Kans op herhaling

Dutroux wil vervroegd vrij, kan deze kindermoordenaar weer de samenleving in?

18 oktober 2019 16:14 Aangepast: 18 oktober 2019 16:23

Marc Dutroux wil opnieuw psychologisch onderzocht worden om sneller vrij te kunnen komen. Het draait om de vraag hoe groot de kans is of de beruchte kindermoordenaar uit België zijn misdaden zal herhalen.

Een team van vijf forensisch psychiaters zal, wanneer de rechtbank het verzoek van Dutroux over twee weken goedkeurt, die moeilijke vraag proberen te beantwoorden.

Zien zij verandering bij de man die ruim twintig jaar geleden zes meisjes ontvoerde en verkrachtte, en vier van zijn slachtoffers vermoordde? RTL Nieuws vroeg twee Nederlandse forensisch gedragsdeskundigen hoe zo'n onderzoek in zijn werk gaat.

Risico op herhaling

"Gedragsdeskundigen maken gebruik van een risicotaxatie", vertelt Corine de Ruiter. Zij is als hoogleraar Forensische Psychologie verbonden aan de Universiteit Maastricht. "Het zijn instrumenten om te bepalen wat het risico is op herhaling van een misdaad. We kijken onder andere naar afwijkende seksuele voorkeur, impulsiviteit, verleden met drank en drugs, en of iemand effectief is behandeld."

Met name de psychologische behandeling is belangrijk. Volgens haar valt of staat het hele onderzoek daarmee. "Er moet goed gekeken worden in hoeverre Dutroux zijn eigen gedrag ter discussie heeft gesteld", stelt De Ruiter. "Heeft hij actief geholpen aan zijn eigen behandeling? Als hij dat niet voldoende heeft gedaan, is de kans op herhaling zeer groot."

Daden van Dutroux

  • In 1989 werd Marc Dutroux samen met zijn tweede vrouw Michelle Martin veroordeeld voor het verkrachten van vijf minderjarige meisjes. Hij kreeg een celstraf van dertien jaar opgelegd en zij moest vijf jaar de gevangenis in voor hulp bij de ontvoeringen. Het tweetal werd in 1992 wegens goed gedrag vervroegd vrijgelaten.
  • In 1996 werden de ontvoerde meisjes Laetitia Delhez en Sabine Dardenne uit de kelder van het huis van Dutroux gered. Dardenne had daar drie maanden vastgezeten. In de tuin van de woning werden de lichamen gevonden van de ontvoerde Julie Lejeune, Mélissa Russo, An Marchal en Eefje Lambrecks. Ook zijn voormalig handlanger Bernard Weinstein werd levenloos in de tuin gevonden.
  • De veroordelingen voor deze ontvoeringen, verkrachtingen en moorden volgden in 2004. Dutroux en Martin, als handlangster, kregen levenslang. In België is dat dertig jaar celstraf.
  • Michelle Martin, inmiddels de ex-echtgenote van Dutroux, werd in 2012 vervroegd vrijgelaten.

Dutroux' gedrag vertoonde psychopatische kenmerken.

"Iemand die kenmerken van een psychopaat vertoont, heeft geen empathisch vermogen" geeft hoogleraar forensische psychiatrie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam Hjalmar van Marle als uitleg. "Diegene kan zich niet verplaatsen in anderen. Het is een totaal gebrek aan inlevingsvermogen."

Hardnekkig

Gedragsverandering bij psychopaten is volgens Van Marle moeilijk te realiseren. "Het probleem is dat de perverse gedachten van Dutroux niet aangeleerd, maar aangeboren zijn. Ze zijn niet het gevolg van een ellendige jeugd of trauma. Het is hardnekkig."

De forensisch psychiater en voormalig directeur van het Pieter Baan Centrum wijst op de goed voorbereide werkwijze van Dutroux. "Hij handelde niet in een opwelling. Dutroux wist waar hij mee bezig was en had een doordacht plan. Zijn gedrag is diepgeworteld in zijn brein."

Verdient Marc Dutroux een tweede kans?

Dutroux zit al meer dan 20 jaar vast. In 2018 pleitte zijn advocaat al voor een tweede kans.

Ook De Ruiter heeft haar vraagtekens bij een terugkeer in de samenleving. "Het vermoeden bestaat dat Dutroux bewust kwetsbare en jonge slachtoffers zocht. Zijn profiel wijst op psychopathische kenmerken en mogelijk ook pedofilie. En dat is een gevaarlijke cocktail." 

60 procent kans

Uit wetenschappelijk onderzoek van De Ruiter blijkt dat een grote meerderheid van seksuele misdadigers met deze kenmerken in herhaling valt. "Binnen een periode van acht jaar blijkt dat 60 procent van deze groep opnieuw de fout in gaat."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kindermoordenaar Marc Dutroux stuurt 'verzachtende' brief naar slachtoffers

In 1996 hielden de misdaden van Dutroux België in hun greep, en ook nu kijken de Belgen gespannen naar de ontwikkelingen in zijn zaak. "Het is een enorm beladen onderwerp", ziet ook hoogleraar De Ruiter. Dat maakt het psychologische onderzoek naar de mentale toestand van Dutroux alleen maar lastiger.

'Moet je dat willen?'

"Het lijkt mij heel heftig voor België als hij vrijkomt", vervolgt De Ruiter. "Het is maar de vraag of je dat moet willen." Ze benadrukt dat de psychiaters ondanks de spanningen hun werk objectief kunnen uitvoeren. "Zolang ze de risicotaxatiemethode goed uitvoeren, zullen ze tot een professioneel oordeel komen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`