Vanavond stemming

Spanning in Straatsburg: wordt Von der Leyen de nieuwe 'baas van Europa'?

16 juli 2019 05:50 Aangepast: 16 juli 2019 09:59
Von der Leyen met de man die ze waarschijnlijk opvolgt, Juncker. Beeld © AFP

Wordt Ursula von der Leyen de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie? Vanavond is in het Europees Parlement in Straatsburg een geheime stemming. Von der Leyen is nog niet zeker van een meerderheid. "Als het Parlement dit wegstemt, dan is er een probleem", zegt een insider.

De Europese regeringsleiders hebben twee weken geleden urenlang vergaderd over de verdeling van een aantal topfuncties. De Duitse minister van Defensie, Ursula von der Leyen, is de beoogd Commissievoorzitter. Zij is christendemocraat. De Belgische liberale premier Charles Michel volgt EU-president Donald Tusk op. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit is Ursula von der Leyen, Europa's nieuwe Commissievoorzitter

De Franse IMF-baas Christine Lagarde wordt in november de voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB). De positie van EU-buitenlandchef is voor de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, de sociaal-democraat Josep Borrell. Zowel Von der Leyen als Borrell moeten uiteindelijk worden goedgekeurd door het Europees Parlement.

Veel chagrijn

Maar er is veel onvrede in het Europees Parlement. De kandidatuur van 'VDL' kwam voor velen in Brussel uit de lucht vallen en ze behoorde niet tot de favoriete kandidaten (de spitzenkandidaten) voor de functie. In totaal 747 parlementariërs brengen hun stem uit en voor zover bekend heeft de 60-jarige bewindsvrouw nog geen 374 parlementariërs achter zich.

Alleen de steun van de christen-democratische fractie, de Europese Volkspartij, is zeker. Von der Leyen zou ook kunnen rekenen op de steun van de liberale fractie, maar dat is nog niet genoeg voor een meerderheid. De Groenen hebben laten weten dat ze tegen stemmen. Mogelijk kan Von der Leyen ook nog rekenen op de rechtse ECR-fractie, maar de meeste ogen zijn rond de stemming gericht op de sociaal-democraten.

'Interessante stemming'

"Het wordt sowieso een zeer interessante stemming", zegt politiek verslaggever Fons Lambie. "In het scenario dat Von der Leyen wint, is het zeer interessant om te kijken welke fracties of parlementariërs haar wel hebben gesteund. Zijn er toch genoeg sociaal-democraten over de streep getrokken? Of heeft Von der Leyen steun van rechtsere fracties gekregen?"

"Als Von der Leyen verliest, ligt het probleem weer op het bordje van de regeringsleiders. Hun compromis ligt dan in de prullenbak. Dat ze de vorige keer een vergaderrecord hebben gezet, geeft wel aan hoe moeilijk een nieuwe puzzel ligt."

Geen Timmermans

De sociaal-democraten zijn verdeeld: veel sociaal-democraten hadden liever Frans Timmermans op de hoogste topfunctie gezien, een sociaal-democraat én een spitzenkandidaat. Maar de kandidatuur van Timmermans stuitte op te veel weerstand: bij een aantal Oost-Europese landen en een aantal christen-democratische regeringsleiders.

Veel Duitse en Nederlandse sociaal-democratische parlementariers hebben zich zeer kritisch uitgelaten over Von der Leyen. De premier van Spanje, de sociaal-democraat Sanchez, deed gisteravond een beroep op zijn collega's:

Toezeggingen

Maandagmiddag deed Von der Leyen een aantal schriftelijke toezeggingen aan verschillende fracties. De Duitse christendemocrate heeft als hoogste prioriteit een klimaatneutraal Europa in 2050. Ze wil deze ambitie binnen de eerste 100 dagen van haar bestuur in wetgeving gieten, schrijft ze.

Von der Leyen staat achter een minimumloon en een werkloosheidsuitkering in alle EU-landen. Het migratiebeleid, inclusief de al lang beoogde hervorming van de asielprocedures in de EU, is volgens haar toe aan een 'frisse start'. Of deze toezeggingen genoeg zijn om de fracties te overtuigen, is allesbehalve zeker.

Uren vergaderd

Verwerpt het Europees Parlement de kandidatuur van Von der Leyen, dan hebben de regeringsleiders een maand om een nieuwe kandidaat voor te dragen. Het compromis rond Von der Leyen en de andere benoemingen was een zwaarbevochten deal. Ruim 22 uur vergaderden de regeringsleiders onafgebroken - zonder resultaat.

De doorbraak kwam pas toen Von der Leyen werd voorgesteld als nieuwe Commissievoorzitter. Stemt het Parlement het huidige compromis weg, dan is er een probleem, zegt een insider. In dat geval hebben de leiders een crisistop nodig van drie dagen en drie nachten, zo wordt gevreesd.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zo liep Frans Timmermans de hoogste baan van de EU mis

Het Parlement kan Von der Leyen wegstemmen, maar diplomaten in Brussel vragen zich af wat dat gaat veranderen. De andere posities zijn al vergeven aan andere politieke fracties en die benoemingen zijn al in gang gezet.

Door de verdeling van de andere posten staat eigenlijk vast dat de nieuwe Commissievoorzitter een christendemocraat gaat worden. Achter de schermen wordt ook gewezen op een bekende Europese oplossing: tijd kopen. Uitstel van stemmingen is een mogelijkheid, maar vooralsnog staat stemming gewoon gepland voor vanavond.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`