Rampscenario

Oorlog, ziekte en zware regenval: Jemen overspoeld door ellende

19 april 2020 15:00 Aangepast: 20 april 2020 09:01
Angst en ongeloof in de straten van Sanaa Beeld © Getty Images

Jemen verkeert sinds het begin van de burgeroorlog in 2015 in een humanitaire crisis. Begin deze maand werd door de coronacrisis een staakt-het-vuren uitgeroepen, maar de strijdende partijen lijken zich hier niet aan te houden.

Na een oproep van VN-topman António Guterres om gewapende conflicten te stoppen en wereldwijd te 'focussen op de strijd tegen Covid-19', werd ook in Jemen besloten om de wapens neer te leggen. 

De door Saoedi-Arabië gesteunde regering nam de woorden van Guterres serieus. Zij riepen de Houthi-rebellen op tot een staakt-het-vuren van twee weken en op 9 april stemden de rebellen hiermee in. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

VN roept op: nu geen tijd voor oorlog vanwege coronavirus

"Saoedi-Arabië zoekt al langer naar een uitweg voor de oorlog in Jemen. Het land dacht aanvankelijk dat het de Houthi-rebellen in een paar weken zou kunnen verslaan, maar de oorlog sleept nu al jaren voort. Internationaal komt het op veel kritiek te staan", zegt Midden-Oosten correspondent Olaf Koens.  

Volgens hem zijn de rebellen voorzichtig. "Saoedi-Arabië kwam vaker met voorstellen voor vrede, maar altijd op ongunstige voorwaarden voor de Houthi’s."

De oorlog in Jemen

De golf van protesten die in 2010 en 2011 door de Arabische wereld trok, zorgde ook in Jemen voor een opstand. En met succes. President Saleh werd in 2011 verdreven en opgevolgd door Abd Rabbuh Mansur Al-Hadi. 

De regering van Al-Hadi bestaat vooral uit soennitische moslims. Wat tegen de borst stuit van de sjiitische Houthi-rebellen. In 2014 liepen de Houthi's hoofdstad Sanaa onder de voet, in de hoop president Al-Hadi te verdrijven, maar dat mislukte.

Sindsdien is het conflict uitgelopen op een burgeroorlog, waarbij ook een internationale coalitie onder leiding van Saoedi-Arabië ingreep om Al-Hadi te helpen. Naar schatting zijn meer dan 100.000 mensen omgekomen door het geweld.

Ondanks het staakt-het-vuren, de beloftes en toezeggingen lijkt het geweld opnieuw te escaleren in Jemen. De Houthi-rebellen noemden het Saoedische voorstel een mediastunt. Beide kampen beschuldigen elkaar van het veelvuldig schenden van het bestand. "Ik twijfel niet aan de intenties van de VN-chef, maar het is natuurlijk een illusie dat oorlogen zouden stoppen vanwege het coronavirus", zegt Koens.

Overstromingen

Bovenop een burgeroorlog kampen de hoofdstad Sanaa en omliggende gebieden ook nog met overstromingen. De afgelopen dagen waren die zo hevig dat auto’s door het water werden meegesleurd en gebouwen flinke schade opliepen.

Overstromingen in Sanaa Overstromingen in Sanaa

Dit alles maakt Jemen buitenom de coronacrisis al langere tijd een broedplaats voor andere ziekten. Zo woedt er in het land al jaren de grootste cholera-epidemie van de moderne geschiedenis.

Het Rode Kruis

Met het coronavirus op de loer vrezen humanitaire organisaties dat Jemen hard wordt getroffen. "Organisaties als het Rode Kruis zetten daarom in op preventie", legt Yara Khaweja uit, woordvoerster van het Internationaal Comité van het Rode Kruis in Jemen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Rode Kruis: 'Nog nooit hadden zoveel mensen in Jemen honger'

De overheid was al vroeg gealarmeerd en sloot in maart de vliegvelden, scholen en universiteiten. Khaweja: "Jemen kan geen extra problemen gebruiken. Het heeft de afgelopen vijf jaar genoeg problemen gekend. Tachtig procent van de mensen is afhankelijk van humanitaire hulp."

Eén officieel geval

Tot nog toe werd in Jemen bij één persoon officieel Covid-19 vastgesteld. Het gaat om een 60-jarige man uit door de regering gecontroleerd gebied. De man zou in stabiele toestand verkeren en in quarantaine zijn geplaatst.

Voorzorgsmaatregelen tegen corona in Jemen. Voorzorgsmaatregelen tegen corona in Jemen.

De ziekenhuizen zijn slecht voorbereid op een uitbraak. "Ze liggen nog vol oorlogsslachtoffers", vertelt Khaweja. "Daarbij is de helft van de ziekenhuizen niet in gebruik en door de gevechten kan niet iedereen de ziekenhuizen die er zijn, bereiken."

Frido Herinckx coördineert de wereldwijde corona-noodhulp van het Rode Kruis. Ook hij maakt zich ernstige zorgen om een verspreiding van het virus in Jemen. "Zelfs in Nederland wordt gewaarschuwd om overbelasting van de gezondheidszorg."               

Afhankelijk van humanitaire hulp

"Het land is volledig afhankelijk van humanitaire organisaties", legt Herinckx uit. Wat het Rode Kruis doet is proberen de uitbraak te beperken. "Ons vrijwilligersnetwerk zet campagnes op om te informeren en miscommunicatie tegen te gaan."

Volgens Khaweja is het vooral belangrijk dat iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt. "Zelfs de meest ontwikkelde landen hebben moeite met het bestrijden virus. Het virus is hier alleen te stoppen als iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt."

Hongersnood in Jemen bedreigt miljoenen mensen

De hongersnood in Jemen is volgens de VN de ergste humanitaire crisis ter wereld.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore