Eerste tv-debat

Welke Democraat kan Trump verslaan?

27 juni 2019 14:04 Aangepast: 27 juni 2019 15:12
Het eerste debat van de Democraten met: Bill de Blasio, Tim Ryan, Julian Castro, Cory Booker, Elizabeth Warren, Beto O'Rourke, Amy Klobuchar, Tulsi Gabbard, Jay Inslee en John Delaney. Beeld © AFP

Een nieuwe fase in de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Die zijn pas volgend jaar, maar nu worden al tv-debatten gehouden. Tussen Democraten onderling die de nominatie van hun partij hopen te veroveren. In het eerste tv-debat legden kandidaten plannen voor om Amerika flink te veranderen. Kunnen deze kandidaten Trump verslaan?

We vragen het aan Amerika-correspondent Erik Mouthaan.

Nou Erik, zeg het maar: is Trump te verslaan?

Het zou te doen moeten zijn. Trump is niet zo geliefd, hij heeft op geen enkel moment in zijn ambtstermijn een meerderheid van de bevolking achter zich gehad. Op dit moment vindt maar 44 procent dat hij zijn werk naar behoren doet. Zijn winst in 2016 was sowieso heel krap, een paar tienduizend stemmers in drie staten zorgden ervoor dat hij als winnaar over de streep kwam. En in die staten (Wisconsin, Michigan en Pennsylvania) staat hij er nu slecht voor in de peilingen.

Van de andere kant heeft een zittend president altijd een voordeel in het stemhokje, omdat mensen weten wat ze aan hem hebben. En Trump profiteert ook van het gevoel onder Amerikanen dat de economie lekker bezig is, en economie en inkomens blijken uit onderzoek de belangrijkste afweging voor kiezers. 

Oké, dus de Democraten moeten wel met een sterk iemand komen?

Aan kandidaten geen gebrek: het zijn er vierentwintig. Dat geeft al aan dat heel veel partijkopstukken denken dat Trump te verslaan is. Deze debatten zijn bedoeld om dat veld wat uit te dunnen. Sterren zullen opstaan en anderen zullen teleurstellen.

Jay Inslee, gouverneur in Washington en kandidaat voor de Democraten, tijdens het debat. Jay Inslee, gouverneur in Washington en kandidaat voor de Democraten, tijdens het debat.

De vraag is: wat wil de kiezer na Trump? Wil hij een ervaren iemand die de rust in het land kan doen terugkeren, die Washington kent en deals zal sluiten? Dan kom je uit op voormalige vicepresident Joe Biden of senator Amy Klobuchar. Of wil de kiezen een soort linkse Trump: iemand die de boel op stelten zet en het land naar linkst trekt? Denk dan aan een senator Bernie Sanders of senator Elizabeth Warren.

Hoe links zijn die types eigenlijk?

Je hoort altijd: links in de VS is rechts bij ons in Nederland. Maar dat beeld gaat niet meer op. In het eerste debat ging het over dingen die redelijk radicaal zouden zijn voor de VS: het afschaffen van zorgverzekeraars en daarmee het nationaliseren van de zorg, het verhogen van het hoogste belastingtarief naar zeventig procent, abortus volledig legaal maken ook laat in de zwangerschap, het opbreken van Google en Facebook door de staat. 

De activisten zeggen: de verkiezing van Trump heeft laten zien dat mensen het zat zijn dat we steeds in dat politieke midden zitten te rommelen in de marges: mensen staan open voor echte verandering. Maar anderen in de partij zijn bang dat de Democraten makkelijk neergezet kunnen worden als extremistische socialisten.

Is er een duidelijke koploper, en blijft dat ook zo?

Joe Biden staat met kop en schouders bovenaan. In sommige peilingen scoort hij twee keer zo hoog als de volgende. Democraten kennen Biden en denken met weemoed terug aan het tijdperk Obama, waarin Biden vicepresident was. Maar Biden is wel heel oud (76) en komt soms onhandig uit de hoek. Ik denk dan ook dat je verschuivingen zult gaan zien. Zeker naarmate kleinere kandidaten uitvallen en hun supporters voor een overblijvende kandidaat kiezen.

Elizabeth Warren, senator in de staat Massachusetts en kandidaat voor de Democraten. Elizabeth Warren, senator in de staat Massachusetts en kandidaat voor de Democraten.

De linkerflank van de partij is nu nog verdeeld tussen Warren en Sanders, maar dat kan veranderen. En weet je, ook veel Amerikanen beginnen nu pas op te letten, dus er kan nog van alles gebeuren.

Overigens vond de president het maar 'boring'. Was dat het ook?

Ik vond van niet! Maar ja, ik ben dan ook een nerd die dol is op Amerikaanse politiek. Er werd een echt alternatief geboden voor het beleid van Trump, en er waren inhoudelijke discussies over hoe de VS zich moet positioneren in een veranderende wereld. Het mooiste aan de Amerikaanse politiek is altijd die emotionele verhalen die kandidaten zomaar houden over hun eigen leven. Zo van: 'Mijn moeder was een kamermeisje dat alleen maar Spaans kon spreken, en ik kan president worden'. Ik ben daar dol op. 

Hoe nu verder?

Komende nacht (om 3 uur Nederlandse tijd om precies te zijn) is er weer een debat. En dit keer staat Biden ertussen. Dat wordt mogelijk meer vuurwerk. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore