Nieuw kantelpunt?

Protesten VS houden aan: 'Het gaat om iets groters'

06 juni 2020 20:09 Aangepast: 06 juni 2020 20:56
Washington D.C., vandaag. De protesten gaan door. Beeld © AP

De Amerikaanse hoofdstad Washington maakt zich op voor de grootste protesten tegen racisme die er zijn gehouden. Nooit eerder is op zo’n grote schaal gedemonstreerd tegen politiegeweld. Maar de protesten begonnen niet bij George Floyd. De burgerrechtenbeweging in Amerika kent een lange voorgeschiedenis van onderdrukking en politiegeweld.

Een kantelpunt in de geschiedenis is de March on Washington. In augustus van 1963 trokken een kwart miljoen zwarte Amerikanen naar de hoofdstad, om te demonstreren tegen de onderdrukking. De mars kwam honderd jaar na de afschaffing van de slavernij, maar in de VS waren – en zijn – zwarte Amerikanen nog steeds economisch achtergesteld. 

I Have a Dream

Tijdens de March on Washington hield predikant Martin Luther King Jr. zijn beroemde 'I have a dream'-toespraak. De inmiddels 89-jarige George Turner was erbij. "We waren verbaasd dat zoveel mensen kwamen opdagen. Ons doel was om zelf bij te dragen aan deze beweging, op welke manier dan ook."

Dat demonstreren verliep toentertijd heel anders. "We vertrokken om half 5 's ochtends met de bus richting Washington D.C. vanuit New York, dat was al een hele belevenis. Bij de protesten van nu zie je een heel divers publiek. Als ik die dag vier witte mensen heb gezien, is het veel. En wat je misschien opvalt aan de foto: we droegen allemaal een pak."

George Turner met een foto van de March on Washington in 1963. George Turner met een foto van de March on Washington in 1963.

De burgerrechtenbeweging in de jaren 60 leidde tot verschillende wetswijzigingen. Zo kwam er een verbod op segregatie, het onderscheid maken tussen witte en zwarte Amerikanen op openbare plekken. Ook mochten werkgevers vanaf dat moment niet meer discrimineren op huidskleur of sekse. Ondanks de wetten bleef segregatie in sommige delen van het land nog van kracht.

Rodney King

Sindsdien waren demonstraties vaker tegen politiegeweld gericht. Nadat in 1991 Rodney King door een groep agenten in elkaar werd geslagen, braken in Los Angeles wekenlang rellen uit. Het was één van de eerste keren dat politiegeweld op film was vastgelegd. 

Gaan deze protesten dan eindelijk helpen?

Spreek je in de VS de oude en de jonge generatie actievoerders, dan springt één ding eruit: ze zijn hoopvol over de toekomst. Deze periode kan doorslaggevend zijn.

'I can't breathe'

Nu bijna iedereen een smartphone in zijn zak heeft, is dat anders. De afgelopen jaren zijn honderden hardhandige arrestaties van zwarte Amerikanen gefilmd. In 2014 werd Eric Garner opgepakt op verdenking van het illegaal verkopen van losse sigaretten op straat in New York.

In de video van zijn arrestatie wordt hij door een agent in een wurggreep gehouden. Elf keer roept hij dat hij geen adem krijgt. Hij overleefde de arrestatie niet: 'I can't breathe' werd na zijn dood een beladen protestkreet.

Black Lives Matter

Datzelfde jaar braken rellen uit in Ferguson, in de staat Missouri. Die kwamen na de dood van Michael Brown. De 18-jarige Brown werd bij een arrestatie doodgeschoten door een agent. Wekenlang gingen mensen de straat op. Ferguson werd het symbool van de botsingen tussen witte en zwarte Amerikanen. De protestbeweging Black Lives Matter kreeg hier wereldwijde naamsbekendheid.

Nu, zes jaar later, is de kreet 'I can't breathe' teruggekeerd. Het is ook wat George Floyd roept als hij bijna 9 minuten lang met een knie tegen de grond wordt gehouden. Black Lives Matter is inmiddels een beweging van ongekende omvang. Nooit eerder hield een protest tegen racisme en politiegeweld zo lang aan als nu. 

Totale verandering

Volgens George Turner zijn deze protesten nu al historisch. "Ik heb nooit eerder gezien dat in alle vijftig staten wordt gedemonstreerd tegen politiegeweld. De demonstranten zijn diverser dan ooit en jonger dan ooit."

Het aanhoudende protest heeft er al toe geleid dat de politie in Minneapolis voortaan geen nekklemmen en wurggrepen meer mag gebruiken. Ook moeten alle vier agenten die betrokken waren bij de dood van George Floyd voor de rechter verschijnen. Maar volgens George Turner staan de protesten voor iets groters: "Het gaat om totale verandering. Zwarte mensen zullen boos blijven zolang ze als tweederangsburgers worden behandeld."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Amerikaanse agenten massaal gefilmd: 5 vragen over de impact hiervan

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore