Buitenland

Factcheck: Nederland goed voor 800.000 banen in de VS

19 juli 2019 19:30
Premier Mark Rutte op handelsmissie in Boston. Beeld © ANP

Premier Mark Rutte zei op bezoek in het Witte Huis dat Nederland goed is voor 800.000 banen in de Verenigde Staten. Waar haalt hij dat cijfer eigenlijk vandaan, en klopt het wel?

Nadat president Donald Trump had gezegd dat de relatie tussen de VS en Nederland 'nooit beter' is geweest dan nu, greep premier Rutte zijn kans. Amerikanen mogen blij zijn met het Nederlandse bedrijfsleven, was zijn boodschap. Zij zijn namelijk goed voor 800.000 banen in de VS.

Als het meezit wordt dat aantal zelfs opgeschroefd tot een miljoen, zei de premier. Hij hoopt dat te bereiken tijdens de aansluitende handelsmissie in Boston. En passant voegde Rutte eraan toe dat de VS op hun beurt 'slechts' goed zijn voor 250.000 banen in Nederland. "We'll work on that", zei Trump.

Ahold is de grote banenmotor

800.000 banen. Dat klinkt als wel erg veel. Zeker als je bedenkt dat Nederland zelf een werkzame beroepsbevolking heeft van een kleine negen miljoen. Klopt dat aantal wel? Een rondje langs grote Nederlandse bedrijven geeft een idee.

Een groot deel komt voor rekening van Ahold Delhaize, blijkt al snel. De keten heeft veel mensen aan het werk bij dochterbedrijven als Stop & Shop, een Amerikaanse supermarkt met meer dan 360 filialen. In totaal heeft Ahold 207.000 mensen aan het werk in de VS, oftewel 136.000 voltijdsbanen.

Olie, gas en verzekeringen

Ook andere Nederlandse multinationals zorgen voor veel Amerikaanse banen. Zo is Philips alleen al goed voor 21.000, aanzienlijk meer dat de 11.500 mensen die Philips in Nederland aan het werk heeft.

Shell heeft 20.000 fulltimebanen gecreëerd in de VS, los van de interimmers en zzp'ers die het olie- en gasbedrijf er inhuurt. En verzekeraar Aegon is met dochterbedrijf Transamerica prominent aanwezig in het land. Van de ruim 26.000 werknemers van Aegon, werken er ruim 10.000 in de VS.

Al met al zijn deze vier Nederlandse bedrijven goed voor 187.000 banen. Indrukwekkend, maar nog geen 800.000.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Trump noemt premier Rutte bij tweede ontmoeting 'een vriend'

Directe en indirecte banen

Dat getal blijkt het resultaat van een berekening van de Nederlandse ambassade in Washington. Het bevat twee componenten: ten eerste de banen van Nederlandse bedrijven in de VS en ten tweede de banen die afhankelijk zijn van de Amerikaanse export naar Nederland.

Voor de eerste pijler baseert de ambassade zich op cijfers uit 2015 van het US Bureau of Economic Analysis. Daaruit blijkt dat Nederlandse bedrijven in dat jaar 460.400 mensen aan het werk hadden in Amerika.

Voor de tweede pijler baseert de ambassade zich op een berekening van het Amerikaanse ministerie van Handel. Die stelt dat elke miljard dollar aan goederenexport goed is voor 5128 banen in de VS. Voor de export van diensten is dat zelfs 6765 banen per miljard dollar.

Miljardenimport

Om het consistent te houden rekent de ambassade ook hier met cijfers van 2015, een jaar waarin Nederland ruim 40 miljard dollar aan Amerikaanse goederen importeerde en ruim 16 miljard dollar aan diensten.

Een snelle som leert dat Nederlandse bedrijven volgens deze berekening goed waren voor 777.000 Amerikaanse banen. Als je vervolgens, zoals de ambassade, uitgaat van 2 procent groei per jaar kom je op ongeveer 841.000 banen in 2019.

Dit groeicijfer is volgens de ambassade conservatief ingeschat, aangezien de groei van het aantal 'Nederlandse' banen in de VS tussen 2010 en 2015 groeide met jaarlijks 3,65 procent per jaar.

Haken en ogen

Volgens econoom Raoul Leering van ING is dit een vrij gebruikelijke manier om banencreatie te meten. Er zitten alleen een paar haken en ogen aan. In de eerste plaats worden veel goederen die de Rotterdamse haven binnenkomen, na slechts een kleine bewerking doorgevoerd naar andere landen zoals Duitsland, zegt Leering.

Door deze import op het conto van Nederland te schrijven, lijkt het alsof Nederland deze producten consumeert en wordt er dus meer invoer uit de VS aan Nederland toegeschreven dan juist is. Daarmee lijkt ook het aantal gecreëerde banen hoger.

Wat het ook lastig maakt, is dat productieketens tegenwoordig erg versnipperd zijn. Een iPhone is een Amerikaans product, maar veel onderdelen zijn in China en andere landen geproduceerd. "Door een iPhone in te voeren, zet je niet alleen Amerikanen aan het werk", zegt Leering.

Toeleveranciers

Daar staat tegenover dat Nederland producten invoert uit bijvoorbeeld Mexico waar Amerikaanse onderdelen inzitten, nuanceert Leering. Die Amerikaanse banen worden dan weer niet meegenomen in de berekening.

Verder zou je ook kunnen redeneren dat toeleveranciers van Nederlandse bedrijven in de VS ook profiteren van Nederlandse investeringen. Die cijfers zijn niet meegenomen in de huidige berekening.

Tot slot heeft Nederland een overschot op de handelsbalans. Dat bedraagt 10 procent van het Nederlands bpp. Geld dat wordt uitgeleend aan het buitenland of waar investeringen mee worden gedaan. Leering: "Nederland heeft met veel landen een overschot dus het is logisch dat Nederland in veel landen investeert en banen creëert."

Eindoordeel

Dus, klopt het aantal van 800.000 banen? Het is een schatting. Maar wel een op basis van een solide berekening. Vermoedelijk zat Rutte niet ver van de waarheid, toen hij indruk probeerde te maken op Trump.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`