Buitenland

Brexitdeal May voor derde keer weggestemd: harde brexit dreigt

29 maart 2019 15:42 Aangepast: 01 april 2019 09:19
Theresa May spreekt in het Lagerhuis. Beeld © EPA

De brexitdeal is voor de derde keer weggestemd door het Britse parlement. De nederlaag voor premier May was aanzienlijk kleiner dan de vorige keren, maar de deal lijkt nu wel definitief van de baan. Dit vergroot de kans op een harde brexit over twee weken, maar ook op lang uitstel waardoor het VK nog maanden of misschien zelfs jaren lid blijft van de EU.

344 parlementariërs stemden tegen, 286 stemden voor.

Daarmee is de chaos weer helemaal compleet, als dat nog niet het geval was. Extra pijnlijk voor May is dat vandaag, 29 maart, al twee jaar in de agenda stond als de datum waarop de Britten de EU zouden verlaten. Dat is in ieder geval faliekant mislukt.

Kunstgreep

Premier May hoopte door een kunstgreep alsnog op de valreep haar deal met de EU goedgekeurd te krijgen. Parlementariërs stemden vandaag alleen over de uittredingsovereenkomst en niet over de politieke verklaring die daaraan was vastgeniet. 

Die uittredingsdeal regelt dat er een overgangsperiode komt van bijna twee jaar om in relatieve rust aan de nieuwe (handels)relatie met de EU te werken, geeft rechtszekerheid aan burgers én bevat ook de door velen gehate backstop.

Twijfelaars over de streep trekken

Omdat oppositiepartij Labour vooral problemen heeft met de ruwe schets over de toekomstige relatie van het VK met de EU die in de politieke verklaring is opgenomen, was de hoop dat genoeg oppositieleden vandaag toch voor de deal zouden kunnen stemmen.

Tientallen Conservatieve parlementariërs die tegen de deal waren kondigden de afgelopen dagen aan toch een draai te maken en voor de deal te stemmen, uit angst dat de brexit anders helemaal niet door zou gaan of zeer lang uitgesteld zou worden.

Niet genoeg

Maar het bleek dus uiteindelijk weer niet voldoende. En dat levert weer allerlei nieuwe onzekerheden op. Als de deal wel was goedgekeurd, was de brexit uitgesteld tot 22 mei, om zo alles nog in orde te kunnen maken en dan echt de EU te verlaten.

Nu dat niet is gebeurd krijgen de Britten uitstel tot 12 april. Op die dag stappen de Britten alsnog zonder deal uit de EU, met alle gevolgen van dien, tenzij ze langdurig uitstel aanvragen en ook krijgen.

Lang uitstel

"De EU-leiders hebben vorige week een scherpe deadline gesteld. Voor 12 april moet het VK duidelijk maken hoe ze nu verder willen", zegt politiek verslaggever Fons Lambie.

"Een langdurig uitstel lijkt de enige resterende logische optie. De verwachting is dat de EU-leiders opnieuw bij elkaar moeten komen om de Britten uitstel te geven. Tenzij de Britten alsnog voor 12 april een doorbraak bereiken, zullen ze ook Europese verkiezingen moeten organiseren", aldus Lambie.

Op die vrees speelde May nog eens in, in de laatste minuten van het debat. "Het goedkeuren van de deal vermijdt een lang uitstel dat de brexit kapot kan maken", waarschuwde de premier vergeefs.

De voorzitter van de Europese Raad, Donald Tusk, heeft zojuist bekendgemaakt dat hij een Europese noodtop op 10 april zal organiseren.

Onzeker

Maar lang uitstel is absoluut nog geen zekerheid. Ten eerste moet de Britse regering het zelf willen en alle regeringsleiders van de EU moeten ermee akkoord gaan.

Waar bijvoorbeeld de Nederlandse en Duitse regeringen voor een pragmatische aanpak kiezen om een no-deal-scenario te voorkomen, stelt de Franse president Macron zich al een stuk harder op, ziet Lambie.

Zo'n langdurig uitstel zal ook voor May en haar regering lastig zijn om te verkopen. Dat zou namelijk betekenen dat het VK eind mei Europese verkiezingen moet organiseren en daarna dus parlementariërs af moet vaardigen naar Brussel en Straatsburg: drie jaar na het brexitreferendum.

Maandag weer verder

Wellicht wordt er maandag weer meer duidelijk over hoe het nu verder moet. Dan staat er een nieuw debat gepland waarin het parlement kan aangeven wat het wil en wat het niet wil. Premier May zei na het verliezen van de stemming te vrezen dat de rek uit het proces is, nu het parlement zowel een brexit zonder deal en een brexit met de deal van May heeft afgewezen en de tijd zo goed als op is.

Volgens oppositieleider Jeremy Corbyn is er nu maar één optie om uit de impasse te komen, namelijk nieuwe verkiezingen in het VK.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore