'Empathische moeder'

Zeldzame adoptie: dolfijnenmoeder zorgt voor baby van andere soort

01 augustus 2019 18:42 Aangepast: 01 augustus 2019 18:48
De moederdolfijn met haar biologische kalf (midden). "Zijn snuit is duidelijk anders." Beeld © iStock

Wetenschappers zijn op een tuimelaar gestuit die een witlipdolfijn had geadopteerd. Zo'n adoptie is heel zeldzaam in het dierenrijk. Nog bijzonderder: de babydolfijn week bijna nooit van de zijde van de moederdolfijn en dronk zelfs van haar melk.

De tuimelaar is een dolfijn zoals we ons een dolfijn vaak voorstellen: het dier dat blijmoedig over de golven springt. Flipper (van die film) was een tuimelaar. 

De witlipdolfijn is een totaal andere dolfijn. Hij is kleiner, speelt over het algemeen niet met de golven vlak bij de kust, maar leeft in een ander gebied: meer op open zee, en dieper in de zee. Zijn snuit is bovendien ook minder spits, een beetje bollig. Hun hoofd wordt weleens vergeleken met een meloen. 

De tuimelaar wordt door veel mensen gezien als blij, maar is 'best wel wreed'. De tuimelaar wordt door veel mensen gezien als blij, maar is 'best wel wreed'.

Daarom is het zo bijzonder dat een tuimelaar-moeder vijf jaar geleden besloot een baby-witlip te adopteren terwijl ze al een eigen kalf had. Wetenschappers ontdekten het adoptieduo in de zee bij Frans-Polynesië, in 2014, schrijft National Geographic. Vervolgens hebben ze de dieren langere tijd gevolgd. Ze zagen hoe de witlipdolfijn zijn adoptiemoeder ging imiteren. Dus ook hij sprong mee met de golven en socialiseerde met andere tuimelaarbaby's.

Zogen heeft eigenlijk geen nut

"Dit is echt een bijzonder verhaal", zegt Nanne van Hoytema, mariene bioloog. "Het adopteren van een volledig andere soort is iets wat we nooit zien bij dieren. Een van de weinige andere voorbeelden is een groep kapucijnaapjes die een jong penseelaapje opneemt."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Koeien, apen en flamingo's: 'Homoseksueel gedrag bij dieren is heel normaal'

Vooral een 'volledige adoptie', waarbij het jong ook bij zijn niet-biologische moeder drinkt, is heel zeldzaam. "Het zogen, beschermen en opvoeden van een dier dat niet van zo'n dolfijn zelf is, kost extra energie. Biologisch gezien zoog je je jongen zodat die zich weer kunnen voortplanten. Met een volledige andere diersoort krijg je niet die voortplanting, dus heeft het zogen eigenlijk geen nut." 

Zit niet in hun intuïtie

En soms, heel soms, gebeurt het wel dat twee verschillende dolfijnensoorten zich samen voortplanten, maar ook dat is zeldzaam. "Het zit normaal niet in de natuur en niet in de intuïtie van deze dieren."

Maar hoe kan het dan dat dit dier wel is geadopteerd? En ook nog eens echt is opgenomen door de moeder, haar biologische jong en de rest van de groep? "Er zijn verschillende verklaringen", zegt Van Hoytema.

De witlipdolfijn met zijn meloenvormige hoofd. De witlipdolfijn met zijn meloenvormige hoofd.

"Het kan zijn dat het jong is gekidnapt door een andere tuimelaarmoeder uit de groep. Als een tuimelaarmoeder haar eigen jong is verloren, maar nog wel moedergevoelens heeft, kan het zijn dat er een ander kalf wordt ontvoerd."

Niet in de steek gelaten

Dat lijkt hier alleen niet het geval. "Ontvoerde dolfijnen worden na korte tijd weer in de steek gelaten en dan verhongeren ze langzaam. Dit jong is echt grootgebracht door zijn adoptiemoeder en werd niet in de steek gelaten."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Maak kennis met de kleine 'glow in the dark'-haai

Andere verklaring, ook beschreven door de wetenschappers in hun publicatie: de tuimelaarmoeder was, omdat ze net zelf een kalf had gekregen, in een bepaalde 'state of mind'. "Dat wil zeggen: ze koesterde heel sterke moedergevoelens en toen kwam dit kalf, om onverklaarbare redenen, langs."

Is dit dan een overdreven lieve dolfijn? Van Hoytema lacht. "Lief zou ik niet zo snel zeggen, maar ze laat wel empathie zien. De onderzoekers merkten ook dat deze dolfijn, als ze de dolfijnengroep volgden, het meest open was naar de duikers toe."

Tuimelaar of witlip?

Al met al: deze witlipbaby heeft geluk gehad. "Het is alleen onduidelijk waar hij nu is", zegt Van Hoytema. Na bijna vier jaar zagen de onderzoekers het dier niet meer aan de zijde van zijn adoptiemoeder.

Of hij van haar voldoende overlevingsskills heeft meegekregen om het in z'n eentje te redden? "Dat is moeilijk te zeggen", stelt de dolfijnenkenner. "Hopelijk vindt hij aansluiting bij een andere groep. Maar of hij zich thuisvoelt bij witlipdolfijnen of tuimelaars is de vraag. Hij heeft immers het uiterlijk van de witlip, maar de springskills van de tuimelaar. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Groep dolfijnen gespot voor Nederlandse kust: 'Dit is zeker bijzonder'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore