Belangrijke dag

Spanning in Duitse politiek: wie wordt opvolger Merkel?

07 december 2018 06:00 Aangepast: 07 december 2018 08:22
Friedrich Merz, Annegret Kramp-Karrenbauer en Jens Spahn (vlnr) Beeld © Getty Images

Angela Merkel stopt ermee. Wel pas in 2021, na maar liefst 16 (!) jaar. Maar haar partij, het CDU, kiest vandaag al een nieuwe partijvoorzitter. En omdat de christen-democraten de grootste partij zijn in Duitsland, is de kans groot dat deze nieuwe voorzitter straks de opvolger wordt van Mutti Merkel.

De nieuwe voorzitter van het CDU moet Merkel dus nog wel drie jaar boven zich dulden. Maar in die tijd kan de winnaar alvast de partij naar zijn of haar hand zetten en de weg vrij maken voor het eigen kanselierschap. Vandaag is de dag dat het nieuwe gezicht van Duitsland zich moet manifesteren. Het is nu of nooit.

Geen Amerikaanse toestanden

1001 gedelegeerden in Hamburg kiezen in een geheime stemming de nieuwe voorzitter. Twaalf CDU-partijleden hebben zich kandidaat gesteld. In de afgelopen weken hebben de drie belangrijkste kandidaten een ronde gemaakt door het land en hun standpunten toegelicht aan de leden.

De onderlinge sfeer was vriendschappelijk. Hier geen Amerikaanse toestanden met scheldpartijen. Duits leiderschap vereist geduld en bezinning. De kandidaten willen niet het verwijt krijgen dat ze een wig in de partij en het land drijven.

De drie belangrijkste kandidaten

Friedrich Merz 

  • 63 jaar
  • Getrouwd
  • Drie kinderen
  • Rechts-conservatief
  • Ex-CDU-fractievoorzitter
  • Raad van Toezicht bij banken en investeringsfondsen
  • Zijn businesscarriere heeft hem tot miljonair gemaakt
  • In bezit van vliegbrevet en twee sportvliegtuigjes
  • Uitspraak: "Ik behoor tot de hogere middeninkomensgroep."

Jens Spahn

  • 49 jaar
  • Getrouwd met een man
  • Conservatief
  • Was al met 22 jaar parlementarier in de Bundestag
  • Sinds een jaar minister van Gezondheid
  • Uitspraak: "Die Pille danach (morning-after pil) is geen Smarties."

Annegret Kramp-Karrenbauer

  • 56 jaar
  • Getrouwd
  • Drie kinderen
  • Vertegenwoordiger van de centrum-stroming in de partij
  • Ex-minister-president deelstaat Saarland
  • Sinds 10 maanden CDU-secretaris-generaal in Berlijn
  • Uitspraak: "Vrouwen gaan meer ontspannen met elkaar om."
Friedrich Merz Friedrich Merz

Friedrich Merz

Er is veel behoefte binnen de partijgelederen aan een nieuw gezicht en een meer conservatieve, meer rechtse koers. De opmars van de AfD steekt veel leden. Het CDU-CSU is nog altijd veruit de grootste partij maar de partij heeft bij de Bondsdagverkiezingen in 2017 een historisch pak slaag gekregen. De nederlaag doet nog altijd pijn.

In dit licht bezien maakt 'nieuwkomer' Merz de meeste kans om de partij weer vlot te trekken als 'enig ware Volkspartij'. Merz is conservatief, een uitstekend spreker en zeer ervaren binnen èn buiten de politiek.

Maar er is oud zeer dat hem nog steeds parten speelt. Zestien jaar geleden werd Merz gedwongen zijn CDU-fractievoorzitterschap aan Merkel over te dragen. Dat heeft hij haar nooit vergeven. Merz voelde zich door Merkel buitenspel gezet. In het jaar dat Merkel bondskanselier werd stapte hij verbitterd uit de politiek om carrière te maken in het bedrijfsleven.

Maar hij hield al die jaren zijn oog op de politieke arena in Berlijn. Om revanche te nemen? In elk geval was Merz er als de kippen bij om als eerste zijn kandidatuur bekend te maken. Dit wordt zijn laatste kans om uiteindelijk kanselier te worden. Als hij wint, zal Merkel teleurgesteld zijn. De werkrelatie met haar opvolger belooft een gespannen begin.

Jens Spahn Jens Spahn

Jens Spahn

Ook Spahn steekt zijn ambitie niet onder stoelen of banken. Hij is met 49 jaar de jongste van het stel grote kanshebbers en ook degene die de minste kans maakt. Zijn gebrek aan leidinggevende ervaring in de politiek spreekt tegen hem.

Als gezondheidsminister heeft hij zich weliswaar kunnen manifesteren als kundig, maar ruim een jaar is niet genoeg om zich echt te kunnen profileren. Een homoseksueel 'jonkie' als kanselier van Duitsland gaat veel christendemocraten waarschijnlijk iets te ver.

Annegret Kramp-Karrenbauer Annegret Kramp-Karrenbauer

Annegret Kramp-Karrenbauer

Kramp-Karrenbauer staat voor continuiteit en stabiliteit. Dat vinden Duitsers maar zeker ook christen-democraten van het grootste belang. Ze weet zich gesteund door de kanselier, Merkel haalde haar persoonlijk naar Berlijn. Niet voor niets wordt Kramp-Karrenbauer 'de Merkel van Saarland' (de deelstaat waar ze vandaan komt) genoemd.

Angela Merkel zal haar uitgebreide netwerk dan ook inzetten om haar favoriete kandidaat naar voren te schuiven. Kramp-Karrenbauer heeft veel politieke ervaring. Ze heeft als minister-president deelstaatverkiezingen gewonnen. Dat geeft aanzien. Ze houdt er een ingetogen managementstijl op na, daarin heeft ze veel weg van Merkel. Meer controverse zal haar houding ten opzichte van Rusland opleveren. Kramp-Karrenbauer staat zeer kritisch tegenover het beleid van president Poetin.

Kramp-Karrenbauer maakt volgens de peilingen de meeste kans om Merkel op te volgen. Maar haar 'voordeel' is ook een nadeel. Als de meeste gedelegeerden tot de conclusie komen dat Kramp-Karrenbauer teveel een kloon van Merkel is om de partij de vurig gewenste kickstart te kunnen geven, zou 'Mighty Merz' (Hij is bijna 2 meter groot) er wel eens met de buit vandoor kunnen gaan. Spannend!

`