Wereldwijd geprezen

Waarom zo weinig Nieuw-Zeelanders stierven aan corona

25 april 2020 08:13 Aangepast: 25 april 2020 08:37
Premier Jacinda Ardern tijdens de dagelijkse persconferentie. Beeld © Eyevine

Nieuw-Zeeland is een van de weinige westerse landen waar het coronavirus mogelijk volledig uitgeroeid kan worden. Het sterftecijfer is er ongekend laag en slechts 1460 mensen raakten besmet. Nederlanders die er wonen prijzen de snelle en empathische aanpak van premier Jacinda Ardern. 'Be kind', wees aardig voor elkaar.

Al bijna een week is het aantal nieuwe coronapatiënten per dag in Nieuw-Zeeland op één hand te tellen. Vandaag werden vijf nieuwe besmettingen gemeld, terwijl een recordaantal van 6.700 mensen was getest.

Er zijn tot nu toe achttien Nieuw-Zeelanders aan de gevolgen van het coronavirus overleden en zeven patiënten liggen in het ziekenhuis. Slechts één iemand ligt op de intensive care.

'Voorbeeld in leiderschap'

Achttien doden op een bevolking van vijf miljoen inwoners, dat is niet onopgemerkt gebleven. CNN noemde premier Jacinda Ardern 'een voorbeeld in leiderschap'. De Washington Post schreef dat Nieuw-Zeeland 'de besmettingscurve niet afvlakt, maar volledig verplettert'.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Nederlanders wekenlang vast in Nieuw-Zeeland door lockdown

De belangrijkste reden voor het ongekende lage sterftecijfer is de vroege en harde aanpak van Ardern. "In Italië begon het ook met enkele besmettingen", vertelde de premier een maand geleden. "Wij hebben nu nog een kans om dit virus in te dammen."

Volledige lockdown

Binnen 48 uur ging Nieuw-Zeeland eind maart voor een periode van vier weken volledig 'op slot'. De landsgrenzen waren eerder die maand al gesloten.

Nieuw-Zeelanders die huiswaarts keerden, moesten verplicht twee weken in isolatie. Eerst was dat nog op eigen verantwoordelijkheid, later moest men in verplichte quarantaine in een hotel. Onder toeziend oog van een politieagent.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook"

Sabine en Aron in lockdown in een van Nieuw-Zeelands meest luxe resorts

De lockdown is geen 'intelligente lockdown', zoals in Nederland. Nee, Ardern kwam met strenge voorwaarden over wie de deur nog uit mocht – en wie niet.

"Ik onderschat niet wat ik van Nieuw-Zeelanders vraag", vertelde ze. "Dit is de grootste vrijheidsbeperking in de moderne geschiedenis van dit land. Maar samen komen we hier doorheen."

'Nieuw-Zeelandse mentaliteit'

De lage besmettingscijfers laten zien dat Nieuw-Zeelanders zich aan de regels houden. "Dat past ook wel bij de Nieuw-Zeelandse mentaliteit", vindt de Nederlandse Rene Martinussen (54), die al bijna dertig jaar op het Noordereiland woont. "We zetten ons er allemaal voor in en weten dat de maatregelen tijdelijk zijn. In Nederland wordt er volgens mij laconieker omgegaan met de regels."

Rene Martinussen (54) woont sinds 2001 in Auckland. Rene Martinussen (54) woont sinds 2001 in Auckland.

Het helpt volgens Martinussen ook dat Nieuw-Zeeland met Ardern een vrouwelijke leider heeft. "Haar toespraken zijn altijd zeer empathisch en totaal anders dan de persconferenties die ik zie in landen met een mannelijke leider, zoals bijvoorbeeld Engeland en de VS."

'Be kind'

Ook de Nederlandse Eldrid Korsten (27) is onder de indruk van de 'wees aardig voor elkaar'-aanpak van Ardern. Korsten werkt sinds vijf jaar in de horeca in Nieuw-Zeeland, maar studeerde daarvoor communicatie in Nederland. "Mijn scriptie ging destijds over crisiscommunicatie en ik ben groot voorstander van de oprechtheid van Ardern."

Eldrid Korsten (links) woont met haar Franse vriend in het plaatsje Russell, op het Noordereiland. Eldrid Korsten (links) woont met haar Franse vriend in het plaatsje Russell, op het Noordereiland.

Premier Jacinda Ardern studeerde zelf ook communicatie. Volgens Korsten leidde de premier Nieuw-Zeeland mede daardoor moeiteloos door de twee vorige crises; de schietpartij in Christchurch en vulkaanuitbarsting op White Island.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Eén jaar na aanslag Christchurch: 'Ik kan het nog altijd niet geloven'

"Toen herhaalde ze voortdurend dat mensen aardig tegen elkaar moeten zijn. 'Be kind'. Die empathie heb je nodig om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen", vertelt Korsten.

Geografische factoren

De succesvolle bestrijding van het virus is niet alleen aan de aanpak van Ardern te danken. Er zijn een aantal geografische factoren die meespelen. Omdat Nieuw-Zeeland een eiland is, konden de landsgrenzen eenvoudig afgesloten worden. Ook zijn er door de afgelegen ligging in de Grote Oceaan weinig overstappende vliegtuigpassagiers, wat het risico op verspreiding verkleint.

Dunbevolkt

Omdat het land buiten de stedelijke gebieden zeer dunbevolkt is, verspreidt het virus zich minder snel. Ter vergelijking: de vijf miljoen inwoners wonen op een oppervlakte dat meer dan zeven keer groter is dan Nederland.

Deze tweet van voormalig premier Helen Clark laat duidelijk het verschil in oppervlakte zien:

Maar het is vooral de heldere communicatie die ervoor zorgde dat Nieuw-Zeelanders strikt in een 'bubbel' leefden en niemand van buiten het huishouden zagen. Met een dagelijkse persconferentie werd iedereen door Ardern op de hoogte gehouden.

Live op Facebook

Daarnaast ging Ardern 's avonds vaak live op Facebook. Vanuit haar woonkamer vertelde ze Nieuw-Zeelanders over de besluiten van die dag en beantwoorde ze vragen.

Om 'getroffen Nieuw-Zeelanders tegemoet te komen', leverde de premier 20 procent van haar salaris in. De loonsverlaging zal de komende zes maanden voor het hele kabinet gelden.

Overheidssubsidie

Wat volgens de Nederlandse Martinussen ook veel empathie heeft gewekt, is de overheidssubsidie. Werknemers of zelfstandigen zonder werk kunnen de komende maanden rekenen op een vergoeding van zo'n 1200 euro per maand.

"Ik vroeg de subsidie op vrijdag aan en had het geld op maandag op mijn bankrekening. Vragen werden niet gesteld", vertelt Martinussen.

De premier vraagt Nieuw-Zeelanders een dagboek bij te houden: wie zie je allemaal op een dag? Zo kan een nieuwe uitbraak in de kiem worden gesmoord. De premier vraagt Nieuw-Zeelanders een dagboek bij te houden: wie zie je allemaal op een dag? Zo kan een nieuwe uitbraak in de kiem worden gesmoord.

Vanaf volgende week worden de maatregelen binnen Nieuw-Zeeland iets versoepeld. Maar de landsgrenzen blijven in afwachting van een vaccin voorlopig gesloten. Tegen Nieuw-Zeelandse media zei de premier dat toeristen daardoor mogelijk nog twaalf tot achttien maanden wegblijven.

Toerisme-inkomsten

Langzamerhand wordt duidelijk wat het voor de economie van Nieuw-Zeeland betekent als het internationale toerisme al die tijd stilligt. Een op de acht Nieuw-Zeelanders werkt in het toerisme en bijna tien procent van het bruto binnenlands product (bbp) bestaat uit toerisme-inkomsten.

Melkexport

De export van voedingsmiddelen, de andere grote drijfveer van de Nieuw-Zeelandse economie, gaat ondanks het coronavirus wel gewoon door. Dat merkt ook Jelle Hendriksen (27), die sinds zeven jaar op een melkveehouderij in Nieuw-Zeeland werkt.

Jelle Hendriksen (27) werkt op een boerderij in Methven, een plaatsje op het Zuidereiland. Jelle Hendriksen (27) werkt op een boerderij in Methven, een plaatsje op het Zuidereiland.

"Voor ons is er sinds de lockdown weinig veranderd. De koeien moeten nog gewoon gemolken worden". Volgens Hendriksen is de vraag vanuit China, de grootste afnemer van Nieuw-Zeelandse melk, sinds de coronacrisis alleen maar toegenomen.

Toekomst onzeker

De drie Nederlanders vinden de toekomst van het land onzeker. "Misschien dat het schip over een paar maanden wel gezonken is", zegt Hendriksen. "Voor het toerisme wordt het ontzettend moeilijk", benadrukt Martinussen. En volgens Korsten kan de premier 'nog flink op haar neus gaan' als de economie er niet bovenop komt.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

KLM haalt gestrande Nederlanders op uit Australië, Argentinië en Nieuw-Zeeland

Maar het is nog te vroeg om daar iets zinnigs over te zeggen. Voor nu zijn ze het met elkaar eens: Ardern heeft hen feilloos door deze eerste fase van de crisis geleid.

Dit is waarom we niet precies weten hoe dodelijk corona is

De meeste mensen die corona hebben, worden gewoon weer beter. Een deel overlijdt. Hoe groot die kans is op overlijden? Dat ligt iets ingewikkelder dan je misschien zou denken.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore