Boos vanwege ballonnen

Noord-Korea op oorlogspad: kantoor bij Zuid-Koreaanse grens opgeblazen

16 juni 2020 20:45
Zuid-Koreanen kijken naar beelden van de explosie. Beeld © AFP

De spanningen tussen Noord- en Zuid-Korea lopen flink op. Vanochtend heeft het noorden een communicatiekantoor, bedoeld voor het verbeteren van de relaties tussen beide landen, opgeblazen. "Noord-Korea is bewust aan het escaleren", zegt hoogleraar Koreastudies Remco Breuker.

Het is 07:49 uur Nederlandse tijd in de Noord-Koreaanse grensstad Kaesong. De stad ligt midden in de gedemilitariseerde zone, die de grens vormt met Zuid-Korea. Wat al een aantal dagen in de lucht hangt, gebeurt. De Noord-Koreanen blazen een communicatiekantoor in de stad op.

De explosie van vanochtend:

Noord-Korea heeft het verbindingskantoor met Zuid-Korea in de grensstad Kaesong opgeblazen. Dat heeft het Zuid-Koreaanse ministerie van Eenwording dinsdag verklaard. Noord-Korea bevestigde kort daarna dat het kantoor was vernietigd.

De vernietiging van het kantoor komt een aantal dagen na een waarschuwing van Kim Yo-jong, de zus van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Zij dreigde afgelopen weekend meermaals dat het kantoor opgeblazen zou worden. Daarbij zei ze ook Noord-Koreaanse troepen de gedemilitariseerde zone in te sturen. Het land gaf vanmorgen, een paar uur voor de explosie, aan dat het leger klaarstond dat te doen.

Directe telefoonlijn opgeheven

Vorige week al verbrak Noord-Korea alle communicatie met het zuiden, waaronder een directe telefoonlijn tussen de regeringen van beide landen. Daar werd dagelijks gebruik van gemaakt. Ook toen hadden de Noord-Koreanen het over een sluiting van het communicatiekantoor in Kaesong. Het werd dus meer dan alleen een sluiting.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Noord-Korea verbreekt communicatie met Zuid-Korea

Het kantoor is van grote symbolische waarde voor de relatie tussen de twee landen. In 2003 opende het terrein als industriezone voor Noord- én Zuid-Koreanen. Dat leidde tot een samenwerkingsverband waar 50 duizend Noord-Koreaanse arbeiders en honderden Zuid-Koreaanse leidinggevenden aan meewerkten.

In 2016 werd het samenwerkingsproject tijdelijk stopgezet vanwege oplopende spanningen tussen de landen. Maar in 2018 werd het pand heropend en in gebruik genomen als kantoor waar delegaties van beide landen elkaar regelmatig konden ontmoeten. In 2019 trok Noord-Korea zich toch weer terug na een mislukte top met de Verenigde Staten.

Propagandaballonnen

De spanningen lopen nu dus weer op. Volgens Noord-Korea omdat Zuid-Korea niet optreedt tegen Noord-Koreaanse overlopers die nu in het zuiden wonen. De overlopers zouden anti-Noord-Koreapropaganda via ballonnen de grens over laten zweven.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Noord-Korea woedend om losgelaten ballonnen met propaganda

Volgens Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit van Leiden, is het verspreiden van propaganda door Noord-Koreaanse dissidenten echt iets wat Noord-Korea dwarszit. "Het irriteert ze omdat ze kritiek krijgen van mensen die het systeem van binnenuit kennen."

Toch is dat niet de enige reden. "Noord-Korea is bewust aan het escaleren", zegt Breuker. "De situatie in het land is nijpend. Er lijkt te weinig voedsel te zijn, ook in de hoofdstad Pyongyang. Ze hopen daarom op sanctieverlichting en hulpgoederen. Die kunnen ze krijgen als ze hun kernwapens opgeven, maar dat doen ze niet."

Onmogelijk en gevaarlijk

"Dus proberen ze het op een andere manier. Ze maken zichzelf zo onmogelijk en gevaarlijk dat het een beloning is voor de tegenpartij als ze ermee ophouden. Als je dat maar volhoudt, wordt iedereen bang voor een oorlog. Om dat te voorkomen, zullen veel mensen denken:gaat er iets fout? Moeten we Noord-Korea toch niet helpen? Op die manier hopen ze hun doel van sanctieverlichting dan toch te bereiken."

Vrouwen hebben het in Noord-Korea zwaar

In Noord-Korea worden vrouwen structureel misbruikt door mannen in machtige posities. Dat stelt mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch in een nieuw rapport. Ze spraken met vrouwen die uit het land zijn gevlucht. "Ze moeten stoppen ons als speelgoed t

Volgens Breuker kan er nog een andere reden zijn voor de escalatie. "Het coronavirus heeft waarschijnlijk heftig toegeslagen. En dat leidt ook weer tot voedselproblemen. Voedsel komt moeilijker het land binnen. Dat gebeurde normaal via China. Ook is het lastiger om voedsel te verkopen op de markt. De internationale handel ligt überhaupt grotendeels stil."

Daarbij moet iedereen die besmet zou kunnen zijn in quarantaine, zegt Breuker. "Dan kan er nog minder worden geproduceerd. Mensen mogen misschien nog net het land op, maar wie gaat de producten ophalen? Wie gaat ze naar de markt brengen?"

Door dit alles wordt de kans groter dat de bevolking het niet meer pikt, denkt Breuker. "Ze kunnen dan hun kinderen niet voeden. De regering is daar zo bang voor, dat die hard inzet op escalatie." Wel benadrukt Breuker dat er te weinig informatie is om met honderd procent zekerheid te zeggen dat het coronavirus een rol speelt.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Besmettingen Zuid-Korea nemen verder toe, net als de homohaat

Breuker is verbaasd dat Zuid-Korea, zelfs na het opblazen van het kantoor in Kaesong, Noord-Korea zijn zin lijkt te geven. "Zuid-Korea zegt de afzenders van zulke propagandaballonnen te gaan vervolgen."

Felle reactie

Toch waarschuwen de Zuid-Koreanen hun noorderburen wel. De autoriteiten laten weten met een felle reactie te zullen komen als Noord-Korea de situatie verergert. "De Zuid-Koreaanse regering maakt hierbij duidelijk dat alle verantwoordelijkheid voor deze actie bij het noorden ligt. De vernietiging van het kantoor laat alle hoop voor het verbeteren van de Koreaanse betrekkingen in rook opgaan."

Kim Yo-jong, de machtigste vrouw van Noord-Korea

Kim Yo-jong, de zus van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. (Foto AP)

Een grote rol bij de explosie lijkt weggelegd voor Kim Jong-uns zus Kim Yo-jong. Zij speelt de laatste tijd een steeds grotere rol in het Noord-Koreaanse regime. Toen eerder dit jaar gespeculeerd werd over de dood van Kim Jong-un, werd de naam van zijn zus vaak genoemd als opvolger. Maar wie is zij?

Veel is, zoals bij zoveel Noord-Koreanen, onbekend. Zoals haar leeftijd. Ze zou ergens in de 30 moeten zijn, maar hoe oud ze precies is, is onduidelijk. Een deel van haar opleiding zou ze in Zwitserland hebben gehad, net als haar broer. Toen hij aan de macht kwam, kwam ook Kim Yo-jong voor het eerst in de openbaarheid en al snel bleek dat zij een van Kim Jong-uns grootste vertrouwelingen was.

In 2014 kreeg ze bij de propaganda-afdeling van de Arbeiderspartij een baan als beschermer van Kim Jong-uns imago. Drie jaar later kreeg ze binnen die afdeling een hogere functie. Volgens kenners was dat een eerste aanwijzing dat Kim Yo-jong een belangrijke positie zou krijgen in het regime.

In 2018 kreeg ze internationale aandacht toen ze als afgevaardigde afreisde naar de Olympische Winterspelen in Zuid-Korea. Nooit eerder had een lid van de familie Kim voet op Zuid-Koreaanse bodem gezet.

Kim Yo-jong heeft al eens voor korte tijd de Noord-Koreaanse zaken waargenomen toen haar broer ziek was en nu lijkt ze een grote rol te hebben bij de explosie van het grenskantoor. Of ze ook daadwerkelijk de opvolger zal worden van haar broer is niet zeker – zoals geen enkele machtsstructuur in Noord-Korea zeker is.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore