Getuigenoproep

Wat leren de nieuwe MH17-taps ons? 'Net rondom Kremlin sluit zich'

14 november 2019 16:53 Aangepast: 28 november 2019 09:16
Poetin met de minister die opduikt in de nieuwe taps Beeld © Persdienst Kremlin

In het officiële onderzoek naar de MH17-ramp wordt vandaag een nieuwe getuigenoproep gedaan. Daarbij maken de onderzoekers telefoontaps openbaar die wijzen op vergaande betrokkenheid van Rusland bij de rebellen in Oost-Oekraïne ten tijde van de ramp. "Poetins topministers en de hoogste functionarissen worden betrokken bij het onderzoek."

Het is de tweede keer dit jaar dat het Joint Investigation Team (JIT) een oproep doet aan getuigen om zich te melden. In juni 2019 werden de namen van vier verdachten bekend gemaakt. Het ging toen om mensen die ter plaatse actief waren bij de door Rusland gesteunde rebellen in Oost-Oekraïne. Ditmaal richt het JIT zich op hun opdrachtgevers in het Kremlin.

Telefoontaps

Het JIT zegt vandaag dat Rusland een grote invloed had op de pro-Russische rebellen: op bestuurlijk, financieel en militair gebied. In de eerste helft van juli 2014, in de weken voor de ramp, hadden de pro-Russische separatisten bijna dagelijks contact met Moskou, aldus het JIT. Ter onderbouwing hebben de onderzoekers bijna twintig telefoontaps op YouTube gezet. Rusland-correspondent Eva Hartog bespreekt de interessante fragmenten.

1. Poetins minister van Defensie

Over de telefoon bespreken twee militairen in Oost-Oekraïne de nieuwe commandostructuur. In dat gesprek duikt Sergej Shoigoe op. Dat is Poetins minister van Defensie. "We gaan naar een verenigd commando", zegt een van de rebellen. "Er komen vertegenwoordigers van Shoigoe hierheen en alle lokale strijders worden eruitgegooid. En dan nemen mensen uit Moskou de leiding."

Poetin viert zijn verjaardag met minister Shoigoe, 7 oktober 2019 Poetin viert zijn verjaardag met minister Shoigoe, 7 oktober 2019

'Kremlin is het doelwit'

"Deze oproep van het JIT windt er geen doekjes om", zegt Rusland-correspondent Eva Hartog. "Het doelwit is het Kremlin. Er wordt verwezen naar de Russische minister van Defensie, Sergej Shoigoe. Die staat dicht bij Poetin: in oktober koos Poetin juist hem uit om zijn 67ste verjaardag te vieren in de Siberische natuur. Er wordt zelfs gefluisterd dat hij Poetins opvolger zou kunnen zijn."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vier verdachten aangeklaagd voor MH17-ramp, proces begint op 9 maart 2020

2. Russische geheime diensten

Twee militairen in het rebellengebied hebben het over orders uit Moskou. Uit hun telefoongesprek blijkt dat ze bevelen krijgen van verschillende Russische geheime diensten:

- "Jullie hebben de FSB, toch?"

- "Ja."

- "En wij hebben de GROe."

'Poetins FSB expliciet genoemd'

Eva Hartog vindt het opvallend dat juist de FSB expliciet wordt genoemd. "Dat is de Russische geheime dienst waar Poetin werkte voordat hij president werd. Tot nu toe zijn de separatisten vooral in verband gebracht met een andere tak van de geheime dienst: de militaire inlichtingendienst, de GROe. Maar nu wordt dus ook de FSB betrokken tot op het hoogste niveau: de nummer één en nummer twee van de FSB worden in een ander gesprek allebei met naam en toenaam genoemd."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

MH17-verdachte Tsemach: 'Nederland bood mij paspoort en huis aan'

3. Leider rebellen: 'Bevelen uit Rusland'

De zelfbenoemde premier van de door Rusland gesteunde rebellen Aleksandr Borodaj zegt in een telefoongesprek: "Ik voer de bevelen uit – en verdedig de belangen – van één land: de Russische Federatie. En dat is dat". 

'JIT eerder veel voorzichtiger'

Eva Hartog legt uit waarom dit belangrijk is: "Eerdere uitspraken van het JIT waren veel voorzichtiger om de link te leggen naar Moskou. Het dichtstbij kwamen ze met Soerkov, een topadviseur van het Kremlin die door het JIT in een persconferentie in juni 2019 werd genoemd. Maar nu zijn dus ook een van Poetins topministers en de hoogste functionarissen uit zijn geheime dienst betrokken bij het onderzoek. Het net rond het Kremlin sluit zich."

Moskou reageert

De Russische regering heeft inmiddels op de telefoontaps van het JIT gereageerd. "Deze beschuldigingen werden enkele jaren geleden al geuit, het vonnis is al uitgesproken,", zegt Maria Zacharova, woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. "Het onderzoek is partijdig en niet transparant." Zacharova heeft er naar eigen zeggen 'genoeg van'.

Uit onderzoek van het JIT bleek eerder dat vlucht MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht werd geschoten door een Buk-raket, afkomstig uit Rusland. Moskou ontkent alles en heeft, met verschillende theorieën, altijd Oekraïne beschuldigd. 

Bij de MH17-ramp kwamen alle 298 inzittenden van het vliegtuig om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`