel de verkeerde kant op voor Trump. Zijn aanpak en de vele doden in de coronacrisis, de toegenomen werkloosheid en de crisis door het politiegeweld. Het is klap na klap. Ook kan Joe Biden het boek straks gebruiken in zijn verkiezingscampagne. En vooral Trumps onwetendheid, paranoia en lak aan de wet.''

Leiders van andere landen hebben Trump volgens hem al afgeschreven omdat zij beseffen dat ze geen zaken met hem kunnen doen. Van de Roer: "Ook topdiplomaten in Nederland hebben die conclusie twee jaar geleden al getrokken. Maar de VS is een oude bondgenoot en groter dan Trump."

Miniatuurvoorbeeld
Lees verder:

Nicht van Donald Trump schrijft onthullend boek over oom

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore