Zondaginterview

Verlamde Johannes (12) weet zeker: ik kan net zo veel als ieder ander – en dus doet hij een ultra-triatlon

20 oktober 2019 08:09 Aangepast: 21 oktober 2019 07:29
Johannes op de fiets samen met atleet Nico de Neef, met wie hij de ultra-triatlon wil gaan doen. Beeld © Privéfoto

Het zijn afstanden waar de meeste mensen niet eens aan willen denken: 10 kilometer zwemmen, 480 kilometer fietsen en 84 kilometer rijden in een rolstoel. Maar de 12-jarige Johannes, die ook nog eens vanaf zijn borst verlamd is, gaat het doen. In maart staat hij met een professioneel atleet aan de start van een ultra-triatlon.

Mensen met een beperking kunnen net zo veel als mensen zonder beperking. Dat wil de Vlaamse Johannes laten zien tijdens de triatlon in maart in Israël. "Natuurlijk doen we dingen anders, maar dat betekent niet dat we ze niet kunnen."

Wervels gebroken

2,5 jaar oud was hij toen het noodlot toesloeg. Hij zat in de auto met zijn ouders en twee oudere broers toen ze van de weg werden gereden. Uiterlijk leek het gezin, inclusief Johannes, er goed vanaf te zijn gekomen, maar niets was minder waar: Johannes had een ruggenwervel en een nekwervel gebroken. Hij zou nooit meer kunnen lopen.

Het ongeluk gooit het leven van het hele gezin Balbaert overhoop. Moeder bivakkeert een half jaar lang in het ziekenhuis waar Johannes moet revalideren, vader pendelt op en neer van zijn werk naar het ziekenhuis. En ook de broers van Johannes, Hermes en Jef, krijgen er meteen een flinke verantwoordelijkheid bij.

Johannes voor het ongeluk. Johannes voor het ongeluk.

Neerzetten geen optie

"Ik herinner me dat Hermes, die zo’n negen jaar ouder is dan Johannes, hem eens droeg in een supermarkt. Ze kregen ruzie en dat ging er niet zachtjes aan toe", vertelt moeder Astrid. "Maar terwijl Johannes Hermes in het gezicht aan het slaan was, bleef Hermes met hem in zijn armen rondlopen. Johannes neerzetten was geen optie."

Van de tijd in het ziekenhuis kan Johannes zich weinig herinneren. "Alleen de enge, lange gangen in de kelder, die de gebouwen van het ziekenhuis met elkaar verbonden. Daar moest ik doorheen als ik naar een arts moest. Ik heb daar ook daarna nog nachtmerries over gehad." 

Geen goed nieuws

Astrid vermoedt dat dat komt omdat hij nooit wist welke boodschap van een arts hem nu weer te wachten stond. "Vaak was het geen goed nieuws."

Met de klas op skivakantie. Met de klas op skivakantie.

Maar Johannes blijkt een vechter. In plaats van een school voor kinderen met een fysieke beperking, zoals gebruikelijk is in België, gaat hij naar een reguliere school – waar aanpassingen worden gedaan zodat hij met zijn rolstoel overal heen kan. En als hij hoort dat zijn klas op skivakantie gaat, krijgt hij skilessen, zodat hij ondanks zijn beperking toch meekan. Het zal later de omslag blijken in hoe zijn klasgenoten met hem omgaan.

Kinderfeestje

Vader Jurgen: "Hij mocht daarna voor het eerst op een kinderfeestje komen. De klas had gezien dat hij gewoon mee kon doen en dat ze hem niet anders hoefden te behandelen dan de andere kinderen."

Johannes tijdens de revalidatie. Johannes tijdens de revalidatie.

"Tijdens de revalidatie leerden wij dat we voor Johannes moesten zorgen, omdat hij niet veel zelf zou kunnen", vertelt Astrid. "Maar wij wilden hem juist zo min mogelijk anders behandelen dan zijn broers. Zij mochten op een sport en een muziekinstrument spelen, dus Johannes ook. En ook hij moet de vaatwasser inruimen."

Hulp nodig

Natuurlijk, het klinkt makkelijker dan het is. Johannes heeft bij dagelijkse dingen hulp nodig: zich aankleden, naar de wc gaan, zijn boekentas tillen,…

En door zijn dwarslaesie heeft hij scoliose (een vergroeiing van de ruggengraat), snel blaasontstekingen, is hij vatbaar voor longontstekingen en heeft hij een verstoorde warmte/kouderegeling: in het verlamde deel van zijn lijf gaan zijn poriën langzamer openstaan, waardoor hij warmte niet goed kan afvoeren. Dat zorgt ervoor dat hij bij hoge temperaturen snel koorts krijgt.

Waarom?

Die rolstoel is hij ook vaak goed zat. "Elke dag denk ik wel een keer: waarom kunnen anderen wel lopen en ik niet? Of waarom kunnen zij surfen en ik niet? Maar na een paar seconden denk ik dan: ik kan ook vooruit komen, of ik ben nu ook op het water (op een bellyak, een soort surfplank, red.)."

Het is tekenend voor het optimisme en het doorzettingsvermogen van de jongen, die al een paar jaar fanatiek rolstoelbasketbalt en ook daar een voorbeeld is voor (jongere) clubgenoten. "Ik ben niet de beste basketballer", vindt hij zelf. "Maar ik kan wel laten zien dat je met een beperking een leuk leven kan hebben en heel veel kan."

Positieve, sportieve jongen

Dat is ook precies waarom atleet Nico de Neef uitgerekend bij hem terechtkwam toen hij een half jaar geleden bedacht dat hij de ultra-triatlon in Israël in maart samen met iemand met een beperking wilde doen. Hij zocht een positieve, sportieve jongen met een beperking. Via-via hoorde hij dat hij dan bij Johannes moest zijn.

"Wij moesten er wel even over nadenken", vertellen zijn ouders. "Wat was het motief van Nico? Wilde hij laten zien hoe goed hij was dat hij dit samen met een kind met een beperking deed?" Maar Johannes had er wel zin in. "Op één voorwaarde: ik wilde actief meedoen en niet in een soort karretje voortgetrokken worden."

Biedende rol

Johannes en Nico gingen samen trainen en ontwikkelden ondanks het leeftijdsverschil van ruim 20 jaar een hechte vriendschap. "Ik ging ervan uit dat ik een biedende rol zou hebben: ik zou een kind met een beperking een mooie ervaring geven en iets laten doen wat hij niet alleen kon", vertelt Nico. "Maar ik had al snel door: ik leer ook heel veel van hem."

Wat Nico vooral bijblijft, zijn de emoties die Johannes en zijn ouders veel meer voelen dan hij. "Als atleet denk je al snel: ik heb het gehaald, dit is mijn tijd, nu door naar de volgende wedstrijd. Maar Johannes leert me stil te staan bij het moment. Een knuffel omdat we het gehaald hebben, een lach, een traan. Hij geniet er echt van. Dat ik dat van hem mag leren, is echt rijkdom."

Hulpmiddelen nodig

Per onderdeel van de triatlon bedachten ze welke hulpmiddelen er nodig zijn om het samen te kunnen voltooien. Als Nico 10 kilometer zwemt, zwemt Johannes ook 10 kilometer, maar dan liggend op een bellyak zodat hij alleen zijn armen hoeft te gebruiken. Is Nico de 480 kilometer aan het fietsen, dan doet hij dat samen met Johannes op een tandem waarvan het voorste gedeelte een handbike is. Tijdens het laatste onderdeel, het lopen, duwt Nico Johannes de 84 kilometer lang in een rolstoel voor zich uit, terwijl Johannes stuurt en de route bepaalt.

In 2015 met zijn broers Hermes en Jef. In 2015 met zijn broers Hermes en Jef.

Drie dagen hebben ze daar in maart de tijd voor, net als alle andere deelnemers aan de extreme uitputtingsslag. Om zo goed mogelijk voorbereid te zijn, trainen ze meerdere keren per week en doen ze mee aan verschillende triatlons in België. "Soms denk ik 'amai, ben ik dat die daar zo aan het fietsen is?' Dan ben ik trots op mezelf dat ik dat kan."

Naar Israël

Een week voordat de triatlon begint, vertrekt Johannes - die in de aanloop daarnaartoe wordt begeleid door het ziekenhuis in Gent - met zijn ouders, een fysiotherapeut en een verpleger/materiaalman naar Israël. Eerst zal hij moeten acclimatiseren: het is daar naar verwachting zo'n 30 graden, een temperatuur die zijn lichaam in België dan niet gewend is.

Doordat de warmte/kouderegeling door zijn verlamming ontregeld is, betekent dat dat hij waarschijnlijk een paar dagen koorts zal hebben. Die moet binnen een week over zijn, is de verwachting, waarna hij fit aan de start kan verschijnen.

Tijdens de triatlon Den Halven van Damme peddelt Johannes achter atleet Nico aan. Tijdens de triatlon Den Halven van Damme peddelt Johannes achter atleet Nico aan.

10 jaar na het ongeluk

Wat de triatlon extra speciaal maakt, is dat hij tien jaar na het ongeluk is. Tien jaar waarin de vraag was wat hij wel en niet zou kunnen.

Dat hij veel kan, heeft hij inmiddels wel bewezen. De triatlon zou het ultieme bewijs zijn. Johannes gaat zijn uiterste best doen om dat te leveren: "Ik denk dat mijn zelfvertrouwen een gigantische kick zal krijgen als ik daar over de finish kom."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`