Brexit

Hoe een kleine Noord-Ierse partij de brexitdeal kan dwarsbomen

17 oktober 2019 22:25 Aangepast: 18 oktober 2019 07:25
DUP-leider Arlene Foster en premier Boris Johnson

Een klein feestje in Brussel. Er is een nieuwe brexitdeal. Maar er wordt niet te hard gejuicht. Want er is een spelbreker: een kleine Noord-Ierse partij met veel macht, de DUP.

De Britse premier Johnson heeft dus een deal gesloten met de Europese Unie over de brexit. Maar dat is pas het halve werk. Johnson moet de deal ook nog door het Britse parlement loodsen. En daar lijkt de conservatieve premier te stranden op de tegenstand van zijn gedoogpartner, de Democratic Unionist Party.

De DUP heeft slechts 10 van de 650 zetels in het Lagerhuis. En toch ligt het lot van het Verenigd Koninkrijk en van Europa in handen van deze kleine partij uit Noord-Ierland. Hoe kan dat? En waarom is de DUP tegen de brexitdeal van Johnson?

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Regeringsleiders EU geven groen licht aan brexitdeal

Wat is de DUP?

De DUP is een partij van Noord-Ierse protestanten. De DUP kreeg in 2017 opeens macht, omdat toenmalig premier Theresa May de parlementsverkiezingen verloor. Haar conservatieve partij had geen meerderheid meer. May kon alleen verder regeren met gedoogsteun van de DUP.

De huidige premier Johnson heeft die afhankelijkheid geërfd. En dat beloofde van het begin af aan al weinig goeds voor Johnson. Want ook zijn voorganger had een deal gesloten met de Europese Unie. Die deal van May is tot drie keer toe verworpen door de DUP. Daardoor kreeg May geen meerderheid in het Lagerhuis en moest ze vertrekken.

Wat wil de DUP?

De DUP is de belangrijkste protestantse partij van Noord-Ierland. De middelste letter in de partijnaam is cruciaal, de U van Unionistisch. En die Unie, dat is het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland.

Dat Verenigd Koninkrijk is heilig voor de DUP. Alles wat die unie zou kunnen aantasten is taboe. Want deze protestanten zijn als de dood voor het opgaan van Noord-Ierland in het overwegend katholieke Ierland. Dat nooit. Dat was ook de reden voor de oprichting van de DUP, begin jaren 70. In die tijd probeerde de IRA, het Iers Republikeins Leger, om Ierland en Noord-Ierland met geweld te verenigen. De erfenis van de geschiedenis weegt zwaar voor de DUP.

Arlene Foster, leider van de DUP. Tijdens haar jeugd pleegde de IRA een moordaanslag op haar vader, een politieman. Ook ontplofte er een bom in haar schoolbus, het meisje naast haar raakte zwaargewond. Arlene Foster, leider van de DUP. Tijdens haar jeugd pleegde de IRA een moordaanslag op haar vader, een politieman. Ook ontplofte er een bom in haar schoolbus, het meisje naast haar raakte zwaargewond.

Waarom is de DUP tegen deze deal?

De DUP is pro-brexit. Maar de DUP is tegen elke brexitdeal die de band tussen Noord-Ierland en de rest van het Verenigd Koninkrijk zwakker kan maken. Daarom was de partij tegen de deal van May, met de zogenoemde backstop, die onaanvaardbaar was voor de DUP. En daarom is de DUP nu ook tegen de deal van Johnson. Want in die deal wordt Noord-Ierland anders behandeld dan de rest van het Verenigd Koninkrijk.

Noord-Ierland hoort straks op papier bij de Britse douane-unie. Maar in de praktijk blijven daar de Europese marktregels en douanetarieven gelden. Op die manier zijn er geen grenscontroles nodig tussen Ierland en Noord-Ierland. De DUP vindt dus dat de eenheid van het Verenigd Koninkrijk door deze brexitdeal wordt ondermijnd. En daarom is de DUP tegen.

Kan Johnson de DUP nog overhalen?

Zaterdag is de dag van de waarheid voor de brexitdeal van premier Johnson. Dan wordt er over gestemd in het parlement. Het parlement is tot op het bot verdeeld. Elke stem gaat tellen. Om een kans te maken lijkt de steun van de DUP onontbeerlijk. Johnson gaat proberen om de DUP alsnog achter zijn deal te krijgen. En waarschijnlijk hangt het daar van af of er een ordelijke brexit komt of niet.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`