Blok op bezoek

Het gaat ineens een stuk beter tussen Nederland en Turkije

02 oktober 2018 16:59 Aangepast: 03 oktober 2018 11:48
Maart 2017: het Nederlandse consulaat in Ankara moet worden bewaakt. Beeld © EPA

Voorjaar 2017 was de relatie tussen Turkije en Nederland op een dieptepunt nadat de Turkse minister Kaya werd uitgezet. President Erdogan noemde Nederland een bananenrepubliek. Nu is de kou uit de lucht: minister Blok gaat vandaag op bezoek in Ankara. Correspondent Olaf Koens legt uit hoe dat kan.

Amper anderhalf jaar geleden werden we voor rotte vis uitgemaakt, nu is alles weer koek en ei. Hoe kan dat? 

Niets zo opportunistisch als internationale politiek. Bijna alles kan, en als het moet is alles zo weer vergeten. Het conflict laaide op toen een Turkse minister in Nederland campagne voerde. De minister werd het land uitgezet, er ontstonden rellen in Rotterdam. In de nasleep noemde Erdogan Nederland 'fascistisch' en 'nazistisch' en beschreef hij Nederland als een bananenrepubliek.

Hoe belangrijk is Turkije voor de Europese Unie, en voor Nederland? 

Ontzettend belangrijk, of we dat nu willen of niet. Turkije heeft in belangrijke dossiers een sleutelrol. Denk alleen maar aan migratie. De vluchtelingendeal tussen de Europese Unie en Turkije wankelt, er gaat van alles mis, maar de deal is in principe nog altijd van kracht. Turkije vangt 3,5 miljoen Syrische vluchtelingen op, mensen die anders naar Europa zouden vertrekken. 

Denk ook aan de samenwerking op het gebied van terreurbestrijding. Die is volgens insiders zelfs op het dieptepunt van de relatie met Turkije goed geweest. De inlichtingendiensten wisselen informatie uit. Verdachten die willen afreizen naar Syrië, of juist willen terugkeren, worden door Turkije in de kraag gevat. Turkije is een cruciale partner bij de NAVO, Turkije  speelt een beslissende rol in Syrië. 

"De economische situatie in Turkije is het afgelopen jaar enorm verslechterd. Dat merk je in de toon die de regering aanslaat."

En andersom? Heeft Turkije Europa nodig?

Net zo hard, en misschien nog wel harder. Wat er in die anderhalf jaar veranderd is in Turkije, is de economische situatie. De afgelopen maanden is de koers van de lira, de Turkse munt, enorm onderuitgegaan. Dat merk je direct in de toon die de Turkse regering aanslaat. De Turken zoeken nu weer de dialoog, proberen samen te werken met Duitsland, met Frankrijk. Turkse banken hebben enorme leningen uitstaan in Europa, de export van Turkse goederen is cruciaal geworden voor Turkse ondernemers.

Op de achtergrond speelt dat Turkije de laatste jaren zich steeds minder op het Westen oriënteert. President Erdogan voelt zich beter op zijn gemak bij andere autoritaire leiders als Hassan Rouhani van Iran of Vladimir Poetin van Rusland. Turkije investeert steeds meer in het Midden-Oosten, in Afrika. Wapensystemen worden in Rusland gekocht, handelsovereenkomsten met Aziatische landen gesloten. Europese landen houden de deur op een kier omdat ze toch ook in Turkije voet aan de grond willen houden. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Nederland en Turkije herstellen diplomatieke betrekkingen

Wat gaat er allemaal besproken worden? 

Dit soort gesprekken zijn vaak een formaliteit. Vaak staan de onderwerpen van tevoren vast. Behalve de wederzijdse relatie en de belangen zal aan Nederlandse kant de Turkse invloed in ons land een punt van zorg zijn. Of het nu gaat om verkiezingscampagnes of om Turkse scholen, de invloed op Turkse Nederlanders is een doorn in het oog van veel politici. De dramatische mensenrechtensituatie in Turkije zal worden aangestipt, maar vaak is dat ook niet veel meer dan een formaliteit.  

Officieel staat ook nog altijd de toetreding van Turkije tot de Europese Unie op de agenda. Die gesprekken staan in de koelkast. Al langere tijd is het onwaarschijnlijk dat dat er ooit van gaat komen, nu kunnen we denk ik wel zeggen dat er definitief een streep door staat. 

Wat kunnen we nog meer verwachten? 

Volgens het programma gaat minister Blok nog op bezoek bij de Turkse oppositie en praat hij met verschillende NGO's. Erg veel tijd is daar niet voor ingeruimd. Wat wel opvallend is: donderdag zit hij in een panel tijdens een conferentie van TRT World, de Engelstalige tak van de Turkse staatsomroep. Het gesprek gaat over onrecht, populisme en internationale samenwerking.

Dat is natuurlijk wrang. In geen enkel ander land zitten zo veel journalisten in de gevangenis als in Turkije. Wat internationale samenwerking betreft zie je juist dat Turkije steeds meer lak heeft aan internationaal recht of instanties als de EU of de NAVO. Ik ben benieuwd wat Blok daar zal zeggen. Ook zijn positie is verre van ideaal – hij zal op eieren moet lopen. Dat maakt een formeel bezoek toch nog interessant. 

Vakantie in Turkije zou ineens een stuk goedkoper moeten zijn

Dat de Turkse lira hard onderuit is gegaan, zou moeten leiden tot lagere prijzen in winkels en restaurants – ook voor toeristen. Maar daar hebben Turkse winkeliers en horeca-uitbaters een slimme truc op gevonden.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore