Klimaatverandering

Monument onthuld voor verdwenen IJslandse gletsjer

19 augustus 2019 03:37 Aangepast: 19 augustus 2019 06:36
Beeld © EPA

Wetenschappers en IJslanders hebben een gedenkteken geplaatst voor de eerste IJslandse gletsjer die slachtoffer is geworden van klimaatverandering. Het monument is een sobere 'brief aan de toekomst': "We weten wat er aan de hand is en wat er moet gebeuren", zegt de tekst. "Alleen u weet of we dat hebben gedaan."

Honderd jaar geleden werd de vulkaan Ok in het westen van IJsland nog bedekt door een enorme gletsjer, de Okjökull. De op sommige plekken 50 meter dikke ijslaag bedekte een terrein van 15 vierkante kilometer.

Daar is nu minder dan één vierkante kilometer van over, met een ijsdikte van maximaal 15 meter. Het is daarmee formeel geen gletsjer meer.

NASA satellietfoto van de Ok gletsjer op 7 september, 1986. NASA satellietfoto van de Ok gletsjer op 7 september, 1986.
NASA satellietfoto van de Ok vulkaan op 1 augustus, 2019. NASA satellietfoto van de Ok vulkaan op 1 augustus, 2019.

Brief aan de toekomst

De tekst op het monument is een 'brief aan de toekomst': "Ok is de eerste IJslandse gletsjer die zijn status als gletsjer heeft verloren. De verwachting is dat de komende 200 jaar al onze gletsjers zullen volgen. Dit monument is om te erkennen dat we weten wat er aan de hand is en wat er moet gebeuren. Alleen u weet of we dat hebben gedaan."

Onder de tekst staat '415ppm CO2', de concentratie die afgelopen mei werd gemeten in de atmosfeer. Volgens experts is 415 deeltjes per miljoen de hoogste concentratie sinds het begin van de mensheid.

De tekst op het monument. De tekst op het monument.

Aandacht vestigen

Het gedenkteken is volgens Cymene Howe van Rice University, een universiteit in de Amerikaanse staat Texas, het 'eerste monument ter wereld voor een gletsjer verdwenen door klimaatverandering'. 

In een interview met The Guardian zei Howe dat de onthulling van het monument de aandacht moet vestigen op wat er verloren gaat. "Dit is iets dat mensen 'hebben bereikt', hoewel het niet iets is waar we trots op mogen zijn."

Grote culturele betekenis

Samen met haar collega Dominic Boyer heeft Howe de economische en culturele impact bestudeerd die de klimaatverandering en het verdwijnen van de ijskap zal hebben op IJslandse gemeenschappen.

"Deze ijsmassa’s zijn de grootste zoetwaterreservoirs van onze planeet", zegt Howe. "In hun ijs bewaren ze de geschiedenis van onze atmosfeer. Ze hebben vaak ook een grote culturele betekenis."

Gletsjers Alaska smelten in hoog tempo

Amerikacorrespondent Erik Mouthaan ging vorig jaar naar Alaska om zelf te zien hoe het ijs daar smelt.

VIPs

Het herdenkingsproject is een initiatief van IJslandse wetenschappers en hun collega's bij Rice University.

Onder de aanwezigen waren onder anderen de IJslandse premier Katrín Jakobsdóttir en de voormalige hoge commissaris voor mensenrechten van de Verenigde Naties Mary Robinson.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit kun je zelf doen in de strijd tegen klimaatverandering

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`