Racistisch politiegeweld

Dood 'Franse George Floyd' ontaardt in rapportenoorlog tussen experts

03 juni 2020 15:04
Adama Traoré op een portret, vastgehouden door zijn zus. Beeld © NurPhoto

Zo’n 20.000 mensen gingen gisteren in Parijs de straat op tegen racisme. Aanleiding was niet alleen de dood van George Floyd in de VS. De Fransen hebben ook hun 'eigen' incident waarbij een zwarte man overleed na een hardhandige arrestatie: Adama Traoré in 2016. Diens nabestaanden zijn tot op de dag van vandaag verwikkeld in een rapportenoorlog met de politie.

"Wat er in de VS gebeurt, is precies hetzelfde als in Frankrijk," zegt de zus van Traoré tegen de Franse zender BFM TV. Sinds de dood van Adama is zijn zus Assa een activist. Ze ziet overeenkomsten tussen George Floyd en haar broer. "Ze spraken dezelfde woorden: 'Ik krijg geen lucht'."

De zus van Adama Traoré tijdens de demonstratie van gisteren. De zus van Adama Traoré tijdens de demonstratie van gisteren.

Beide zwarte mannen kwamen om het leven terwijl ze in handen waren van de politie. Er is echter een verschil: de dood van George Floyd werd gefilmd, terwijl er van Adama Traoré geen beelden of getuigen zijn verschenen. En juist dat laat ruimte voor een slepende ruzie die al jaren duurt.

Rapportenoorlog

Na de dood van Adama Traoré ontstaat een ware rapportenoorlog. Aan de ene kant staan experts die door politie en justitie zijn aangesteld. Zij pleiten de agenten vrij. Aan de andere kant staan tegenrapporten die zijn aangevraagd door de nabestaanden. Hun experts zeggen: de dood van Adama Traoré komt wel degelijk door het politieoptreden.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vreedzame demonstratie Parijs eindigt met traangas en rellen

Wat we zeker weten, is dat Adama Traoré op 19 juli 2016 over straat loopt met zijn broer. Adama viert die dag zijn 24ste verjaardag. Op een gegeven moment rijdt de politie langs. Ze zijn op zoek naar Adama’s broer. Adama zelf realiseert zich dat hij geen ID bij zich heeft en rent weg. Uit het zicht van iedereen wordt hij aangehouden. Nog geen twee uur later overlijdt hij in de politiecel.

Het gewicht van drie agenten

De vraag is: wat gebeurde er in de tussentijd? Vast staat dat Traoré na een achtervolging wordt gearresteerd door drie agenten. Een van hen zegt later tijdens de verhoren dat Traoré daarbij "het gewicht van drie van ons" op zich kreeg.

Het politiebureau waar het gebeurde. Het politiebureau waar het gebeurde.

Volgens de officiële autopsie overlijdt Traoré echter niet door toedoen van de agenten, maar krijgt hij longproblemen door een hartaanval, later in de cel. Ook zou Traoré hebben geblowd. Het staat vast dat Traoré een medische geschiedenis had, maar toch krijgen de nabestaanden signalen dat de politie iets wil verbergen.

Aanwijzingen voor doofpot

Want Traorés familie wordt naar eigen zeggen aanvankelijk weggestuurd bij het politiebureau. Als duidelijk wordt dat Traoré niet meer leeft, wil de politie haast maken met het transporteren van zijn lichaam naar Mali, waar de familie Traoré oorspronkelijk vandaan komt. Bij repatriëring zou een second opinion onmogelijk zijn. Op aandringen van de nabestaanden komt er toch een second opinion. Die bevestigt hun vermoedens.

Het protest verliep dinsdag grotendeels vreedzaam. Het protest verliep dinsdag grotendeels vreedzaam.

Traoré blijkt, aldus de second opinion, wel degelijk te zijn gestorven door verstikking. En sporen van cannabis worden helemaal niet aangetroffen. Bovendien: een brandweerman die Traoré kwam reanimeren, verklaart later dat Traoré – in tegenstelling tot wat de agenten zeggen – in de boeien op z’n buik lag en dat niemand hem hielp. Toch blijft de politie bij zijn standpunt.

Experts vs experts

Inmiddels zijn vier jaar verstreken. Politie en justitie hebben in totaal drie officiële rapporten laten opmaken. Alle drie de rapporten pleiten de agenten vrij. In het laatste rapport, dat vorige week uitkwam, zeggen medisch experts dat Adama Traoré overleed aan een longoedeem, veroorzaakt door een hartaanval.

Een demonstrant wordt geholpen nadat hij pepperspray in zijn ogen heeft gekregen. Een demonstrant wordt geholpen nadat hij pepperspray in zijn ogen heeft gekregen.

De nabestaanden slaan terug met hun eigen rapport. Dat kwam gisteren naar buiten, net aan de vooravond van de demonstratie. Een medisch expert zegt in dit rapport dat Adama Traoré is gestikt omdat hij niet meer kon ademhalen door grote druk op zijn borst. En dat kan niet anders komen dan de agenten, die met z’n drieën meer dan 200 kilo wogen.

Nieuw front in rapportenoorlog

De rapportenoorlog is nog lang niet voorbij. Al is er nu wel een nieuw front: op straat. Adama’s zus is blij met de hoge opkomst van gisteren: "Ik denk dat de Fransen gehoor hebben gegeven aan de roep om gerechtigheid voor Adama. Het was een mooie bijeenkomst, we waren met veel."

Hoe zit het met racisme bij de Franse politie?

"Er is een groot probleem met racisme binnen de Franse politie," zegt Frankrijk-correspondent Stefan de Vries. "Binnen de politie en het leger stemt de meerderheid bijvoorbeeld al jaren op Front National." Die partij wordt door velen gezien als extreem- of uiterst rechts.

"Twee weken geleden was er een talkshow waarin een bekende zangeres zei: 'Ik heb zwart krullend haar en ik voel me niet veilig als ik een Franse politieagent zie.' Die werd meteen door de minister en de politievakbond bedreigd met maatregelen."

"De rapporten over Adama Traoré heb ik niet gelezen, maar wat je wel ziet: zodra de politie in opspraak komt, nemen de regering en heel veel politici het meteen voor de politie op. Als je hier openlijk kritiek uit op de politie, heb je al snel een rechtszaak van de politievakbond aan je broek."

Waarom loopt juist in Frankrijk de demonstratie uit de hand?

"De demonstratie van gisteren was verboden omdat er te veel mensen zouden komen," vertelt De Vries. "Het verliep in principe rustig, maar wat je vaker bij demonstraties in Frankrijk ziet: als iedereen naar huis gaat, breekt de rotzooi uit. Dan zie je altijd goed georganiseerde groepjes die erop uit zijn om rotzooi te trappen. En dan gaat het er keihard aan toe met traangas en rubberkogels."

"Het ligt ook aan de tactiek van de politie. In andere landen willen ze praten, praten, praten. In Frankrijk willen ze slaan, slaan, slaan. In de voorsteden, die vreselijk zijn, laat de politie zich alleen maar zien in zware outfits. Er is geen dialoog tussen politie en burgers. Ik zie nooit een agent op straat, alleen maar oproerpolitie of agenten in een auto. Politiebureaus zijn halve bunkers waar agenten met mitrailleurs voor staan. De politie staat ver af van de burgers."

Aan het eind van de demonstratie braken er toch rellen uit. Aan het eind van de demonstratie braken er toch rellen uit.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore