Milieuvervuiling

Plasticverbod in de EU, maar hoe? Zo schaft Santa Monica plastic af

06 januari 2019 20:40 Aangepast: 06 januari 2019 23:48
Het strand van Santa Monica. Beeld © RTL Nieuws

Plastic vorkjes, rietjes, bekers en bordjes - vanaf 2021 doet de EU dit soort wegwerpartikelen in de ban. Althans, dat is het voornemen. Hoe ziet zo'n plasticverbod er in de praktijk uit? In de Californische stad Santa Monica doen ze voor hoe het kan.

Het is nog vroeg op het strand, maar de gemeentelijke schoonmaakdienst van Santa Monica is al vol aan de bak. Bezemwagens verzamelen afval dat in de storm van de nacht ervoor is aangespoeld, en vrachtwagens legen met een grote mechanische arm de in een lange rij opgestelde vuilnisbakken. Nog vóór het einde van de ochtend, als de eerste badgasten zich op het strand begeven, is de boel weer aan kant. Dit schoonmaakritueel herhaalt zich iedere ochtend.

Zero waste

De plaatselijke bewoners kijken er nauwelijks meer van op. Weinig steden in Amerika zijn zo groen als Santa Monica. In de Zuid-Californische badplaats rijden de bussen allemaal op alternatieve brandstoffen en wordt 77 procent van het afval hergebruikt of compost van gemaakt. Sinds 1 januari 2019 heeft de stad een plasticverbod.

"Ons doel is dat dit in 2030 ten minste 95% moet zijn, dus we liggen aardig op schema," vertelt Miranda Iglesias, perswoordvoerder voor de gemeente. "Het liefste gaan we in dat jaar naar zero waste."

Een vuilniswagen op het strand van Santa Monica. Een vuilniswagen op het strand van Santa Monica.

Een afvalvrije toekomst is nog ver weg voor de Europese Unie. Wel stemde het Europees Parlement in oktober van 2018 in met een verbod op plastic wegwerpartikelen. Het gaat daarbij onder meer om plastic bestek en bekertjes, wattenstaafjes en tasjes. Hoe dit verbod er precies uit moet gaan zien, moet nog worden uitgewerkt. Als de wet af is, moet deze nogmaals worden goedgekeurd door het Europees Parlement.

In Santa Monica zijn ze al een aantal stappen verder. Om het doel van zero waste te bereiken, heeft de gemeenteraad in augustus 2018 een maatregel aangenomen om het gebruik van plastic wegwerpartikelen in de horeca aan banden te leggen. Net als bij het verbod van de EU gaat het om zaken als plastic bordjes, bestek en deksels en bakjes voor besteld eten. In 2019 moeten dit soort zaken marine degradable zijn: als het in de zee waait, moet de natuur in staat zijn om het af te breken.

Weinig alternatieven

De wet is 1 januari ingegaan, maar ondernemers krijgen een half jaar de tijd om aan de nieuwe wet te voldoen. Dat is nog een hele klus voor uitbaters van strandtenten als Jim Christel, al heeft hij geen bezwaar tegen de wet. "Nu zijn wij al tamelijk groen ingesteld - net als de hele stad overigens - dus wij doen het met plezier. We gebruiken bijvoorbeeld papieren rietjes en papieren tasjes." In voorbereiding op de nieuwe wetgeving ging Jim op zoek naar bruikbare alternatieven.

Jim Christel (R) legt uit welke producten onder de nieuwe wet zijn toegestaan. Jim Christel (R) legt uit welke producten onder de nieuwe wet zijn toegestaan.

Daar diende zich al snel een probleem aan. "Er is nog weinig aanbod van plasticloze alternatieven. Papieren bekertjes zijn meestal voorzien van een plastic laagje aan de binnenkant. Dat mag straks niet meer. Maar ja, een volledig papieren beker, die wordt natuurlijk slap als je daar koffie of thee in doet." Het blijft dus een beetje behelpen, zegt Jim. "De vorkjes van bamboe zijn niet zo goed als die van aardappelzetmeel. Maar het gaat wel, denk ik. En er komen vanzelf wel betere keuzes op de markt." Ondanks de opstartproblemen zal hij zich inzetten om aan de groene wetten van zijn stad te voldoen.

Toekomst

In Santa Monica weten ze het zeker: groen is de toekomst. Werden hun milieuvriendelijke plannen een paar decennia geleden nog uitgelachen, nu zien ze tevreden toe hoe hun wetten voorzichtig worden overgenomen door steeds meer steden in heel de VS. De stad is van plan om ook in de toekomst voorop te lopen op het gebied van groene wetgeving. De ambtenaren van Santa Monica zijn pas tevreden als de strandschoonmakers met vervroegd pensioen kunnen.

`