Opgekropte onvrede

Chili is 'eindelijk wakker’: waarom is het crisis in het rijkste land van Zuid-Amerika?

24 oktober 2019 20:10 Aangepast: 24 oktober 2019 20:12
Beeld © @AFP

Chili is in de ban van massale demonstraties en rellen. Wat begon met een protest tegen duurdere metrokaartjes, is uitgegroeid tot een nationale roep om structurele hervormingen. In het meest welvarende land van het continent is de onvrede onder de bevolking enorm. "Ik moet vechten om overeind te blijven."

Net als honderdduizenden andere Chilenen gaat Mony nu al bijna een week elke dag de straat op. En juist in Chili zou je dat misschien niet verwachten. Het hoort bij de rijkste landen ter wereld, is politiek stabiel en heeft een laag werkloosheidscijfer.

Gigantische verschillen

Maar in vergelijking met andere welvarende economieën is er een duidelijk verschil: de enorme ongelijkheid in het land. De verschillen tussen arm en rijk zijn in Chili gigantisch.

In de hoofdstad Santiago gaan duizenden Chilenen de straat op In de hoofdstad Santiago gaan duizenden Chilenen de straat op

Een modaal Chileens gezin leeft omgerekend van een paar honderd euro per maand. Door het politieke beleid van de Chileense president Pinera komen ze daarmee nu enorm in de knoop.

Kloof groeit

Bijna alles is geprivatiseerd, zegt Mony. "Onderwijs voor de kinderen en gezondheidszorg moet je zelf betalen. Maar eigenlijk kunnen alleen de leden van de rijke elite dat ophoesten. Je moet zowat schulden maken om je kinderen naar school laten te gaan. De kloof tussen arm en rijk groeit daarmee alleen maar verder."

De demonstranten willen een eerlijkere salarisverdeling De demonstranten willen een eerlijkere salarisverdeling

De prijsstijging van de kaartjes in de metro, vorige week aangekondigd, was voor veel Chilenen de druppel. '"Het was de zoveelste vernedering door dit politieke beleid", stelt Mony. "Straks kunnen mensen het niet eens betalen om naar hun werk te gaan." Na de aankondiging gingen Chilenen door het hele land de straat op, ook in steden waar helemaal geen metro rijdt.

Opgekropte onvrede

De prijsstijging van de metro ging symbool staan voor de opgekropte onvrede van een hele grote bevolkingsgroep. Volgens Mony zijn de Chilenen nu eindelijk wakkergeschud en komen ze actie. Maar die acties verlopen niet zonder geweld: in hoofdstad Santiago zijn meerdere metrostellen symbolisch in brand gestoken. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Golf van demonstraties wereldwijd: 'Het is besmettelijk'

Volgens president Piñera was dat een complot tegen de staat. Hij sprak hardop uit dat Chili in oorlog was en stuurde het leger in groten getale de straat op. De gevolgen zijn tot op heden desastreus. Achttien mensen, onder wie een kind, zijn bij confrontaties om het leven gekomen, duizenden mensen zijn gearresteerd. Het leger treedt hard op, ook tegen mensen die alleen met spandoeken over straat lopen. 

Angst uit het verleden

Door de inzet van het leger is het conflict in Chili uit de hand gelopen. Met name de oudere generaties vrezen de repressies van de overheid. Het is nog geen dertig jaar geleden dat Chili zuchtte onder de militaire dictatuur van Augusto Pinochet. Na Pinochet werd het leger niet meer ingezet op straat – tot nu.

Volgens Mony komt daardoor bij een groot deel van de bevolking de angst uit het verleden weer naar boven. "De president praat niet met ons, maar neemt meteen dit soort maatregelen." Toch laten de demonstranten zich nu niet afschrikken. Onder de leus 'Wij zijn niet in oorlog' voeren ze strijd tegen de ongelijkheid. Mony: "Chili is economisch zó sterk. Maar die welvaart moet eerlijker worden verdeeld."

Demonstranten en soldaten staan recht tegenover elkaar Demonstranten en soldaten staan recht tegenover elkaar

De eerste resultaten zijn bereikt. President Piñera spreekt niet meer over een oorlog en komt de demonstranten deels tegemoet. De prijsstijging van de metro, waar het allemaal mee begon, is opgeschort en ook worden de pensioenen verhoogd.

Maar volgens veel Chilenen lost dat nog niets op. Zij blijven de straat opgaan. "Op lange termijn dicht dit de kloof nauwelijks", zegt Mony. "Het zijn moeilijke dagen, maar we moeten nu doorzetten. Alle frustratie moet eruit om ervoor te zorgen dat de ongelijkheid in Chili afneemt."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

President Chili zet leger in tegen demonstranten: 'We zijn in oorlog'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore