Week vol onrust

Waarom separatisten vandaag opnieuw Barcelona willen lamleggen

18 oktober 2019 09:54 Aangepast: 18 oktober 2019 09:56
Betogers voor een onafhankelijk Catalonië gaan de straat op. Beeld © EPA

Al de hele week is Barcelona in de ban van hevige protesten. Maandag werd het vliegveld van de populaire toeristenstad bezet. Sindsdien zijn er iedere avond hevige confrontaties tussen de politie en demonstranten. Ook vandaag zijn er weer acties. Waarom blijft het onrustig? Correspondent Alex Tieleman beantwoordt de belangrijkste vragen.

Wat is er aan de hand?

Catalanen die zich willen afscheiden van Spanje zijn woest over het vonnis van het Hooggerechtshof in Madrid tegen twaalf kopstukken van de onafhankelijkheidsbeweging. Maandag werden negen van hen veroordeeld tot celstraffen tot dertien jaar voor opruiing en misbruik van publiek geld rond het verboden onafhankelijkheidsreferendum in Catalonië twee jaar geleden.

De protesten zijn nu een stuk gewelddadiger dan de afgelopen jaren. Lange tijd waren de manifestaties evenementen waar vaak gezinnen uit de hele regio op afkwamen. Ze demonstreerden voor onafhankelijkheid en later tegen de opsluiting van hun leiders. Het vonnis is nu zo hard aangekomen dat een deel van de demonstranten radicaliseert.

Wat willen ze bereiken?

Terwijl de Spaanse regering na het vonnis hoopte de bladzijde van het onafhankelijkheidsproces om te slaan, laten Catalaanse separatisten dit niet over hun kant gaan. Twee jaar geleden was hun doel duidelijk: zij wilden dat de onafhankelijkheid van Catalonië zou worden uitgeroepen na een referendum. Dat doel werd behaald, hoewel de stembusgang was verboden door Spanjes hoogste rechters. De staat nam na de onafhankelijkheidsverklaring direct het regiobestuur over om de orde te herstellen.

Ditmaal zijn de eisen van de demonstranten een stuk minder duidelijk. Hoewel er amnestie geëist wordt voor de veroordeelde separatistische politici en burgerleiders, lijkt het erop dat de demonstranten nu vooral hun woede willen uiten. “Dit is geen gerechtigheid maar wraak”, schreeuwen betogers op straat. Ze vinden dat de uitspraak van het hof politiek gemotiveerd is.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Tot dertien jaar cel voor politici na uitroepen onafhankelijkheid Catalonië

Wat staat vandaag te gebeuren?

Vandaag staat Barcelona bol van de protesten. Naast een studentenstaking tegen het vonnis is er ook een algemene staking afgekondigd door onafhankelijkheidsgezinde vakbonden, waardoor er onder meer minder openbaar vervoer rijdt. In de loop van de middag komen drie demonstratiemarsen uit verschillende delen van Catalonië samen in de Catalaanse hoofdstad. Doel is een week vol protesten tegen het vonnis af te sluiten met nog meer massale demonstraties.  

Het is grimmig: wat merk je daarvan?

De vlam slaat vooral in de pan tijdens de avonduren in de centrumwijken van Barcelona. Vaak rond Eixample, Gran Vía, Passeig de Gràcia en Via Laietana. De avond begint vaak met een ludiek protest met wc-rollen of een potje basketbal, gevolgd door harde acties waarbij demonstranten optrekken naar overheidsgebouwen of politiebureaus. Daar zijn de afgelopen dagen honderden vuilcontainers en tientallen auto’s in brand gestoken. Radicale demonstranten bestoken de politie met stenen. De politie voert stevige charges uit en heeft met rubberkogels geschoten. In Tarragona werd eerder deze week een demonstrant aangereden door een politiebusje.

De politie botst met betogers in Barcelona. De politie botst met betogers in Barcelona.

Kun je nog veilig over straat?

Bewoners en bezoekers kunnen meestal zonder problemen over straat in Barcelona. Van de protesten is in grote delen van de stad overdag niets of weinig te merken. Hoogstens zijn er grote, doorgaans vreedzame manifestaties, rond de Plaça Catalunya of de Plaça de la Universitat. Vanwege de protesten is er veel politie op de been. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt sinds woensdag voor de rellen. Bezoekers wordt aangeraden plaatsen te mijden in onder meer Barcelona, Gerona en Tarragona, waar confrontaties met de politie plaatsvinden.

Is er zicht op een oplossing?

De gedroomde oplossing voor de demonstranten zou zijn als hun leiders amnestie krijgen en op vrije voeten komen. Dit lijkt op dit moment zeer onwaarschijnlijk, aangezien premier Pedro Sánchez en de grootste politieke partijen in Spanje tevreden zijn met de gerechtelijke uitspraak.

Of de rust op straat terugkeert in Catalonië ligt voor een deel aan het uithoudingsvermogen van de demonstranten. Zij hebben in ieder geval voor volgende week zaterdag nog een grote protestactie gepland. De regioregering of de landsregering kan ook met meer politie-inzet of politiek ingrijpen proberen de protesten te smoren. De roep om de rust in Catalonië te herstellen wordt steeds luider.

Nadat de politieke leiders van de Catalaanse onafhankelijkheidsstrijd veroordeeld zijn tot lange gevangenisstraffen gaan betogers dagelijks de straat op.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`