Corona in oorlogsgebied

Eén testapparaat in de hele provincie: artsen in Idlib zetten zich schrap

15 april 2020 18:53 Aangepast: 15 april 2020 19:02
Leden van de Witte Helmen desinfecteren een vluchtelingenkamp in Idlib in de strijd tegen het coronavirus. Beeld © AFP

Na negen jaar oorlog is de situatie in de Syrische provincie Idlib catastrofaal. Idlib is het laatste bolwerk van rebellen en jihadisten in Syrië. Er wonen zo’n drie miljoen onschuldige burgers. Er is aan alles een tekort. Er is maar één apparaat dat coronabesmettingen kan testen. Artsen zetten zich schrap, vertellen ze correspondent Olaf Koens.

Voor iemand die onvoorstelbaar veel leed van dichtbij heeft meegemaakt, is Hikmet Al-Khatib een kalme, rustige man. Ik ontmoet hem eind februari in Reyhanli, een Turkse stad aan de grens met Syrië. Hij is orthopedisch chirurg en de directeur van een klein ziekenhuis in Idlib. Al negen jaar werkt hij als arts in de gebieden die het hardst getroffen worden door het leger van de Syrische president Assad.

Artsen Idlib vrezen ramp als corona toeslaat

In Idlib is tot nu toe nog niemand positief getest op het virus. Maar de artsen vrezen een ramp als het coronavirus toeslaat.

"Ik deed vroeger de triage in het ziekenhuis", legt hij uit. "Wanneer er na een bombardement zwaargewonde kinderen werden binnengebracht, was dat moeilijk. Bedenk je maar: er staat een moeder op je te wachten en jij moet een besluit nemen. Over een kind met een hoofdwond, een kind dat een groot deel van zijn voorhoofd mist. Daar denk ik soms nog aan. Ik moest tegen de moeder zeggen: laat hem maar. Wat betekent dat? Dat het kind doodgaat."

Knikkers nog vast

In februari spreken we over de oorlog en zijn zware werk. Hij pendelt dan nog op en neer tussen Turkije en Syrië. "Het zijn de zwaargewonde kinderen die je het meest bijblijven", vertelt hij. ‘Er kwam eens een kind op de operatietafel terecht dat de knikkers waarmee hij aan het spelen was nog in zijn handen had. Hij hield die knikkers de hele operatie stevig vast." 

Vrouwen in Idlib maken mondkapjes. Vrouwen in Idlib maken mondkapjes.

Het pendelen is inmiddels gestopt, Al-Khatib brengt de meeste tijd door in het ziekenhuis, weg van zijn gezin aan de andere kant van de grens.

Grote monster

"Wij treffen natuurlijk voorbereidingen voor de komst van het coronavirus. We hebben het hier het grote monster genoemd", legt Al-Khatib uit in een videoboodschap.

Het is nu relatief rustig in Idlib. "Maar de humanitaire situatie is nog steeds hetzelfde, en dat is erg moeilijk voor de inwoners. De voorbereidingen die we hier treffen zijn natuurlijk verwaarloosbaar als je het vergelijkt met andere landen. Wat we kunnen doen is bidden tot God dat het hier niet komt, maar wetenschappelijk gezien weten we natuurlijk dat het hier ook zal komen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

VN roept op: nu geen tijd voor oorlog vanwege coronavirus

Bij zijn ziekenhuis in Idlib staan inmiddels twee tenten voor de deur, de eerste om patiënten te screenen, de tweede om ze waar nodig te isoleren. De eerste besmettingen zijn nog niet gesignaleerd, maar dat komt vooral door de testcapaciteit.

Enorm probleem

Er is maar één apparaat in de hele provincie waarmee op het coronavirus kan worden getest. Volgens persbureau Reuters waren er een paar dagen geleden nog maar 120 tests uitgevoerd op 300 verdachte gevallen. Er zijn meer tests beschikbaar gekomen, maar er is altijd nog maar één apparaat dat de tests kan uitvoeren.

"Als er toch bevestigingen van besmettingen met het coronavirus komen, wat God verhoede, dan hebben we een enorm probleem qua volksgezondheid, die staat onder druk vanwege de oorlog en het systematisch bombarderen van ziekenhuizen", zegt de arts die de tests doet, Mohamed Shahim Makki, tegen Reuters.

Een vluchtelingenkamp in Idlib wordt schoongemaakt in een poging het virus buiten de deur te houden. Een vluchtelingenkamp in Idlib wordt schoongemaakt in een poging het virus buiten de deur te houden.

Dokter Hikmet bevestigd de bleke vooruitzichten. "We proberen er alles aan te doen. We desinfecteren het ziekenhuis twee keer per dag, we dragen handschoenen en mondkapjes. Maar als het virus naar Idlib komt, en als deze besmettingsgolf in de vluchtelingenkampen zal huishouden, gaat het een enorme ramp worden."

Tekort aan alles

Hij weet ook wat er niet is. "Er is een groot tekort aan alles, aan beademingsapparatuur, aan bedden, aan medisch personeel dat deze coronacrisis zou kunnen opvangen", legt hij uit.

Thuis in Turkije wachten zijn vrouw en kinderen. Voor hen is het moeilijk dat hij steeds blijft terugkeren naar Idlib. Artsen en hulpverleners lopen constant gevaar. Nog altijd zijn ziekenhuizen het doelwit van bombardementen.

'Ik huil soms ook'

"Ik moet het steeds uitleggen, ik ben arts, ik moét daar zijn", zegt hij. "Als arts, maar ook als mens. Mijn vrouw is het er vaak niet mee eens, soms huilt ze. Om heel eerlijk te zijn, ik huil zelf soms uit. Maar dan herpak ik mijzelf. Ik zeg tegen mijn vrouw: 'Ik hou van je, maar ik moet daar zijn. Ik kom terug. Ik zal niet doodgaan'. Meer kan ik niet doen."

Dit is waarom we niet precies weten hoe dodelijk corona is

De meeste mensen die corona hebben, worden gewoon weer beter. Een deel overlijdt. Hoe groot die kans is op overlijden? Dat ligt iets ingewikkelder dan je misschien zou denken.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore