Brexit

Eindspel rond brexit: 'Een deal is voor Nederland beter dan geen deal'

14 november 2018 13:56 Aangepast: 15 november 2018 10:21
May heeft nog een lange weg te gaan wat betreft de brexit. Beeld © AFP

Het is een spannende dag vandaag voor het Verenigd Koninkrijk. Stemt het kabinet van premier Theresa May in met de voorgestelde brexitdeal? Wat zijn de gevolgen voor Nederland en Europa als het land instemt met deze deal? Politieke verslaggever Fons Lambie legt uit.

De onderhandelingen gaan nu over de scheiding op eind maart 2019. Daarna begint een transitieperiode, tot en met december 2020, waarin het Verenigd Koninkrijk lid zou blijven van de interne markt en de douane-unie. In die periode moeten de definitieve handelsafspraken duidelijk worden.

    Miniatuurvoorbeeld
    Lees ook:

    Cruciale brexitdag voor May: 'Dit is echt ontzettend spannend'

    In de scheidingsovereenkomst is er overeenstemming over:

    • Het bedrag de Britten moeten betalen - ongeveer 40 miljard euro.
    • De rechten van EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk en Britse burgers in EU-landen.
    • Een oplossing voor de Ierse - Noord-Ierse grens.

    Oplossing voor Ierse grens

    De grens tussen Noord-Ierland en Ierland was lange tijd het lastigste punt. Het Verenigd Koninkrijk grenst daar immers aan de EU. In het akkoord dat de onderhandelaars namens de EU en Groot-Brittanie hebben gesloten is er een oplossing gevonden voor dat probleem.

    Tijdens de transitieperiode zou het Verenigd Koninkrijk lid blijven van de douane-unie van de EU, om daarna door te zoeken naar een definitieve oplossing.

    "In de afspraken en voorgestelde plannen blijven de EU en het Verenigd Koninkrijk nauw verbonden op handelsgebied. De komende jaren blijft het VK in de douane-unie, tot uiterlijk december 2020, totdat er nieuwe afspraken zijn gemaakt. Dat lijkt goed nieuws voor Nederland. Maar zover is het nog lang niet", zegt Lambie.

    Terugvaloptie

    Als de verdere brexitonderhandelingen na 2020 alsnog stuklopen dan geldt een speciale terugvaloptie, de 'backstop', waarin het VK en EU nauw samenwerken in een douaneregeling. Voor Noord-Ierland gaat dan een speciaal regime gelden. Hoe dat precies zou moeten werken is onduidelijk. De concepttekst is nog niet gepubliceerd. 

    "In Brussel en Den Haag durft nog niemand écht voluit te juichen. Want het is allerminst zeker of de deal ook gaat lukken. In dit voorstel blijven EU en het Verenigd Koninkrijk nauw verbonden: dat is iets wat Nederland heel erg op hoopt." Voor Nederland geldt: een deal is beter dan geen deal, dan kun je dingen beter managen aan de grens, dan kun je bedrijven goed voorbereiden op wat komen gaat, zo zeggen ingewijden.

    Voorafgaand aan deze voorlopige deal was al eerder al afgesproken dat het Verenigd Koninkrijk ergens tussen de 40 miljard tot 50 miljard euro betaalt aan de EU. Ook was er al een afspraak waarin de rechten van EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk en de rechten van Britse burgers in de EU-landen gegarandeerd zijn.

    Miniatuurvoorbeeld
    Lees ook:

    Akkoord over brexit tussen onderhandelaars: 'Eindspel May begint nu'

    Cruciale kabinetsvergadering

    Vandaag zijn alle ogen gericht op de kabinetsvergadering in Londen. "Dit wordt de crux vandaag. Tot duidelijk is of de Britten akkoord gaan, zal er ook geen reactie uit Brussel komen van bijvoorbeeld de Europese hoofdonderhandelaar Barnier", zegt Lambie.

    Mocht het Britse kabinet vandaag akkoord gaan, dan zullen vanavond de EU-ambassadeurs worden bijgepraat. Mogelijk komt er dan een persmoment van Europese hoofdonderhandelaar Michel Barnier.

    Lastig parlement

    Daarna zullen de ministers van de EU-lidstaten ook bij elkaar komen. Dat zou maandag aanstaande kunnen gebeuren - als er een deal is. Vervolgens moeten de regeringsleiders instemmen. Dat kan op de reguliere EU-top in december, maar er kan ook eerder een top worden georganiseerd.

    Het Britse parlement moet de deal ook nog goedkeuren. Daar verwachten insiders de grootste hobbel. Want of premier May genoeg steun heeft voor een deal, is allerminst zeker. De voor- en tegenstanders van een zachte en harde brexit zitten verdeeld over alle partijen.

    Dit zijn de gevolgen voor Nederland van een no deal-brexit:

    Het is het zwartste scenario: de EU en het Verenigd Koninkrijk worden het voor maart 2019 niet eens over de brexit.
    `