Sterren en planeten

Gaat ster Betelgeuze ontploffen en moeten we ons daar zorgen om maken?

09 januari 2020 16:21 Aangepast: 09 januari 2020 22:34
Betelgeuze

Een van de helderste sterren aan de hemel, Betelgeuze, zou op ontploffen staan. Althans, dat zijn voorspellingen van sommige astronomen. Klopt dat, en zo ja, wat zouden wij daarvan merken? We spreken dé Nederlandse expert, oud-universitair hoofddocent astronomie Arnout van Genderen.

Wat is Betelgeuze?

"Betelgeuze is een zogeheten rode superreus en is één van de helderste sterren aan de hemel. Hij staat in het sterrenbeeld Orion, op zo'n 600 lichtjaar afstand van de aarde. De temperatuur is relatief laag: nog geen 4000 graden. De zon bijvoorbeeld is bijna 6000 graden. En dat terwijl de doorsnee van Betelgeuze honderden keren groter is dan de zon. Ook de massa van Betelgeuze is groter dan die van de zon: wel 20 tot 40 keer."

En die ster staat nu op ontploffen?

"Aanleiding is de helderheid van de ster. Die is variabel en vertoont flinke uitschieters. De meest recente uitschieter, naar een zwakkere helderheid, is meer dan we gewend zijn. Toch is er volgens mij nog geen sprake van een supernova, de ontploffing van Betelgeuze. Uit waarnemingen en uit de theoretische modellen van dit soort zware sterren voorspellen wij eerst nog een paar andere fases die we voorafgaand zouden zien, zoals een zogeheten gele hyperreus, dan twee andere, nog hetere fases, en pas dan een supernova-explosie. Dat zou nog duizenden jaren kunnen duren, het is helaas onmogelijk om daar een nauwkeuriger schatting voor te geven." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Morgenochtend zeldzame sterrenregen te zien

Is zo'n supernova gevaarlijk voor mensen hier op aarde?

"Het gevaar voor de aarde in het geval van een supernova-explosie van Betelgeuze is er niet, de afstand is te groot. Het gebeuren zou wel overdag zichtbaar moeten zijn."

Hoe uniek is dit?

"Zo'n explosie is zeldzaam, de laatste die ooit in ons Melkwegstelsel is waargenomen, was een paar honderd jaar geleden. Omdat er zo veel melkwegstelsels zijn, zien wij er jaarlijks wel een paar, maar op zeer grote afstanden."

Leren we hier nog nieuwe dingen van?

"We leren veel van elke explosie. Zo weten wij dat er verschillende oorzaken mogelijk zijn voor een ster om zijn leven, met veel minder massa, zo te beëindigen en verder te gaan als een heel compacte neutronenster of zwart gat."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore